Trong bối cảnh bất định toàn cầu và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum) ở Davos xoay quanh các tác động từ chính sách của Donald Trump và chủ đề Greenland. Theo Marcin Piątkowski, Mỹ rút khỏi vai trò bá chủ cung cấp hàng hóa công toàn cầu khiến trật tự cũ chấm dứt, thế giới bước vào trạng thái “tự lực” gần như “luật rừng”. Bài phát biểu của thủ tướng Canada được nhấn mạnh như dấu mốc nhận diện sự đổi thay này.

Sự đảo chiều đó tạo vừa thách thức vừa cơ hội cho các cường quốc tầm trung như Canada và Ba Lan. Với vị thế nền kinh tế lớn thứ 20, Ba Lan cần đa dạng hóa thị trường, dòng vốn và công nghệ, không dựa chỉ vào Mỹ. Một số tiếng nói châu Âu thậm chí bàn đến tẩy chay Mỹ do sức ép lặp lại từ Trump, cho thấy chủ đề này là tâm điểm tại Davos.

Ba Lan thể hiện sự hiện diện mạnh ở Davos với đông đảo doanh nhân, tổng thống và nhiều bộ trưởng, trong đó có Sikorski và Domański. Câu hỏi đặt ra là cách chuyển hóa sức mạnh kinh tế thành ảnh hưởng trong thảo luận toàn cầu giữa bối cảnh phân cực trong nước.

Piątkowski điều phối phiên thảo luận “Thành công của Ba Lan và bài học cho châu Âu và thế giới”, quy tụ Martin Wolf của báo Financial Times (Financial Times), lãnh đạo tổ chức nghiên cứu Bruegel (Bruegel) và Beata Javorcik, kinh tế trưởng Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (European Bank for Reconstruction and Development). Thông điệp chính: giới tinh hoa Davos ngày càng công nhận giá trị của kinh nghiệm Ba Lan cho châu Âu đang gặp khó về tăng trưởng, đổi mới, đầu tư và hội nhập; Ba Lan cần nói lớn hơn về thành công của mình.

Các yếu tố cốt lõi của kinh nghiệm Ba Lan gồm: linh hoạt, thích ứng nhanh và tinh thần doanh chủ sau chuyển đổi; tận dụng hiệu quả nguồn lực từ Liên minh châu Âu để hiện đại hóa hạ tầng và thúc đẩy đổi mới; thị trường lao động bền bỉ; và chính sách tài khóa giữ ổn định dù có thách thức. Đây là những mảnh ghép mà các nền kinh tế châu Âu có thể học hỏi và điều chỉnh theo bối cảnh riêng.

Về cách nhìn từ bên ngoài, giới tinh hoa đã nghe về thành công của Ba Lan nhưng chưa hoàn toàn nắm bắt quy mô và hàm ý của nó. Mục tiêu dài hạn là hiện diện bền vững trong G20, không chỉ một kỳ họp tại Miami. Theo nhận định được Sikorski nêu, thay đổi nhận thức có thể cần một thế hệ: lớp cũ còn nhìn “Đông Âu” kém hấp dẫn, lớp mới dần quen với Ba Lan như một câu chuyện thành công.

Để tăng tốc thay đổi hình ảnh, Ba Lan cần chủ động truyền thông: tổ chức thêm các phiên thảo luận kiểu Davos, tham gia sôi nổi vào tranh luận quốc tế, và mời các lãnh đạo tư tưởng, nhà đầu tư đến tận nơi quan sát. Đầu tư vào văn hóa và khoa học giúp gia cố “quyền lực mềm”, trong khi sự thống nhất và ổn định nội bộ là điều kiện then chốt vì các rạn nứt trong nước dễ làm xấu đi cách nhìn từ bên ngoài.