Tóm tắt
Friedrich Merz tận dụng việc Jens Spahn rời chức trưởng khối nghị sĩ CDU/CSU để tái sắp xếp Chính phủ Liên bang (Bundesregierung) và lãnh đạo Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), nhưng quy trình trở nên hỗn loạn. Kế hoạch thay Bộ trưởng Giao thông Patrick Schnieder trục trặc khi ứng viên ưa thích Fritz Güntzler từ chối. Thorsten Frei dự kiến rời Phủ Thủ tướng Liên bang (Bundeskanzleramt) để làm trưởng khối nghị sĩ, còn Nina Warken rời ghế Y tế để trở thành tân Chánh văn phòng Thủ tướng; Carsten Linnemann được chỉ định kế nhiệm tại Bộ Y tế.
Carsten Linnemann tuyên bố hệ thống y tế Đức rất tốn kém nhưng không vượt trội về sức khỏe hay tuổi thọ, và đặt mục tiêu giảm số lượng quỹ bảo hiểm y tế, ổn định thậm chí giảm mức đóng góp xã hội. Ông thừa nhận không phải người trong ngành, cần thời gian tìm hiểu sâu, nhưng tin mình đảm đương được nhiệm vụ; trước đó từng nói không phù hợp làm Bộ trưởng Y tế, nay giải thích bối cảnh đã khác.
Các hiệp hội đặt kỳ vọng và yêu cầu cụ thể. Hiệp hội Y khoa Liên bang (Bundesärztekammer) và Hiệp hội Bác sĩ gia đình (Hausärztinnen- und Hausärzteverband) nhấn mạnh nhu cầu cải cách cấu trúc, đồng thời phải lôi cuốn người dân. Hiệp hội Xã hội Đức (Sozialverband Deutschland - SoVD) muốn xem xét lại cải cách y tế vì lo cắt giảm dịch vụ và tăng gánh nặng, còn Hiệp hội Xã hội VdK (Sozialverband VdK) đề nghị các nhiệm vụ xã hội trong y tế và chăm sóc nên do người nộp thuế cùng gánh, không chỉ người đóng bảo hiểm; Linnemann cũng bị nhắc nhở về cam kết kéo tổng mức đóng xuống 40%.
Vấn đề pháp lý nảy sinh quanh kế hoạch để bộ trưởng mới nhận việc ngay sau khi Tổng thống Liên bang Frank-Walter Steinmeier bổ nhiệm nhưng đến kỳ họp đầu tháng 9 Quốc hội Liên bang (Bundestag) mới tuyên thệ. Cựu cố vấn pháp lý trưởng của Văn phòng Tổng thống Liên bang (Bundespräsidialamt), Stefan Ulrich Pieper, cho rằng nhận chức trước khi tuyên thệ là “không sạch về mặt hiến pháp”, khuyến nghị triệu tập họp bất thường; viện dẫn Điều 64 Hiến pháp và lưu ý chưa có tiền lệ tương tự.
Ở Bộ Giao thông, Patrick Schnieder vẫn tiếp tục công việc và công bố quy định hỗ trợ triển khai Hệ thống quản lý giao thông đường sắt châu Âu (European Rail Traffic Management System - ERTMS), trong khi bản thân dự liệu sẽ bị miễn nhiệm. Fritz Güntzler từ chối kế nhiệm vì khác chuyên môn; CDU bang Niedersachsen bất bình và muốn có đại diện trong nội các. Các tổ chức như Hiệp hội hành khách Pro Bahn (Pro Bahn), Công đoàn lái tàu GDL (Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer - GDL), Công đoàn Đường sắt và Giao thông EVG (Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft - EVG) và Hiệp hội Die Güterbahnen (Die Güterbahnen) đồng loạt đòi thay đổi đường lối, tập trung hạ tầng, giữ khoảng cách cần thiết với Deutsche Bahn và bảo đảm nguồn lực ổn định.
Phản ứng chính trị gay gắt từ nhiều phía: nội bộ CDU có tiếng nói chỉ trích cách xử lý trường hợp Schnieder; Đảng Xanh (Grüne) như Ricarda Lang mỉa mai phát biểu cũ của Linnemann; Đảng Dân chủ Tự do (FDP) qua Wolfgang Kubicki và Marie-Agnes Strack-Zimmermann gọi đây là thiếu chuyên nghiệp và thiếu tôn trọng; Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) cam kết hợp tác ổn định; Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) do Alice Weidel kêu gọi bầu cử mới. Thorsten Frei gọi sự cố nhân sự là “vận rủi” nhưng bày tỏ háo hức với vị trí mới.
Lịch trình tiếp theo: đầu tuần tới Merz sẽ đề cử người thay Linnemann làm Tổng thư ký CDU; giữa tuần, khối nghị sĩ bầu Thorsten Frei làm trưởng khối sau khi Tổng thống trao quyết định miễn nhiệm chức vụ tại Phủ Thủ tướng. Chính phủ có thể điều chỉnh thêm, bao gồm vị trí Quốc vụ khanh phụ trách Thể thao Christiane Schenderlein. Tranh luận ngân sách hạ tầng tiếp diễn, khi phía Đảng Xanh nêu tình trạng quỹ đặc biệt 500 tỷ vẫn không đủ do ngân sách giao thông bị cắt giảm, và kêu gọi bổ sung ít nhất 5 tỷ EUR mỗi năm cho đường sắt.
Carsten Linnemann tuyên bố hệ thống y tế Đức rất tốn kém nhưng không vượt trội về sức khỏe hay tuổi thọ, và đặt mục tiêu giảm số lượng quỹ bảo hiểm y tế, ổn định thậm chí giảm mức đóng góp xã hội. Ông thừa nhận không phải người trong ngành, cần thời gian tìm hiểu sâu, nhưng tin mình đảm đương được nhiệm vụ; trước đó từng nói không phù hợp làm Bộ trưởng Y tế, nay giải thích bối cảnh đã khác.
Các hiệp hội đặt kỳ vọng và yêu cầu cụ thể. Hiệp hội Y khoa Liên bang (Bundesärztekammer) và Hiệp hội Bác sĩ gia đình (Hausärztinnen- und Hausärzteverband) nhấn mạnh nhu cầu cải cách cấu trúc, đồng thời phải lôi cuốn người dân. Hiệp hội Xã hội Đức (Sozialverband Deutschland - SoVD) muốn xem xét lại cải cách y tế vì lo cắt giảm dịch vụ và tăng gánh nặng, còn Hiệp hội Xã hội VdK (Sozialverband VdK) đề nghị các nhiệm vụ xã hội trong y tế và chăm sóc nên do người nộp thuế cùng gánh, không chỉ người đóng bảo hiểm; Linnemann cũng bị nhắc nhở về cam kết kéo tổng mức đóng xuống 40%.
Vấn đề pháp lý nảy sinh quanh kế hoạch để bộ trưởng mới nhận việc ngay sau khi Tổng thống Liên bang Frank-Walter Steinmeier bổ nhiệm nhưng đến kỳ họp đầu tháng 9 Quốc hội Liên bang (Bundestag) mới tuyên thệ. Cựu cố vấn pháp lý trưởng của Văn phòng Tổng thống Liên bang (Bundespräsidialamt), Stefan Ulrich Pieper, cho rằng nhận chức trước khi tuyên thệ là “không sạch về mặt hiến pháp”, khuyến nghị triệu tập họp bất thường; viện dẫn Điều 64 Hiến pháp và lưu ý chưa có tiền lệ tương tự.
Ở Bộ Giao thông, Patrick Schnieder vẫn tiếp tục công việc và công bố quy định hỗ trợ triển khai Hệ thống quản lý giao thông đường sắt châu Âu (European Rail Traffic Management System - ERTMS), trong khi bản thân dự liệu sẽ bị miễn nhiệm. Fritz Güntzler từ chối kế nhiệm vì khác chuyên môn; CDU bang Niedersachsen bất bình và muốn có đại diện trong nội các. Các tổ chức như Hiệp hội hành khách Pro Bahn (Pro Bahn), Công đoàn lái tàu GDL (Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer - GDL), Công đoàn Đường sắt và Giao thông EVG (Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft - EVG) và Hiệp hội Die Güterbahnen (Die Güterbahnen) đồng loạt đòi thay đổi đường lối, tập trung hạ tầng, giữ khoảng cách cần thiết với Deutsche Bahn và bảo đảm nguồn lực ổn định.
Phản ứng chính trị gay gắt từ nhiều phía: nội bộ CDU có tiếng nói chỉ trích cách xử lý trường hợp Schnieder; Đảng Xanh (Grüne) như Ricarda Lang mỉa mai phát biểu cũ của Linnemann; Đảng Dân chủ Tự do (FDP) qua Wolfgang Kubicki và Marie-Agnes Strack-Zimmermann gọi đây là thiếu chuyên nghiệp và thiếu tôn trọng; Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) cam kết hợp tác ổn định; Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) do Alice Weidel kêu gọi bầu cử mới. Thorsten Frei gọi sự cố nhân sự là “vận rủi” nhưng bày tỏ háo hức với vị trí mới.
Lịch trình tiếp theo: đầu tuần tới Merz sẽ đề cử người thay Linnemann làm Tổng thư ký CDU; giữa tuần, khối nghị sĩ bầu Thorsten Frei làm trưởng khối sau khi Tổng thống trao quyết định miễn nhiệm chức vụ tại Phủ Thủ tướng. Chính phủ có thể điều chỉnh thêm, bao gồm vị trí Quốc vụ khanh phụ trách Thể thao Christiane Schenderlein. Tranh luận ngân sách hạ tầng tiếp diễn, khi phía Đảng Xanh nêu tình trạng quỹ đặc biệt 500 tỷ vẫn không đủ do ngân sách giao thông bị cắt giảm, và kêu gọi bổ sung ít nhất 5 tỷ EUR mỗi năm cho đường sắt.
