Kho dự trữ địa phương cạn kiệt buộc Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization) khẩn cấp chuyển thuốc giải độc botulinum từ Thụy Sĩ về Việt Nam, nhấn mạnh thách thức tiếp cận thuốc hiếm. Bà Hajnalka Horvath từ Bộ phận Ứng phó và Chuẩn bị Khẩn cấp Y tế mang thuốc tới Sân bay quốc tế Nội Bài.

Ba bệnh nhi 15, 11 và 7 tuổi nguy kịch sau khi ăn cá ủ chua, trong khi nguồn thuốc giải độc tại Đà Nẵng đã hết. Sở Y tế Đà Nẵng đề nghị hỗ trợ từ văn phòng World Health Organization tại Việt Nam; hệ thống khẩn cấp được kích hoạt và 5 lọ Botulism Antitoxin Heptavalent, giá khoảng 8.000 USD/lọ, được điều từ kho toàn cầu ở Geneva.

TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện của World Health Organization tại Việt Nam, cho biết từng giờ đều quyết định với ca ngộ độc botulinum. World Health Organization phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế Việt Nam, các đối tác tại sân bay và đơn vị hậu cần để rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển.

Sau khi xác định nguồn ở Geneva, thuốc được bay về Nội Bài rồi chuyển khẩn cấp vào Đà Nẵng. Nhờ sự phối hợp giữa World Health Organization, Bộ Y tế, các cơ quan tại sân bay và y tế địa phương, việc bàn giao diễn ra suôn sẻ; Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (Korea Disease Control and Prevention Agency) cũng hỗ trợ. Bác sĩ Phạm Hồng Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý Dược Sở Y tế Đà Nẵng, tiếp nhận thuốc tại Nội Bài.

Ngộ độc botulinum do độc tố của vi khuẩn Clostridium botulinum tấn công hệ thần kinh, gây liệt cơ và suy hô hấp, tỷ lệ tử vong cao nếu chậm điều trị. Thuốc giải độc đặc hiệu BAT hiện là phương án duy nhất trung hòa độc tố, nhưng số ca mắc hiếm khiến các cơ sở y tế không dự trữ thường xuyên.

Thuốc vừa hiếm vừa đắt, khoảng 8.000 USD/lọ, lại cần bảo quản nghiêm ngặt, làm cho việc đưa thuốc từ châu Âu về trong thời gian ngắn trở nên khó khăn. Việt Nam từng phải nhận thuốc khẩn cấp từ kho của World Health Organization vào năm 2020 (vụ pate chay) và năm 2023, cho thấy rủi ro trì hoãn khi phụ thuộc nguồn ngoài.

Thách thức thuốc hiếm là vấn đề chung của nhiều quốc gia. World Health Organization đang phối hợp các cơ quan chức năng và đối tác khu vực để cải thiện khả năng tiếp cận, xem xét cơ chế dự trữ cấp khu vực; TS Angela Pratt khẳng định sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Y tế Việt Nam nhằm tìm giải pháp bền vững.