Tóm tắt
Tại Belém, Brazil diễn ra thượng đỉnh kéo dài hai ngày của khoảng 50 nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ trước khi hội nghị khí hậu thế giới khai mạc. Donald Trump không tham dự, nhưng nhiều bài phát biểu đã phản bác lập trường của ông về khí hậu mà không nêu đích danh.
Trong phát biểu khai mạc, Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva lên án các “lực lượng cực đoan” lan truyền thông tin sai lệch để giành lợi thế bầu cử, cảnh báo cửa sổ hành động đang nhanh chóng khép lại và hậu quả không thể đảo ngược. Ông được cho là ám chỉ Trump, người đã phủ nhận biến đổi khí hậu do con người gây ra tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng 9. Sau khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1, Mỹ lại rút khỏi Thỏa thuận Paris và không cử đại diện cấp cao tới COP30 ở Belém.
Phó Chủ tịch Trung Quốc Ding Xuexiang kêu gọi chấm dứt các rào cản thương mại cản trở chuyển dịch năng lượng và thúc giục “chủ nghĩa đa phương thực chất”. Ông đề nghị tăng cường hợp tác về công nghệ và ngành công nghiệp xanh, dỡ bỏ rào cản và bảo đảm lưu thông tự do các sản phẩm xanh chất lượng cao.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhận định thế giới đã thất bại trong mục tiêu giữ mức nóng lên dưới 1,5°C, gọi đó là “thất bại đạo đức” và “sự cẩu thả chết người”. Dù vậy, ông nhấn mạnh nhân loại chưa bao giờ có điều kiện tốt hơn để ứng phó, với đòn bẩy là năng lượng tái tạo như gió và mặt trời.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) tham dự nhằm phát đi tín hiệu ủng hộ hợp tác quốc tế về khí hậu và các vấn đề khác. Berlin khẳng định sẽ “giữ cao lá cờ của chủ nghĩa đa phương” và kêu gọi cộng đồng quốc tế đạt tiến bộ chung, dù bối cảnh địa chính trị trở nên khó khăn hơn, nhất là sau việc Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (Weltorganisation für Meteorologie) dự báo 2025 nhiều khả năng là năm nóng thứ hai hoặc thứ ba kể từ khi có số liệu, sau khi 2024 lập kỷ lục nóng nhất. Xu thế kỷ lục kéo dài suốt giai đoạn 2015–2025. Song tổ chức này cũng ghi nhận tiến triển ở hệ thống cảnh báo sớm thiên tai: số quốc gia triển khai đã tăng từ 56 lên 119 kể từ 2015, đồng thời kêu gọi khẩn trương mở rộng cho các nước còn lại.
Trong phát biểu khai mạc, Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva lên án các “lực lượng cực đoan” lan truyền thông tin sai lệch để giành lợi thế bầu cử, cảnh báo cửa sổ hành động đang nhanh chóng khép lại và hậu quả không thể đảo ngược. Ông được cho là ám chỉ Trump, người đã phủ nhận biến đổi khí hậu do con người gây ra tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng 9. Sau khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1, Mỹ lại rút khỏi Thỏa thuận Paris và không cử đại diện cấp cao tới COP30 ở Belém.
Phó Chủ tịch Trung Quốc Ding Xuexiang kêu gọi chấm dứt các rào cản thương mại cản trở chuyển dịch năng lượng và thúc giục “chủ nghĩa đa phương thực chất”. Ông đề nghị tăng cường hợp tác về công nghệ và ngành công nghiệp xanh, dỡ bỏ rào cản và bảo đảm lưu thông tự do các sản phẩm xanh chất lượng cao.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhận định thế giới đã thất bại trong mục tiêu giữ mức nóng lên dưới 1,5°C, gọi đó là “thất bại đạo đức” và “sự cẩu thả chết người”. Dù vậy, ông nhấn mạnh nhân loại chưa bao giờ có điều kiện tốt hơn để ứng phó, với đòn bẩy là năng lượng tái tạo như gió và mặt trời.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) tham dự nhằm phát đi tín hiệu ủng hộ hợp tác quốc tế về khí hậu và các vấn đề khác. Berlin khẳng định sẽ “giữ cao lá cờ của chủ nghĩa đa phương” và kêu gọi cộng đồng quốc tế đạt tiến bộ chung, dù bối cảnh địa chính trị trở nên khó khăn hơn, nhất là sau việc Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (Weltorganisation für Meteorologie) dự báo 2025 nhiều khả năng là năm nóng thứ hai hoặc thứ ba kể từ khi có số liệu, sau khi 2024 lập kỷ lục nóng nhất. Xu thế kỷ lục kéo dài suốt giai đoạn 2015–2025. Song tổ chức này cũng ghi nhận tiến triển ở hệ thống cảnh báo sớm thiên tai: số quốc gia triển khai đã tăng từ 56 lên 119 kể từ 2015, đồng thời kêu gọi khẩn trương mở rộng cho các nước còn lại.
