Tóm tắt
Tại phiên điều trần công khai trước Ủy ban Kiểm soát Nghị viện (Parlamentarisches Kontrollgremium - PKGr), Giám đốc Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (Bundesnachrichtendienst - BND) Martin Jäger cảnh báo Đức có nguy cơ rơi vào xung đột bạo lực với Nga. Ông viện dẫn âm mưu tấn công ở Leipzig, đánh giá các cơ quan tình báo Nga “chuyên nghiệp và tàn nhẫn”, khiến nguy cơ tấn công vào các mục tiêu ở Đức vẫn hiện hữu. Trong bối cảnh đó, các cơ quan tình báo là “tuyến phòng thủ đầu tiên” và thúc giục được tăng thêm thẩm quyền.
Jäger nhận định Nga đang tiến hành một “chiến tranh trong bóng tối” nhằm ngăn các quyết sách bất lợi với Moskva ở Berlin và các thủ đô châu Âu, đồng thời tìm cách chặn hỗ trợ của châu Âu cho Ukraine. Ông cho biết chiến sự chống Ukraine đã leo thang từ mùa hè và Nga đang cố ngăn chặn các lô vũ khí. Đức phải chuẩn bị cho các nỗ lực hăm dọa, can thiệp tiếp diễn, kể cả khả năng tái xuất hiện các đe dọa hạt nhân.
Theo BND, hiện không có dấu hiệu về một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào lãnh thổ NATO, song có thể xuất hiện các hoạt động quân sự ngưỡng thấp của Nga ở Baltic. Chủ tịch Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang (Bundesamt für Verfassungsschutz - BfV) Sinan Selen nhấn mạnh Nga sẵn sàng phá hoại và tiến hành các vụ sát hại, dù phía Đức đã đạt một số thành công phòng vệ. Ông cảnh báo tình hình đang xấu đi, đòi hỏi năng lực của các cơ quan Đức phải tiệm cận đối tác châu Âu; hoạt động can thiệp và tung tin giả đã lan sang cả bầu cử cấp bang và địa phương nhằm gieo rắc chia rẽ, bất an.
Trước câu hỏi về kịch bản Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (Alternative für Deutschland - AfD) tham gia chính quyền ở Sachsen-Anhalt, Selen nói cần giữ vững “khả năng chống chịu và liêm chính” để BfV duy trì hợp tác trong ngoài. Ông cảnh báo nguy cơ các chủ thể nhà nước tìm cách thâm nhập cơ quan để lấy thông tin, đồng thời nhấn mạnh phải bảo vệ tuyệt đối cơ sở dữ liệu nhạy cảm; trong các lĩnh vực có thể đặc biệt nằm trong trọng tâm của Nga, việc chia sẻ thông tin toàn diện có thể không khả thi.
Chủ tịch Cơ quan Phản gián Quân đội (Militärischer Abschirmdienst - MAD) Martina Rosenberg cho biết mối đe dọa đang gia tăng, và Lực lượng Vũ trang Đức (Bundeswehr) đối mặt đồng thời các nguy cơ từ bên ngoài lẫn bên trong.
Phiên điều trần công khai chỉ diễn ra mỗi năm một lần; còn lại, lãnh đạo BND, BfV và MAD trả lời chất vấn trong các phiên kín. Hiện PKGr gồm các nghị sĩ từ Liên minh CDU/CSU (Union), Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) và Đảng Xanh (Bündnis 90/Die Grünen); ứng viên từ AfD và Khối cánh tả (Linksfraktion) chưa đạt đủ đa số cần thiết. Trước mối đe dọa gia tăng, ba cơ quan đều coi cải cách hoạt động là cấp bách.
Jäger ủng hộ dự luật BND mới của chính phủ với việc mở rộng và thống nhất cơ chế kiểm soát. Rosenberg và Selen nêu quan điểm tương tự về tái cấu trúc cơ quan của họ. Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) sẽ còn thảo luận dự thảo mở rộng thẩm quyền, cho phép trong trường hợp đặc biệt các cơ quan không chỉ thu thập tình báo mà còn đảm nhiệm nhiệm vụ tác nghiệp như ngăn chặn tấn công mạng hoặc phá hoại các dự án quốc phòng.
PKGr được thành lập năm 1978 và cơ sở pháp lý được đổi mới sâu rộng vào năm 1999. Chính phủ có nghĩa vụ báo cáo toàn diện về hoạt động chung của các cơ quan tình báo Đức và các “vụ việc có ý nghĩa đặc biệt”. Thành viên PKGr bị ràng buộc nghĩa vụ bảo mật, kể cả với các nghị sĩ khác, và giám sát các quyết định của chính phủ liên quan đến BfV, MAD và BND; mọi phiên làm việc đều diễn ra kín.
Jäger nhận định Nga đang tiến hành một “chiến tranh trong bóng tối” nhằm ngăn các quyết sách bất lợi với Moskva ở Berlin và các thủ đô châu Âu, đồng thời tìm cách chặn hỗ trợ của châu Âu cho Ukraine. Ông cho biết chiến sự chống Ukraine đã leo thang từ mùa hè và Nga đang cố ngăn chặn các lô vũ khí. Đức phải chuẩn bị cho các nỗ lực hăm dọa, can thiệp tiếp diễn, kể cả khả năng tái xuất hiện các đe dọa hạt nhân.
Theo BND, hiện không có dấu hiệu về một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào lãnh thổ NATO, song có thể xuất hiện các hoạt động quân sự ngưỡng thấp của Nga ở Baltic. Chủ tịch Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang (Bundesamt für Verfassungsschutz - BfV) Sinan Selen nhấn mạnh Nga sẵn sàng phá hoại và tiến hành các vụ sát hại, dù phía Đức đã đạt một số thành công phòng vệ. Ông cảnh báo tình hình đang xấu đi, đòi hỏi năng lực của các cơ quan Đức phải tiệm cận đối tác châu Âu; hoạt động can thiệp và tung tin giả đã lan sang cả bầu cử cấp bang và địa phương nhằm gieo rắc chia rẽ, bất an.
Trước câu hỏi về kịch bản Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (Alternative für Deutschland - AfD) tham gia chính quyền ở Sachsen-Anhalt, Selen nói cần giữ vững “khả năng chống chịu và liêm chính” để BfV duy trì hợp tác trong ngoài. Ông cảnh báo nguy cơ các chủ thể nhà nước tìm cách thâm nhập cơ quan để lấy thông tin, đồng thời nhấn mạnh phải bảo vệ tuyệt đối cơ sở dữ liệu nhạy cảm; trong các lĩnh vực có thể đặc biệt nằm trong trọng tâm của Nga, việc chia sẻ thông tin toàn diện có thể không khả thi.
Chủ tịch Cơ quan Phản gián Quân đội (Militärischer Abschirmdienst - MAD) Martina Rosenberg cho biết mối đe dọa đang gia tăng, và Lực lượng Vũ trang Đức (Bundeswehr) đối mặt đồng thời các nguy cơ từ bên ngoài lẫn bên trong.
Phiên điều trần công khai chỉ diễn ra mỗi năm một lần; còn lại, lãnh đạo BND, BfV và MAD trả lời chất vấn trong các phiên kín. Hiện PKGr gồm các nghị sĩ từ Liên minh CDU/CSU (Union), Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) và Đảng Xanh (Bündnis 90/Die Grünen); ứng viên từ AfD và Khối cánh tả (Linksfraktion) chưa đạt đủ đa số cần thiết. Trước mối đe dọa gia tăng, ba cơ quan đều coi cải cách hoạt động là cấp bách.
Jäger ủng hộ dự luật BND mới của chính phủ với việc mở rộng và thống nhất cơ chế kiểm soát. Rosenberg và Selen nêu quan điểm tương tự về tái cấu trúc cơ quan của họ. Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) sẽ còn thảo luận dự thảo mở rộng thẩm quyền, cho phép trong trường hợp đặc biệt các cơ quan không chỉ thu thập tình báo mà còn đảm nhiệm nhiệm vụ tác nghiệp như ngăn chặn tấn công mạng hoặc phá hoại các dự án quốc phòng.
PKGr được thành lập năm 1978 và cơ sở pháp lý được đổi mới sâu rộng vào năm 1999. Chính phủ có nghĩa vụ báo cáo toàn diện về hoạt động chung của các cơ quan tình báo Đức và các “vụ việc có ý nghĩa đặc biệt”. Thành viên PKGr bị ràng buộc nghĩa vụ bảo mật, kể cả với các nghị sĩ khác, và giám sát các quyết định của chính phủ liên quan đến BfV, MAD và BND; mọi phiên làm việc đều diễn ra kín.

