Những diễn biến quanh Ceuta dần hé lộ khi giả thuyết về kẽ hở pháp lý bị đặt dấu hỏi: phán quyết tòa án cho người đến bằng đường biển không bị đẩy lùi đã có trước đó gần một tháng, nhưng dòng người chỉ xuất hiện muộn hơn. Cảnh lính biên phòng Maroc mở lối và đồn đoán về việc Tây Ban Nha xích lại gần Algeria, đối thủ của Maroc, làm tăng nghi vấn. Bối cảnh sâu xa là Tây Sahara do Maroc chiếm đóng từ giữa thập niên 1970, nơi từng là thuộc địa của Tây Ban Nha, còn Algeria bị cho là ủng hộ một lực lượng du kích từ năm 1973. Rabat chỉ trích Ceuta và Melilla là di sản thực dân Tây Ban Nha, song chính mình lại là bên chiếm đóng ở Tây Sahara.

Vai trò của Mỹ nổi lên sau cuộc vượt biên quy mô lớn: ngày 15/7, Hạ viện Mỹ (US-Repräsentantenhaus) thông qua báo cáo gọi Ceuta và Melilla là “lãnh thổ Maroc do Tây Ban Nha quản lý”, bị xem là đòn gây sức ép lên Thủ tướng Pedro Sanchez. Theo giới quan sát, động thái này trả đũa việc Madrid phản đối chiến tranh với Iran, cấm Mỹ dùng căn cứ tại Tây Ban Nha cho chiến sự ở Vịnh Ba Tư, và gọi hành động của Israel ở Gaza là tội diệt chủng. Mỹ là đồng minh gần gũi của Israel và tiếp tục cùng tham chiến tại Vịnh Ba Tư và Liban dù lợi ích có lúc khác biệt.

Maroc đứng về phía chiến dịch của Trump ở Trung Đông, cho phép Hải quân Mỹ (US Navy) sử dụng cảng Tanger. Nhà vua Maroc còn cho đổi tên một tuyến cao tốc dài khoảng 1.000 km chạy dọc bờ biển qua vùng Tây Sahara bị chiếm đóng thành “Trump-Autobahn”, thể hiện mối gắn kết với Washington.

Elon Musk đăng trên X rằng châu Âu đang “tự sát” vì biên giới mở và chính sách nhập cư bất khả thi, phù hợp chuỗi hành động ủng hộ các đảng cực hữu. Ông xuất hiện trực tuyến 5 phút tại lễ mở màn vận động của đảng AfD (Alternative für Deutschland) ở Halle an der Saale ngày 25/1, sau một cuộc trò chuyện 75 phút trước đó. Ngày 14/2/2025, Phó tổng thống Mỹ JD Vance tại Hội nghị An ninh Munich (Münchener Sicherheitskonferenz) tuyên bố quan điểm cực hữu bị kiểm duyệt ở châu Âu. Chính phủ Mỹ được mô tả là ve vãn công khai các chính trị gia cánh hữu trên thế giới, từ Viktor Orbán ở Hungary (đã bị cử tri thay thế) đến Javier Milei ở Argentina, trong khi lại hạ thấp các đồng minh thân cận như Nhật Bản và Đức. Mục tiêu là xây dựng một mạng lưới cánh hữu toàn cầu.

Làn sóng vào Ceuta cũng phục vụ lợi ích các đảng cực hữu châu Âu, đặc biệt AfD đang dẫn đầu thăm dò trước bầu cử ở Sachsen-Anhalt, Mecklenburg-Vorpommern và Berlin. Sau sự kiện, một đồ họa lan truyền trong môi trường AfD vẽ đường đi bộ từ Ceuta đến biên giới Đức và khẳng định 60.000 người sẽ tới nơi trong khoảng 40 giờ, cố tình bỏ qua thực tế Ceuta ngoài khu vực Schengen và người di cư phải vượt từ châu Phi sang lục địa châu Âu, nhằm gieo sợ hãi về “làn sóng đàn ông châu Phi”.

Washington không chỉ nhắm tới trả đũa Tây Ban Nha mà còn muốn làm suy yếu và cuối cùng chia rẽ Liên minh châu Âu. Giới “tech-bros” Mỹ, trong đó có Musk, bị cho là mong EU tan rã vì thị trường này siết chặt quy định với sản phẩm và kìm hãm chủ nghĩa tư bản kiểu Silicon Valley: ngày 23/7, Ủy ban châu Âu phạt Alphabet 1 tỷ USD vì vi phạm cạnh tranh; năm 2025, Apple bị phạt 500 triệu EUR và Meta 200 triệu EUR. Một EU suy yếu, thị trường chung tan rã sẽ giúp các tập đoàn Mỹ nắm nhiều quyền hơn tại từng nước thành viên. Theo phân tích, chính quyền Trump lần này đã mượn tay Maroc để đạt mục tiêu và có thể chưa dừng lại, dù Mỹ trên danh nghĩa là đồng minh của châu Âu.