Tóm tắt
Ngày 12/8 diễn ra một trong những kỳ nhật thực đáng chú ý nhất năm. Mặt Trăng che kín Mặt Trời dọc theo dải toàn phần hẹp, còn tại Romania hiện tượng chỉ quan sát được một phần và chỉ ở phía tây gần lúc hoàng hôn. Tại Carei, bắt đầu khoảng 20:21, đạt cực đại gần 20:45 trước khi Mặt Trời lặn lúc 20:48. Chuyên gia cảnh báo nhìn trực tiếp vào Mặt Trời, dù bị che khuất phần lớn, vẫn có thể gây tổn thương võng mạc nghiêm trọng và không hồi phục.
Đây là lần đầu sau 27 năm nhật thực toàn phần có thể thấy từ phần lục địa châu Âu, kể từ 11/8/1999 khi dải toàn phần đi qua cả Romania. Trong thời gian sau đó chỉ có các lần toàn phần ở rìa địa lý châu Âu, như Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 29/3/2006 và quần đảo Novaia Zemlea (Nga) ngày 1/8/2008. Theo nhà thiên văn Adrian Șonka tại Đài thiên văn “Đô đốc Vasile Urseanu” (Observatorul Astronomic „Amiral Vasile Urseanu”) ở București, nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che kín đĩa Mặt Trời; ngoài dải toàn phần, vùng nửa bóng chỉ thấy nhật thực một phần; khi Mặt Trăng ở xa hơn khiến đĩa không che kín hẳn, hiện tượng tạo thành vòng sáng gọi là nhật thực hình khuyên.
Hiện tượng lần này quan sát được ở nhiều khu vực thuộc Bắc bán cầu, gồm một số vùng châu Âu, Greenland, bắc Canada, Alaska, cùng đông bắc và tây bắc Nga. Dải toàn phần rộng tối đa khoảng 294 km, đi qua Greenland, Iceland, Đại Tây Dương, bắc Bồ Đào Nha, bắc Tây Ban Nha và quần đảo Baleares. Những điểm hứa hẹn khung cảnh ấn tượng có Ibiza và Palma de Mallorca, nơi hiện tượng diễn ra sát giờ hoàng hôn. Tùy vị trí địa lý, toàn phần xuất hiện vào các thời điểm khác nhau: lúc bình minh ở Nga, khoảng giữa trưa ở Iceland và trước hoàng hôn khoảng một giờ ở miền bắc Tây Ban Nha; tại Baleares gần trùng với lúc Mặt Trời khuất hẳn.
Điểm cực đại của nhật thực nằm trên Đại Tây Dương, cách bờ biển Iceland khoảng 45 km về phía tây, với thời lượng toàn phần khoảng 2 phút 18 giây. Khu vực này được đánh giá có điều kiện thuận lợi cho quan sát và chụp ảnh thiên văn.
Theo thông tin công bố bởi Đài thiên văn “Đô đốc Vasile Urseanu” (Observatorul Astronomic „Amiral Vasile Urseanu”), Romania quan sát tốt nhất phần nhật thực ở cực tây bắc, nơi Mặt Trăng che phủ phần lớn đĩa Mặt Trời. Ở Salonta (33,3%), Oradea (33,2%), Marghita (32,7%), Satu Mare (32,1%), Arad (31,1%) và Timișoara (28,5%) có điều kiện thuận lợi. Ngược lại, București và các vùng phía đông nằm ngoài phạm vi nhìn thấy. Khả năng quan sát thực tế còn phụ thuộc mây mù và độ thoáng của chân trời phía tây.
Việc quan sát an toàn đòi hỏi bảo vệ mắt đúng chuẩn. Trong suốt thời gian hiện tượng còn thấy ở Romania (chỉ là một phần), phải dùng kính lọc chuyên dụng đạt chuẩn ISO 12312-2 và kiểm tra kỹ lưỡng, không sử dụng nếu trầy xước hay hư hại. Có thể thay thế bằng kính hàn có cấp bảo vệ phù hợp, khuyến nghị số 14; các vật liệu tối màu thông thường không đảm bảo an toàn.
Khi dùng ống nhòm hoặc kính thiên văn, cần gắn lọc Mặt Trời chuyên dụng cho thiết bị quang học, như các tấm lọc Mylar được sản xuất dành riêng cho quan sát Mặt Trời, lắp chắc chắn ở phía trước vật kính để suy giảm bức xạ trước khi vào thiết bị. Không được dùng kính nhật thực cho mắt trần kết hợp với ống nhòm hay kính thiên văn. Nhật thực tiếp theo có thể thấy từ Romania vào ngày 2/8/2027, cũng chỉ ở pha một phần.
Đây là lần đầu sau 27 năm nhật thực toàn phần có thể thấy từ phần lục địa châu Âu, kể từ 11/8/1999 khi dải toàn phần đi qua cả Romania. Trong thời gian sau đó chỉ có các lần toàn phần ở rìa địa lý châu Âu, như Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 29/3/2006 và quần đảo Novaia Zemlea (Nga) ngày 1/8/2008. Theo nhà thiên văn Adrian Șonka tại Đài thiên văn “Đô đốc Vasile Urseanu” (Observatorul Astronomic „Amiral Vasile Urseanu”) ở București, nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che kín đĩa Mặt Trời; ngoài dải toàn phần, vùng nửa bóng chỉ thấy nhật thực một phần; khi Mặt Trăng ở xa hơn khiến đĩa không che kín hẳn, hiện tượng tạo thành vòng sáng gọi là nhật thực hình khuyên.
Hiện tượng lần này quan sát được ở nhiều khu vực thuộc Bắc bán cầu, gồm một số vùng châu Âu, Greenland, bắc Canada, Alaska, cùng đông bắc và tây bắc Nga. Dải toàn phần rộng tối đa khoảng 294 km, đi qua Greenland, Iceland, Đại Tây Dương, bắc Bồ Đào Nha, bắc Tây Ban Nha và quần đảo Baleares. Những điểm hứa hẹn khung cảnh ấn tượng có Ibiza và Palma de Mallorca, nơi hiện tượng diễn ra sát giờ hoàng hôn. Tùy vị trí địa lý, toàn phần xuất hiện vào các thời điểm khác nhau: lúc bình minh ở Nga, khoảng giữa trưa ở Iceland và trước hoàng hôn khoảng một giờ ở miền bắc Tây Ban Nha; tại Baleares gần trùng với lúc Mặt Trời khuất hẳn.
Điểm cực đại của nhật thực nằm trên Đại Tây Dương, cách bờ biển Iceland khoảng 45 km về phía tây, với thời lượng toàn phần khoảng 2 phút 18 giây. Khu vực này được đánh giá có điều kiện thuận lợi cho quan sát và chụp ảnh thiên văn.
Theo thông tin công bố bởi Đài thiên văn “Đô đốc Vasile Urseanu” (Observatorul Astronomic „Amiral Vasile Urseanu”), Romania quan sát tốt nhất phần nhật thực ở cực tây bắc, nơi Mặt Trăng che phủ phần lớn đĩa Mặt Trời. Ở Salonta (33,3%), Oradea (33,2%), Marghita (32,7%), Satu Mare (32,1%), Arad (31,1%) và Timișoara (28,5%) có điều kiện thuận lợi. Ngược lại, București và các vùng phía đông nằm ngoài phạm vi nhìn thấy. Khả năng quan sát thực tế còn phụ thuộc mây mù và độ thoáng của chân trời phía tây.
Việc quan sát an toàn đòi hỏi bảo vệ mắt đúng chuẩn. Trong suốt thời gian hiện tượng còn thấy ở Romania (chỉ là một phần), phải dùng kính lọc chuyên dụng đạt chuẩn ISO 12312-2 và kiểm tra kỹ lưỡng, không sử dụng nếu trầy xước hay hư hại. Có thể thay thế bằng kính hàn có cấp bảo vệ phù hợp, khuyến nghị số 14; các vật liệu tối màu thông thường không đảm bảo an toàn.
Khi dùng ống nhòm hoặc kính thiên văn, cần gắn lọc Mặt Trời chuyên dụng cho thiết bị quang học, như các tấm lọc Mylar được sản xuất dành riêng cho quan sát Mặt Trời, lắp chắc chắn ở phía trước vật kính để suy giảm bức xạ trước khi vào thiết bị. Không được dùng kính nhật thực cho mắt trần kết hợp với ống nhòm hay kính thiên văn. Nhật thực tiếp theo có thể thấy từ Romania vào ngày 2/8/2027, cũng chỉ ở pha một phần.
