Tóm tắt
Kính viễn vọng Mặt Trời mạnh nhất thế giới đã ghi lại bề mặt Mặt Trời với chi tiết chưa từng có, cho thấy các xoáy nơi từ trường bị khí nóng xoắn vặn. Sự chuyển động liên tục này thúc đẩy các vụ phóng năng lượng gây thời tiết không gian, có thể làm gián đoạn lưới điện, vệ tinh và gây nguy hiểm cho phi hành gia. Tiến sĩ David Boboltz từ Đài Quan sát Mặt Trời Quốc gia (National Solar Observatory) nhấn mạnh Mặt Trời là nguồn của các hiện tượng đó và ảnh chi tiết sẽ giúp nâng khả năng dự báo.
Những hình ảnh quang quyển độ phân giải cao nhất từng có này được công bố trên Tạp chí Nature (Nature), nhờ Kính viễn vọng Mặt Trời Inouye (Inouye Solar Telescope) đặt trên đỉnh cao ở Hawaii với bầu trời trong, ít bụi. Cơ sở do Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (National Science Foundation) đầu tư cho phép soi đến các thang đo cực nhỏ trên bề mặt.
Khi thu phóng, nhóm nghiên cứu thấy rõ các xoáy lốc li ti. Theo nhà thiên văn NSO Tiến sĩ David Kuridze, các chuyển động xoắn này tạo năng lượng từ, tích lũy dần và có thể dẫn tới những vụ nổ quy mô lớn trên Mặt Trời.
Các nhà khoa học xác định cơ chế là bất ổn định Kelvin–Helmholtz, xảy ra khi các lớp chất lưu trượt qua nhau khiến nhiễu động nhỏ lớn dần thành xoáy ốc. Ngoài đại dương, cơ chế tương tự biến gợn sóng thành sóng lớn. Họ cho rằng đây là động lực đằng sau các đợt plasma và từ trường bị tống vào không gian.
Tiến sĩ Friedrich Woeger của NSO cho biết phát hiện này còn làm rõ vì sao bề mặt Mặt Trời nóng: nó cho thấy cách năng lượng được vận chuyển lên các lớp cao hơn. Khi năng lượng tích tụ đủ lớn, nó giải phóng thành bùng phát Mặt Trời hoặc các vụ phóng khối vành nhật hoa.
Boboltz bổ sung rằng ngoài mục tiêu bảo vệ hạ tầng trước thời tiết không gian, Mặt Trời là một phòng thí nghiệm độc nhất để kiểm nghiệm các định luật vật lý cơ bản. Bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thuyết tương đối rộng của Einstein từng đến từ quan sát nhật thực, cho thấy giá trị của các quan sát như Inouye — đặt trên đỉnh cao, phía trên mây.
Những hình ảnh quang quyển độ phân giải cao nhất từng có này được công bố trên Tạp chí Nature (Nature), nhờ Kính viễn vọng Mặt Trời Inouye (Inouye Solar Telescope) đặt trên đỉnh cao ở Hawaii với bầu trời trong, ít bụi. Cơ sở do Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (National Science Foundation) đầu tư cho phép soi đến các thang đo cực nhỏ trên bề mặt.
Khi thu phóng, nhóm nghiên cứu thấy rõ các xoáy lốc li ti. Theo nhà thiên văn NSO Tiến sĩ David Kuridze, các chuyển động xoắn này tạo năng lượng từ, tích lũy dần và có thể dẫn tới những vụ nổ quy mô lớn trên Mặt Trời.
Các nhà khoa học xác định cơ chế là bất ổn định Kelvin–Helmholtz, xảy ra khi các lớp chất lưu trượt qua nhau khiến nhiễu động nhỏ lớn dần thành xoáy ốc. Ngoài đại dương, cơ chế tương tự biến gợn sóng thành sóng lớn. Họ cho rằng đây là động lực đằng sau các đợt plasma và từ trường bị tống vào không gian.
Tiến sĩ Friedrich Woeger của NSO cho biết phát hiện này còn làm rõ vì sao bề mặt Mặt Trời nóng: nó cho thấy cách năng lượng được vận chuyển lên các lớp cao hơn. Khi năng lượng tích tụ đủ lớn, nó giải phóng thành bùng phát Mặt Trời hoặc các vụ phóng khối vành nhật hoa.
Boboltz bổ sung rằng ngoài mục tiêu bảo vệ hạ tầng trước thời tiết không gian, Mặt Trời là một phòng thí nghiệm độc nhất để kiểm nghiệm các định luật vật lý cơ bản. Bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thuyết tương đối rộng của Einstein từng đến từ quan sát nhật thực, cho thấy giá trị của các quan sát như Inouye — đặt trên đỉnh cao, phía trên mây.
