Giá xăng dầu tại Romania bị cho là bị thổi phồng so với cơ sở chi phí, với mức tăng gần 25 bani chỉ trong hai ngày và cao hơn mức hợp lý ít nhất 10 bani/lít. Với tiêu thụ khoảng 6,6 triệu tấn dầu diesel/năm, chênh 10 bani/lít đồng nghĩa hàng trăm triệu lei/năm do vận tải, nông nghiệp, công nghiệp và người tiêu dùng gánh. Chênh 10 bani được ước tính 3,5 bani vào ngân sách và 6,5 bani cho doanh nghiệp, trong khi riêng VAT đã giúp Nhà nước thu thêm khoảng 8 bani/lít từ đầu năm, theo chuyên gia năng lượng Dumitru Chisăliță.

Trong bối cảnh biến động, biến thiên giá được xem là bình thường, nhưng khi vượt quá chi phí nguyên liệu và logistics, nghi vấn dồn vào biên lợi nhuận thương mại. Chuyên gia đề nghị Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Quốc gia (Autoritatea Națională pentru Protecția Consumatorilor) và Hội đồng Cạnh tranh (Consiliul Concurenței) rà soát diễn biến biên lợi nhuận trong phân phối xăng dầu và các thay đổi gần đây.

Chênh lệch giá với láng giềng khiến doanh nghiệp vận tải chọn đổ xăng dầu ngoài nước. Bulgaria rẻ hơn Romania khoảng 1,74 lei/lít xăng và 2,019 lei/lít diesel; tại Hungary rẻ hơn lần lượt 75 bani và 78,4 bani/lít. Theo Beniamin Lucescu, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Vận tải Romania (Federația Operatorilor Români de Transport - FORT), xe tải quốc tế chỉ đổ vừa đủ ở Romania để sang Bulgaria/Hungary; với hai bình tổng 1.200–1.500 lít, một lần đổ đầy ở Bulgaria giúp tiết kiệm khoảng 3.000 lei, tương đương gần 590 euro.

FORT kêu gọi Chính phủ hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt một phần cho vận tải, tạm giảm mức thuế này và cân nhắc áp trần giá nhiên liệu trong thời gian ngắn. Tổ chức đề xuất bố trí trong ngân sách 2026 khoản hoàn 65 bani/lít cho vận tải, áp cơ chế linh hoạt điều chỉnh thuế theo giá dầu, và xem xét nghiêm túc giải pháp áp trần như một số nước châu Âu để tránh tạo vòng xoáy tăng giá lan rộng.

Bộ trưởng Năng lượng Bogdan Ivan cho biết Hội đồng Cạnh tranh đang kiểm tra xem mức tăng gần 25 bani/2 ngày có cơ sở hay do đầu cơ, đồng thời khẳng định đã ngăn doanh nghiệp lợi dụng xung đột ở Trung Đông để tăng giá vô cớ. Ông nêu so sánh: tại Italia mức tăng gần gấp bốn lần, Tây Ban Nha gấp hai rưỡi và Đức gấp mười lần so với Romania. Nếu căng thẳng kéo dài, Nhà nước có thể tạm thời hạ thuế tiêu thụ đặc biệt vài chục bani để giữ giá dưới ngưỡng tâm lý và xem xét bù cho các nhóm như vận tải, nông dân.

Chuỗi cung ứng dầu của Romania vận hành theo ba tầng: dòng cung thường xuyên (sản xuất nội địa và nhập khẩu), tồn kho thương mại của doanh nghiệp và tồn kho chiến lược bắt buộc của Nhà nước, tương tự mô hình Liên minh châu Âu. Nhà máy lọc dầu ký hợp đồng theo chu kỳ 30–90 ngày, duy trì tồn kho vận hành 20–45 ngày; với sản phẩm dầu mỏ, nhập khẩu khu vực về trong 7–21 ngày và đường biển từ Trung Đông/Châu Á 20–45 ngày, theo phân tích của Hiệp hội Năng lượng Thông minh (Asociația Energia Inteligentă - AEI).

Nhu cầu dầu thô của Romania khoảng 10 triệu tấn/năm, trong đó sản xuất nội địa chỉ 2,9 triệu tấn, khiến khoảng 70% phải nhập khẩu, chủ yếu từ Kazakhstan, Azerbaijan và Iraq. Diesel là nhiên liệu chính của nền kinh tế với mức tiêu thụ khoảng 6,6 triệu tấn/năm, một phần lớn đến từ nhập khẩu trực tiếp hoặc từ dầu thô nhập khẩu và tinh chế trong nước. Năng lực lọc dầu gồm Petromidia (Rompetrol) khoảng 4,8 triệu tấn/năm, Petrobrazi (OMV Petrom) khoảng 4,5 triệu tấn/năm và Petrotel (Lukoil) khoảng 2,7 triệu tấn/năm; vận chuyển qua mạng đường ống khoảng 3.800 km do Conpet vận hành.

Tồn kho thương mại thường bao phủ 20–45 ngày tiêu thụ, còn tồn kho chiến lược theo chuẩn EU tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu ròng hoặc 61 ngày tiêu thụ nội địa; thực tế Romania duy trì khoảng 90 ngày tiêu thụ, giúp hệ thống có thể đáp ứng ước 110–130 ngày trong khủng hoảng, theo Chisăliță. Tổng sức chứa kho khoảng 3,3 triệu tấn, xấp xỉ một nửa nhu cầu cả năm. Mô phỏng giai đoạn 12.2025–02.2026 cho thấy thị trường ổn định: tồn kho diesel thương mại khoảng 450 nghìn tấn (25–27 ngày mùa đông), vào-ra hàng tháng gần cân bằng; các nhà máy lọc xử lý 900–950 nghìn tấn dầu thô/tháng, duy trì tồn kho khoảng 900 nghìn tấn, tương đương 30 ngày vận hành.