Sofia ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất lo vòi nước có thể cạn khi xung đột với Iran leo thang, nhấn mạnh nước còn sống còn hơn dầu khí. Chia sẻ với CNN (Cable News Network), cô sợ hạ tầng nước sẽ bị nhắm tới, phản ánh nỗi lo lan khắp vùng Vịnh khô hạn.

Các nước vùng Vịnh phụ thuộc đặc biệt vào khử mặn nên vừa có sân golf, công viên nước, trượt tuyết, vừa đối diện lỗ hổng lớn. Sau khi Bahrain nói máy bay không người lái của Iran làm hư hại một nhà máy khử mặn và Iran cáo buộc Mỹ tấn công nhà máy ở đảo Qeshm (Mỹ phủ nhận), nguy cơ trả đũa nhắm vào hàng trăm nhà máy cung cấp nước uống cho khoảng 100 triệu người càng rõ.

Khử mặn đòi hỏi nhiều năng lượng qua đun nóng hoặc màng lọc áp suất cao, biến vùng Vịnh thành “vương quốc nước mặn”. Theo Michael Christopher Low từ Trung tâm Trung Đông (Middle East Center) tại Đại học Utah (University of Utah), Kuwait và Oman phụ thuộc khoảng 90%, Bahrain 85%, Ả Rập Xê Út khoảng 70%; các đô thị như Abu Dhabi, Dubai, Doha, Kuwait City, Jeddah gần như hoàn toàn dựa vào nước khử mặn. Nader Habibi của Đại học Brandeis (Brandeis University) cảnh báo sinh kế ngắn hạn lệ thuộc mạnh vào an toàn các nhà máy.

Tấn công hạ tầng dân sự thiết yếu vi phạm luật quốc tế, và theo David Michel tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Center for Strategic and International Studies), một đòn phối hợp vào nhà máy khử mặn sẽ là leo thang khiêu khích. Tiền lệ từng có: năm 1991, Iraq làm ô nhiễm nguồn nước cho nhà máy khử mặn Vịnh Ba Tư, buộc Kuwait nhận tiếp tế nước từ nhiều nước. Marwa Daoudy ở Đại học Georgetown (Georgetown University) nhận định nước đã trở thành mục tiêu và vũ khí; trong kịch bản trả đũa kéo dài, Iran có thể coi hạ tầng nước là cách gây tổn thất bất đối xứng.

Ngoài đòn trực tiếp, rủi ro còn đến từ thiệt hại gián tiếp vì nhà máy khử mặn thường đặt cạnh nhà máy điện, cảng; báo cáo gần đây nêu tổn hại tại Fujairah F1 (UAE) và Doha West (Kuwait) do ảnh hưởng lan truyền. Nguy cơ tấn công mạng gia tăng, khi năm 2023 Mỹ cáo buộc Iran nhắm vào hạ tầng cấp nước ở một số bang. Dù các nước vùng Vịnh có dự trữ chiến lược và tài chính, việc đánh trúng các nhà máy lớn phục vụ Riyadh, Abu Dhabi, Dubai có thể gây tác động nghiêm trọng.

Nhà máy khử mặn là cơ sở công nghệ cao, có thể mất nhiều tuần để khôi phục nếu hư hại; năng lực dự phòng ở vài nước còn hạn chế. Bahrain và Kuwait đặc biệt dễ tổn thương vì quy mô nhỏ và phụ thuộc gần như hoàn toàn. Biện pháp ứng phó có thể gồm hạn chế bể bơi, công viên nước, tạm dừng ngành tiêu thụ nước lớn như một số nông nghiệp, kêu gọi dân giảm dùng nước; mùa nóng sắp đến càng siết căng nguồn cung. Dù người dân như Sofia cân nhắc tích trữ, nhiều người vẫn tin chính phủ, trong khi các chuyên gia coi một cuộc tấn công phối hợp vào nhà máy khử mặn là lằn ranh đỏ rõ ràng.