Ngành in 3D phương Tây bị Trung Quốc lấn át, nhiều hãng Âu - Mỹ đóng cửa, trong top 5 nhà sản xuất máy in 3D để bàn chỉ còn Công ty Prusa Research (Prusa Research) đại diện cho phương Tây. Josef Průša dự báo năm nay doanh thu vượt 4 tỷ korun, mở rộng nhà máy 10 nghìn m2 tại Delaware để đưa sản xuất trở lại Mỹ và tin rằng in 3D sẽ sớm thay thế một số công đoạn sản xuất cuối cùng, mở đường đưa một phần sản xuất từ châu Á về châu Âu.

Từ 2020, khi 3D in được đưa vào chiến lược Made in China 2025, doanh nghiệp Trung Quốc nhận ưu đãi lớn: vốn lãi suất 0%, ưu đãi thuế và khấu hao 200%, bùng nổ đăng ký bằng sáng chế. Průša nêu việc thiết kế open source của họ bị đăng ký bằng sáng chế tại Đức và vi phạm giấy phép phần mềm, trong khi kiện tụng ở châu Âu tốn kém (1500 EUR để nộp bằng sáng chế so với hàng chục nghìn EUR cho kiện tụng). Ông cho biết sẽ siết dần, phát hành giấy phép mới để bảo vệ một phần tri thức, dù vẫn giữ lợi ích mở cho người dùng.

Về giá, các hãng Trung Quốc có thể bán dưới giá vốn nhiều năm; ngay cả khi đặt linh kiện tương đương ở Trung Quốc, tổng chi phí đã cao hơn giá bán máy tại thị trường phương Tây. Máy để bàn đã đáp ứng phần lớn nhu cầu công nghiệp (ví dụ tại Škoda Auto, Siemens, SpaceX, BMW), nhưng làn sóng mua rẻ từ Trung Quốc tạo rủi ro an ninh. Theo Průša, luật an ninh dữ liệu 2023 của Trung Quốc có hiệu lực ngoài lãnh thổ, dữ liệu qua cloud có thể bị truy cập; từng có trường hợp máy Trung Quốc gửi 120 GB dữ liệu về. Chế độ offline không đủ an toàn vì phần mềm và kết nối mạng có thể thu thập thông tin; ông cảnh báo “máy in Trung Quốc in hai lần”.

Průša kêu gọi trước hết là giáo dục và cấm dùng máy Trung Quốc trong hạ tầng trọng yếu, ví von rủi ro như thiết bị Huawei; nhắc các trường hợp bộ nghịch lưu năng lượng mặt trời có “cửa hậu” và vụ tấn công vào Bộ Ngoại giao Cộng hòa Séc. Ông chỉ trích sự bất cân xứng như nền tảng Temu (Temu) lách thuế và quy chuẩn CE, trong khi doanh nghiệp Âu gặp rào cản ở Trung Quốc (điểm số thầu bị ép, bắt buộc liên doanh). Giải pháp theo ông: tăng hỗ trợ R&D, ngăn cạnh tranh không công bằng bằng hàng rào thuế - kỹ thuật khi cần, và coi in 3D là ngành chiến lược để tái thiết năng lực sản xuất; chính Prusa vận hành gần 1000 máy in 24/7 để in linh kiện sản xuất.

Ông tin trong 1–2 năm, sau khi hoàn thiện vài công nghệ, in 3D sẽ đủ thay thế một số quy trình sản xuất cuối cùng, giúp dân chủ hóa sản xuất và giảm phụ thuộc Trung Quốc. Trung Quốc có thế lực nhà nước và quỹ đầu tư hậu thuẫn (ví dụ Elegoo có vốn nhà nước; Bambu Lab, Anycubic, Polymaker được IDG Capital đầu tư). Ở Mỹ, Prusa mở rộng thông qua công ty con Printed Solid, đang thử nghiệm sản xuất, đặt mục tiêu nội địa hóa chuỗi cung ứng dù nhiều linh kiện châu Âu vẫn chịu thuế; thị trường Mỹ còn bối rối về thuế quan, vì vậy họ “đem tiền đến nơi đặt niềm tin” bằng cách sản xuất ngay tại Mỹ.

Công ty mở nhà máy filament mới tại Praha, cơ sở 5 nghìn m2 ở Hradec Králové cho Trilab và cân nhắc thêm một thương vụ M&A. Ông nói các nỗ lực do thám kỹ thuật số gia tăng, thậm chí qua LinkedIn. Họ hợp tác với Công ty TRL Space (TRL Space) phát triển vật liệu in 3D an toàn, có chứng nhận UL, dùng sợi từ nguồn tái tạo; cùng Bệnh viện Đại học Olomouc (FN Olomouc) làm vật liệu chắn bức xạ cho thiết bị y tế. Một loại filament mới đang xin bằng sáng chế cho không gian: dùng được trong chân không, chịu nhiệt - bức xạ, chống tích điện, rẻ và in được trên máy để bàn.

Với quốc phòng, ông nhìn thấy nhu cầu tăng ở cả nguyên mẫu lẫn sản phẩm cuối cùng và nhấn mạnh bảo vệ dữ liệu, nhất là sau cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Về thị phần, phân khúc máy để bàn dưới 2.500 USD của Prusa đạt khoảng 3% theo số lượng (từng 9%), trong khi Trung Quốc tăng từ 25% năm 2017 lên trên 90%; trong top 5 chỉ còn họ đại diện phương Tây, top 10 còn UltiMaker khoảng 1%. Năm ngoái doanh thu 3,7 tỷ korun, năm nay kỳ vọng tăng 10–15%. Kế hoạch ứng phó của ông: tiếp tục làm công tác nhận thức và phát triển sản phẩm an toàn, sửa chữa được, kiên quyết không để sân chơi in 3D rơi trọn vào tay Trung Quốc.