Tóm tắt
Iran phóng nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào lực lượng Mỹ ở Jordan và bị Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (United States Central Command - CENTCOM) đánh chặn, trong khi Mỹ phối hợp Saudi Arabia không kích các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn tại Iraq. Trình tự các sự kiện chưa được xác định, làm dấy lên lo ngại xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang và mở rộng.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) xác nhận phóng tên lửa vào mục tiêu Mỹ ở Jordan nhưng chưa nêu cụ thể mục tiêu. Bộ Quốc phòng Saudi Arabia (Ministry of Defense of Saudi Arabia) và CENTCOM cho biết đã tấn công các nhóm thân Iran ở Iraq sau các vụ UAV đánh vào hạ tầng dầu mỏ Saudi Arabia. Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq (Popular Mobilization Forces - PMF) nói ít nhất 20 tay súng thiệt mạng, 32 người bị thương tại bảy tỉnh, và Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi triệu tập họp khẩn về an ninh quốc gia.
Đòn đánh của Iran gắn với chiến lược gây sức ép lên các lợi ích của Mỹ ở vùng Vịnh kể từ khi đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát cuối tháng 2. Jordan hiện có khoảng 4.000 binh sĩ Mỹ, với các điểm hiện diện tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti, King Faisal và tiền đồn Tower 22 gần biên giới Syria–Iraq. IRGC nêu cuộc tấn công là phản ứng trước hành động của quân đội Mỹ.
Theo nhà nghiên cứu Burcu Ozcelik từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (Royal United Services Institute - RUSI), Tehran muốn duy trì răn đe bằng các hành động chủ động, và thông tin về khả năng suy giảm tên lửa đánh chặn của Mỹ có thể ảnh hưởng tính toán của IRGC. Bà cho rằng giới lãnh đạo Iran xem đây là cuộc đấu tranh mang tính sống còn và tiếp tục gây sức ép lên chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Căng thẳng lan sang Biển Đỏ khi Houthi tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hải, tấn công tàu mang cờ Saudi Arabia; tại biển Caspi, Ukraine nói đã đánh vào tàu chở hàng quân sự liên hệ với Iran. Đại sứ Pakistan tại Liên Hợp Quốc kêu gọi tuân thủ bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ ký tháng trước, vốn mở đường 60 ngày đàm phán nhưng đã bị gián đoạn, đồng thời lên án các vụ tấn công nhằm vào Saudi Arabia và tàu thương mại.
Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud điện đàm với các đồng cấp Qatar, Kuwait, Bahrain, thống nhất thúc đẩy hạ nhiệt và bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb; các bên lên án tấn công của Iran và lực lượng đồng minh ở Iraq, Yemen và tăng cường phối hợp trong khuôn khổ Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (Gulf Cooperation Council - GCC). Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu Kaja Kallas trao đổi với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhận định khoảng lặng tạm thời có thể tạo cơ hội đối thoại. Bà Ozcelik dự báo Mỹ và Iran sẽ tiếp tục ăn miếng trả miếng song song với ngoại giao, trước khi buộc phải trở lại bàn đàm phán; rủi ro lớn là xung đột kéo dài hoặc một đòn tấn công trực diện buộc các nước vùng Vịnh phản ứng tập thể, hay Houthi leo thang ở Bab al-Mandeb.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) xác nhận phóng tên lửa vào mục tiêu Mỹ ở Jordan nhưng chưa nêu cụ thể mục tiêu. Bộ Quốc phòng Saudi Arabia (Ministry of Defense of Saudi Arabia) và CENTCOM cho biết đã tấn công các nhóm thân Iran ở Iraq sau các vụ UAV đánh vào hạ tầng dầu mỏ Saudi Arabia. Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq (Popular Mobilization Forces - PMF) nói ít nhất 20 tay súng thiệt mạng, 32 người bị thương tại bảy tỉnh, và Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi triệu tập họp khẩn về an ninh quốc gia.
Đòn đánh của Iran gắn với chiến lược gây sức ép lên các lợi ích của Mỹ ở vùng Vịnh kể từ khi đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát cuối tháng 2. Jordan hiện có khoảng 4.000 binh sĩ Mỹ, với các điểm hiện diện tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti, King Faisal và tiền đồn Tower 22 gần biên giới Syria–Iraq. IRGC nêu cuộc tấn công là phản ứng trước hành động của quân đội Mỹ.
Theo nhà nghiên cứu Burcu Ozcelik từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (Royal United Services Institute - RUSI), Tehran muốn duy trì răn đe bằng các hành động chủ động, và thông tin về khả năng suy giảm tên lửa đánh chặn của Mỹ có thể ảnh hưởng tính toán của IRGC. Bà cho rằng giới lãnh đạo Iran xem đây là cuộc đấu tranh mang tính sống còn và tiếp tục gây sức ép lên chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Căng thẳng lan sang Biển Đỏ khi Houthi tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hải, tấn công tàu mang cờ Saudi Arabia; tại biển Caspi, Ukraine nói đã đánh vào tàu chở hàng quân sự liên hệ với Iran. Đại sứ Pakistan tại Liên Hợp Quốc kêu gọi tuân thủ bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ ký tháng trước, vốn mở đường 60 ngày đàm phán nhưng đã bị gián đoạn, đồng thời lên án các vụ tấn công nhằm vào Saudi Arabia và tàu thương mại.
Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud điện đàm với các đồng cấp Qatar, Kuwait, Bahrain, thống nhất thúc đẩy hạ nhiệt và bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb; các bên lên án tấn công của Iran và lực lượng đồng minh ở Iraq, Yemen và tăng cường phối hợp trong khuôn khổ Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (Gulf Cooperation Council - GCC). Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu Kaja Kallas trao đổi với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhận định khoảng lặng tạm thời có thể tạo cơ hội đối thoại. Bà Ozcelik dự báo Mỹ và Iran sẽ tiếp tục ăn miếng trả miếng song song với ngoại giao, trước khi buộc phải trở lại bàn đàm phán; rủi ro lớn là xung đột kéo dài hoặc một đòn tấn công trực diện buộc các nước vùng Vịnh phản ứng tập thể, hay Houthi leo thang ở Bab al-Mandeb.
