Tóm tắt
Chính phủ Liên bang Đức (Bundesregierung) đã ấn định hướng cải cách hưu trí, trong khi Liên đoàn Công đoàn Đức (Deutscher Gewerkschaftsbund, DGB) tung ra phương án thay thế: nâng dần mức thay thế của Bảo hiểm hưu trí theo luật định (gesetzliche Rentenversicherung) và bổ sung chế độ hưu trí bắt buộc qua doanh nghiệp. Hai trụ cột này nhằm bảo đảm 70–90% thu nhập ròng cuối cùng khi về hưu, không kèm tăng tuổi nghỉ hưu.
Ủy ban hưu trí chính thức của Chính phủ Liên bang Đức (Rentenkommission) vừa công bố 33 khuyến nghị. Thủ tướng liên bang Friedrich Merz của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) và Bộ trưởng Xã hội Bärbel Bas của Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) tuyên bố sẽ triển khai đầy đủ và nhanh chóng. Song song, Chủ tịch DGB Yasmin Fahimi tập hợp nhóm chuyên gia riêng, gồm Ricarda Lang của Đảng Xanh (Die Grünen) và cựu Tổng thư ký SPD Kevin Kühnert, đưa ra hướng tiếp cận khác.
Triển vọng thông qua phương án của DGB còn bỏ ngỏ; tài liệu hiện tại dài 11 trang và báo cáo đầy đủ dự kiến công bố vào mùa hè. Dẫu vậy, đây có thể là phép thử với liên minh cầm quyền đen–đỏ. DGB muốn xây dựng bảo hiểm cho toàn bộ người có việc làm (Erwerbstätigenversicherung), chuyển phần lớn gánh nặng tài chính sang chủ sử dụng lao động và người thu nhập cao, nhấn mạnh phân phối công bằng của cải hơn là con số nhân khẩu học.
Cụ thể, doanh nghiệp phải cung cấp hưu trí doanh nghiệp cho toàn bộ lao động và tự đóng 2% lương gộp. Mức thay thế của lương hưu theo luật định tăng từ 48% lên 50%, rồi 53%. Kinh phí đến từ đóng góp tăng nhẹ và khoản bổ sung lớn hơn từ ngân sách liên bang; “phụ cấp nhân khẩu học” này dựa vào thuế đánh vào thu nhập cao, tài sản lớn và lợi tức vốn. DGB cũng muốn mở rộng diện đóng, trước mắt với người tự doanh và giới chính trị gia, tiến tới bảo hiểm toàn bộ người đi làm.
Khác với Ủy ban hưu trí, chính phủ đặt thêm trụ cột tư nhân và lương hưu từ vốn (Kapitalrente), trong đó người lao động và chủ sử dụng cùng góp 2% lương gộp, nhằm đạt tỷ lệ thay thế 70% cho thế hệ trẻ. Đồng thời, tuổi nghỉ hưu sẽ tiếp tục tăng và chế độ nghỉ hưu sớm không bị trừ sau 45 năm làm việc (lương hưu 63) bị bãi bỏ, điều DGB phản đối. Ủy ban hưu trí cũng đề xuất áp dụng hệ số bền vững (Nachhaltigkeitsfaktor) từ 2032 để kìm tốc độ tăng lương hưu và mức thay thế.
Yasmin Fahimi ghi nhận một số mục tiêu của chính phủ như mốc 70% thu nhập ròng, mở rộng đối tượng đóng góp và thay đổi quy định về việc làm thu nhập thấp. Tuy nhiên, DGB bác mô hình lương hưu vốn hóa đặt dưới mái nhà của bảo hiểm hưu trí theo luật định. Dù vậy, tài liệu của DGB gợi ý khả năng bổ sung: tương tự ý tưởng vốn thế hệ (Generationenkapital), có thể cấp thêm nguồn cho bảo hiểm hưu trí bằng quỹ vốn do thuế tài trợ để gia cố cơ chế phân phối, qua đó dần giảm gánh cho ngân sách và người đóng.
Vốn thế hệ từng là một phần của cải cách hưu trí của liên minh đèn giao thông do Đảng Dân chủ Tự do (FDP) thúc đẩy nhưng bất thành: hàng tỷ sẽ được đầu tư vào thị trường vốn, chủ yếu từ nợ của liên bang. Lợi tức dự kiến dùng để hãm đà tăng đóng góp bảo hiểm trong tương lai.
Ủy ban hưu trí chính thức của Chính phủ Liên bang Đức (Rentenkommission) vừa công bố 33 khuyến nghị. Thủ tướng liên bang Friedrich Merz của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) và Bộ trưởng Xã hội Bärbel Bas của Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) tuyên bố sẽ triển khai đầy đủ và nhanh chóng. Song song, Chủ tịch DGB Yasmin Fahimi tập hợp nhóm chuyên gia riêng, gồm Ricarda Lang của Đảng Xanh (Die Grünen) và cựu Tổng thư ký SPD Kevin Kühnert, đưa ra hướng tiếp cận khác.
Triển vọng thông qua phương án của DGB còn bỏ ngỏ; tài liệu hiện tại dài 11 trang và báo cáo đầy đủ dự kiến công bố vào mùa hè. Dẫu vậy, đây có thể là phép thử với liên minh cầm quyền đen–đỏ. DGB muốn xây dựng bảo hiểm cho toàn bộ người có việc làm (Erwerbstätigenversicherung), chuyển phần lớn gánh nặng tài chính sang chủ sử dụng lao động và người thu nhập cao, nhấn mạnh phân phối công bằng của cải hơn là con số nhân khẩu học.
Cụ thể, doanh nghiệp phải cung cấp hưu trí doanh nghiệp cho toàn bộ lao động và tự đóng 2% lương gộp. Mức thay thế của lương hưu theo luật định tăng từ 48% lên 50%, rồi 53%. Kinh phí đến từ đóng góp tăng nhẹ và khoản bổ sung lớn hơn từ ngân sách liên bang; “phụ cấp nhân khẩu học” này dựa vào thuế đánh vào thu nhập cao, tài sản lớn và lợi tức vốn. DGB cũng muốn mở rộng diện đóng, trước mắt với người tự doanh và giới chính trị gia, tiến tới bảo hiểm toàn bộ người đi làm.
Khác với Ủy ban hưu trí, chính phủ đặt thêm trụ cột tư nhân và lương hưu từ vốn (Kapitalrente), trong đó người lao động và chủ sử dụng cùng góp 2% lương gộp, nhằm đạt tỷ lệ thay thế 70% cho thế hệ trẻ. Đồng thời, tuổi nghỉ hưu sẽ tiếp tục tăng và chế độ nghỉ hưu sớm không bị trừ sau 45 năm làm việc (lương hưu 63) bị bãi bỏ, điều DGB phản đối. Ủy ban hưu trí cũng đề xuất áp dụng hệ số bền vững (Nachhaltigkeitsfaktor) từ 2032 để kìm tốc độ tăng lương hưu và mức thay thế.
Yasmin Fahimi ghi nhận một số mục tiêu của chính phủ như mốc 70% thu nhập ròng, mở rộng đối tượng đóng góp và thay đổi quy định về việc làm thu nhập thấp. Tuy nhiên, DGB bác mô hình lương hưu vốn hóa đặt dưới mái nhà của bảo hiểm hưu trí theo luật định. Dù vậy, tài liệu của DGB gợi ý khả năng bổ sung: tương tự ý tưởng vốn thế hệ (Generationenkapital), có thể cấp thêm nguồn cho bảo hiểm hưu trí bằng quỹ vốn do thuế tài trợ để gia cố cơ chế phân phối, qua đó dần giảm gánh cho ngân sách và người đóng.
Vốn thế hệ từng là một phần của cải cách hưu trí của liên minh đèn giao thông do Đảng Dân chủ Tự do (FDP) thúc đẩy nhưng bất thành: hàng tỷ sẽ được đầu tư vào thị trường vốn, chủ yếu từ nợ của liên bang. Lợi tức dự kiến dùng để hãm đà tăng đóng góp bảo hiểm trong tương lai.
