Tóm tắt
Trong lần đọc thứ ba, Hạ viện (Sněmovna) thông qua luật mới về cư trú người nước ngoài, dự thảo từng được trình từ nhiệm kỳ trước của chính phủ Petr Fiala (Đảng Dân chủ Công dân (ODS)). Văn bản nhấn mạnh số hóa thủ tục, bổ sung nghĩa vụ đăng ký với công dân Liên minh châu Âu và hạn chế các quyền phát sinh từ hôn nhân hỗn hợp; tiếp theo, hồ sơ được chuyển sang Thượng viện (Senát).
Cuộc bỏ phiếu có 128/135 nghị sĩ ủng hộ; phản đối chỉ có Piráti, lực lượng từng đưa ra sửa đổi nhằm khắc phục bất lợi đối với công dân Séc. Họ chỉ ra tình trạng bất bình đẳng giữa thân nhân của người Séc và thân nhân của công dân các nước EU khác. Sněmovna bác sửa đổi này, do đó văn bản sang Senát giữ nguyên nội dung.
Luật số hóa toàn bộ quy trình cấp và hủy cư trú cho người nước ngoài, với kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý và tăng cường an ninh. Việc quản lý hồ sơ và trao đổi giấy tờ sẽ chuyển sang hình thức điện tử theo lộ trình.
Các thay đổi đáng chú ý gồm nghĩa vụ đăng ký bắt buộc với công dân EU lưu trú trên 90 ngày, tạo thuận lợi cho việc hủy cư trú với người phạm tội và siết chặt các hôn nhân vì mục đích. Nội dung về hôn nhân vì mục đích là điểm Piráti chỉ trích là mang tính phân biệt và bất công, song đa số nghị sĩ giữ nguyên quy định.
Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) bảo vệ dự thảo, cho rằng pháp luật EU không cho phép áp dụng biện pháp nghiêm khắc hơn với công dân EU và cơ chế “hai bộ quy tắc” là phổ biến trong khối. Theo ông, mục tiêu là ngăn trường hợp người nước ngoài né trục xuất bằng cách thiết lập quan hệ với công dân Séc.
Luật mở rộng trách nhiệm của các chủ thể mời người nước ngoài vào Cộng hòa Séc, như trường học hay câu lạc bộ thể thao, với các nghĩa vụ thông báo mới liên quan đến lưu trú; nhóm xin tị nạn hoặc bảo vệ tạm thời không bị ảnh hưởng. Từ tháng 1/2029, Bộ Nội vụ (Ministerstvo vnitra) sẽ lập tài khoản điện tử cho người nước ngoài để nộp hồ sơ và nhận giấy tờ trực tuyến; sau đó một năm, nghĩa vụ đăng ký của công dân EU bắt đầu, ước ảnh hưởng khoảng 200.000 người. Ministerstvo vnitra kỳ vọng việc này giúp thu thập dữ liệu, ghi nhận vi phạm hiệu quả hơn, tăng thu phí địa phương và giúp người dân tiếp cận cơ quan công dễ dàng hơn.
Cuộc bỏ phiếu có 128/135 nghị sĩ ủng hộ; phản đối chỉ có Piráti, lực lượng từng đưa ra sửa đổi nhằm khắc phục bất lợi đối với công dân Séc. Họ chỉ ra tình trạng bất bình đẳng giữa thân nhân của người Séc và thân nhân của công dân các nước EU khác. Sněmovna bác sửa đổi này, do đó văn bản sang Senát giữ nguyên nội dung.
Luật số hóa toàn bộ quy trình cấp và hủy cư trú cho người nước ngoài, với kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý và tăng cường an ninh. Việc quản lý hồ sơ và trao đổi giấy tờ sẽ chuyển sang hình thức điện tử theo lộ trình.
Các thay đổi đáng chú ý gồm nghĩa vụ đăng ký bắt buộc với công dân EU lưu trú trên 90 ngày, tạo thuận lợi cho việc hủy cư trú với người phạm tội và siết chặt các hôn nhân vì mục đích. Nội dung về hôn nhân vì mục đích là điểm Piráti chỉ trích là mang tính phân biệt và bất công, song đa số nghị sĩ giữ nguyên quy định.
Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) bảo vệ dự thảo, cho rằng pháp luật EU không cho phép áp dụng biện pháp nghiêm khắc hơn với công dân EU và cơ chế “hai bộ quy tắc” là phổ biến trong khối. Theo ông, mục tiêu là ngăn trường hợp người nước ngoài né trục xuất bằng cách thiết lập quan hệ với công dân Séc.
Luật mở rộng trách nhiệm của các chủ thể mời người nước ngoài vào Cộng hòa Séc, như trường học hay câu lạc bộ thể thao, với các nghĩa vụ thông báo mới liên quan đến lưu trú; nhóm xin tị nạn hoặc bảo vệ tạm thời không bị ảnh hưởng. Từ tháng 1/2029, Bộ Nội vụ (Ministerstvo vnitra) sẽ lập tài khoản điện tử cho người nước ngoài để nộp hồ sơ và nhận giấy tờ trực tuyến; sau đó một năm, nghĩa vụ đăng ký của công dân EU bắt đầu, ước ảnh hưởng khoảng 200.000 người. Ministerstvo vnitra kỳ vọng việc này giúp thu thập dữ liệu, ghi nhận vi phạm hiệu quả hơn, tăng thu phí địa phương và giúp người dân tiếp cận cơ quan công dễ dàng hơn.
