Tóm tắt
Trong phản ứng chính thức đầu tiên sau dòng người tràn vào Ceuta, Ma Rốc khẳng định sự việc diễn ra tự phát, bắt nguồn từ thông tin sai lệch lan trên mạng, hoạt động của các đường dây đưa người và cách hiểu sai một phán quyết tòa của Tây Ban Nha hạn chế việc trục xuất ngay lập tức. Bộ Nội vụ Ma Rốc (Innenministerium) phủ nhận trách nhiệm trực tiếp và nói vẫn phối hợp với phía Tây Ban Nha chống di cư bất hợp pháp. Một số người vượt biên kể họ được khuyến khích qua biên giới, trong khi nhiều người khác bị tác động bởi video và tin nhắn trên TikTok về “biên giới mở”.
Về quy mô, phía Ma Rốc ước tính khoảng 40.000 người tìm cách đến Ceuta và khoảng 1.100 người nhắm tới Melilla. Chính phủ Tây Ban Nha cho rằng 50.000 đến 60.000 người đã vào được Ceuta trong thời gian ngắn rồi sau đó quay về. Số người thiệt mạng cũng chênh lệch: Ma Rốc nói 11 người, còn nhà chức trách Tây Ban Nha nói ít nhất 72 người tử vong, phần lớn chết đuối khi bơi sang Ceuta.
Các nguồn tin tình báo, theo Euronews và The Objective, đã cảnh báo sớm về làn sóng đổ sang Ceuta và Melilla nhưng bị chính phủ Tây Ban Nha phớt lờ. Họ lưu ý khả năng Quốc vương Mohammed VI có thể đưa ra một “cử chỉ hào phóng” nhân dịp lễ đăng quang, cùng dấu hiệu hàng loạt xe khách đổ về Fnideq trước ngày cao điểm và những đợt vượt biển thử sức trước đó. Một quan chức cấp cao nói với El País rằng Madrid “không lường trước” được khủng hoảng.
Tại Ceuta, trật tự dần được lập lại khi hầu hết người nhập cư đã tự nguyện quay về do không có cơ hội đi tiếp và thiếu chỗ ở trong thành phố chỉ khoảng 85.000 dân. Tây Ban Nha lắp một rào chắn nổi dài 500 mét giữa bờ biển Ma Rốc và bãi Tarajal, kết hợp phao của Hải quân Tây Ban Nha (spanische Marine) để tăng kiểm soát bờ biển.
Khủng hoảng tiếp tục làm dấy lên tranh luận trong Liên minh châu Âu. Chính khách CDU Johann Wadephul kêu gọi Ủy ban châu Âu ưu tiên tuyệt đối việc bảo vệ biên giới ngoài Schengen, nhấn mạnh cần phối hợp chống tin giả đe dọa tính mạng và cần đối tác bên ngoài như Ma Rốc; ông hoan nghênh việc Tây Ban Nha và Ma Rốc nhanh chóng kiểm soát tình hình.
Một bức thư ngỏ do Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khởi xướng, được 22 lãnh đạo châu Âu ký, gia tăng sức ép lên Madrid. Thư liên hệ làn sóng người với một phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha (Oberster Gerichtshof) về điều kiện trục xuất tại chỗ và chỉ trích quyết định của Tây Ban Nha hợp pháp hóa khoảng 500.000 người nhập cư không giấy tờ. Thư được gửi tới Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EU-Ratspräsident) António Costa, Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen và Thủ tướng Ireland Micheál Martin; Tây Ban Nha, Ireland, Pháp, Luxembourg và Bồ Đào Nha không ký.
Thủ tướng Pedro Sánchez đề nghị họp trực tuyến khẩn cấp các bộ trưởng nội vụ 27 nước EU và phản bác những chỉ trích, cho rằng một số lập trường bị chi phối bởi định kiến và tin giả. Ông gọi sự kiện là một “cuộc tấn công” vào toàn vẹn lãnh thổ Tây Ban Nha và quy lỗi cho tin đồn do “mafia đưa người” tung ra về “biên giới mở”. Trong 24 giờ cho tới sáng thứ Sáu, hàng chục nghìn người đã vượt biên; Madrid triển khai 60 binh sĩ và 200 đặc nhiệm cảnh sát hỗ trợ biên phòng, còn khu vực Melilla xảy ra đụng độ, một đợt bùng phát hiếm hoi so với các năm trước gần như không có người vượt sang Ceuta.
Về quy mô, phía Ma Rốc ước tính khoảng 40.000 người tìm cách đến Ceuta và khoảng 1.100 người nhắm tới Melilla. Chính phủ Tây Ban Nha cho rằng 50.000 đến 60.000 người đã vào được Ceuta trong thời gian ngắn rồi sau đó quay về. Số người thiệt mạng cũng chênh lệch: Ma Rốc nói 11 người, còn nhà chức trách Tây Ban Nha nói ít nhất 72 người tử vong, phần lớn chết đuối khi bơi sang Ceuta.
Các nguồn tin tình báo, theo Euronews và The Objective, đã cảnh báo sớm về làn sóng đổ sang Ceuta và Melilla nhưng bị chính phủ Tây Ban Nha phớt lờ. Họ lưu ý khả năng Quốc vương Mohammed VI có thể đưa ra một “cử chỉ hào phóng” nhân dịp lễ đăng quang, cùng dấu hiệu hàng loạt xe khách đổ về Fnideq trước ngày cao điểm và những đợt vượt biển thử sức trước đó. Một quan chức cấp cao nói với El País rằng Madrid “không lường trước” được khủng hoảng.
Tại Ceuta, trật tự dần được lập lại khi hầu hết người nhập cư đã tự nguyện quay về do không có cơ hội đi tiếp và thiếu chỗ ở trong thành phố chỉ khoảng 85.000 dân. Tây Ban Nha lắp một rào chắn nổi dài 500 mét giữa bờ biển Ma Rốc và bãi Tarajal, kết hợp phao của Hải quân Tây Ban Nha (spanische Marine) để tăng kiểm soát bờ biển.
Khủng hoảng tiếp tục làm dấy lên tranh luận trong Liên minh châu Âu. Chính khách CDU Johann Wadephul kêu gọi Ủy ban châu Âu ưu tiên tuyệt đối việc bảo vệ biên giới ngoài Schengen, nhấn mạnh cần phối hợp chống tin giả đe dọa tính mạng và cần đối tác bên ngoài như Ma Rốc; ông hoan nghênh việc Tây Ban Nha và Ma Rốc nhanh chóng kiểm soát tình hình.
Một bức thư ngỏ do Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khởi xướng, được 22 lãnh đạo châu Âu ký, gia tăng sức ép lên Madrid. Thư liên hệ làn sóng người với một phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha (Oberster Gerichtshof) về điều kiện trục xuất tại chỗ và chỉ trích quyết định của Tây Ban Nha hợp pháp hóa khoảng 500.000 người nhập cư không giấy tờ. Thư được gửi tới Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EU-Ratspräsident) António Costa, Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen và Thủ tướng Ireland Micheál Martin; Tây Ban Nha, Ireland, Pháp, Luxembourg và Bồ Đào Nha không ký.
Thủ tướng Pedro Sánchez đề nghị họp trực tuyến khẩn cấp các bộ trưởng nội vụ 27 nước EU và phản bác những chỉ trích, cho rằng một số lập trường bị chi phối bởi định kiến và tin giả. Ông gọi sự kiện là một “cuộc tấn công” vào toàn vẹn lãnh thổ Tây Ban Nha và quy lỗi cho tin đồn do “mafia đưa người” tung ra về “biên giới mở”. Trong 24 giờ cho tới sáng thứ Sáu, hàng chục nghìn người đã vượt biên; Madrid triển khai 60 binh sĩ và 200 đặc nhiệm cảnh sát hỗ trợ biên phòng, còn khu vực Melilla xảy ra đụng độ, một đợt bùng phát hiếm hoi so với các năm trước gần như không có người vượt sang Ceuta.
