Tóm tắt
Theo sáng kiến của Emmanuel Macron, Paris tổ chức hội nghị thượng đỉnh không gian lần đầu tại Grand Palais trong hai ngày 9-10/9, quy tụ đại diện hàng chục quốc gia, giới nghiên cứu và doanh nghiệp để thúc đẩy đối thoại và hợp tác châu Âu. Phủ Tổng thống Pháp (Élysée) cho biết nhiều thông báo công nghiệp sẽ được đưa ra, dù sự kiện thiếu vắng SpaceX và Blue Origin giữa những nghi vấn về sức ép từ Nhà Trắng.
Chương trình tập trung vào bốn trụ cột: hoàn thiện khung quy định toàn cầu cho ngành không gian; thúc đẩy khoa học và thám hiểm với trọng tâm chia sẻ dữ liệu; bảo đảm an toàn và khả năng tiếp cận giữa môi trường không gian biến đổi; và kinh tế không gian, hướng tới đồng bộ hóa các ưu tiên như khai thác quỹ đạo thấp, tổ chức hệ sinh thái, các lĩnh vực khoa học lớn, thám hiểm Mặt Trăng và phát triển nhân lực. Bộ Ngoại giao Pháp (Ministère des Affaires étrangères) nêu rõ hợp tác châu Âu, đặc biệt Pháp–Đức, là chủ đề trọng tâm, còn Élysée coi đây là dịp để châu Âu khẳng định tầm nhìn cho thập niên tới.
Khoảng 120 quốc gia tham dự, gồm Ấn Độ, Nhật Bản, các nước Thái Bình Dương, Nam Mỹ và châu Phi; Nga, Iran và Triều Tiên không được mời, trong khi Trung Quốc được kỳ vọng góp mặt thực chất. Thủ tướng Đức Friedrich Merz hủy dự vào sát ngày dù ban đầu đồng chủ trì; Đức sẽ do Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius và Bộ trưởng phụ trách Không gian Dorothee Bär đại diện.
Các doanh nghiệp Mỹ SpaceX và Blue Origin rút lui vào phút chót, sau khi trang Politico (Politico) đưa tin về các sức ép ngầm từ Nhà Trắng. Bộ Giáo dục đại học, Nghiên cứu và Không gian Pháp (Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Espace) xác nhận việc hủy nhưng không thể chứng thực cáo buộc; Bộ trưởng Philippe Baptiste nhấn mạnh mọi đối tác Mỹ vẫn được chào đón, còn Élysée khẳng định nhiều công ty Mỹ khác vẫn hiện diện ở mọi cấp.
Về công nghiệp, Hiệp hội Công nghiệp Hàng không vũ trụ Pháp (Groupement des industries françaises de l'aéronautique et spatiale - Gifas) xem ưu tiên châu Âu là mục tiêu then chốt và muốn siết hợp tác với Hiệp hội Công nghiệp Hàng không vũ trụ Đức (BDLI). Lãnh đạo Thales Alenia Space Hervé Derrey kêu gọi tránh phân mảnh và phát triển trùng lặp trong không gian châu Âu, còn Jean‑Marie Bétermier (Safran Electronics & Defense) nhấn mạnh lợi ích hợp tác trong các tập đoàn đa quốc gia như Airbus hay ArianeGroup.
Sự kiện dự kiến công bố nhiều hợp đồng giữa doanh nghiệp với nhau và với chính phủ, trải rộng từ thám hiểm, hạ tầng mặt đất, quan sát Trái Đất, khai thác dữ liệu không gian đến viễn thông. Pháp cũng chuẩn bị các tuyên bố quốc tế về chia sẻ dữ liệu khoa học, tần số và giám sát không gian nhằm xử lý vấn đề mảnh vỡ đe dọa vệ tinh và phi hành gia, cùng các tuyên bố châu Âu về khả năng tiếp cận không gian và hỗ trợ chương trình Copernicus. Sự hiện diện của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen được xem là tín hiệu cho “thời khắc chính trị” của châu Âu trong lĩnh vực này.
Chương trình tập trung vào bốn trụ cột: hoàn thiện khung quy định toàn cầu cho ngành không gian; thúc đẩy khoa học và thám hiểm với trọng tâm chia sẻ dữ liệu; bảo đảm an toàn và khả năng tiếp cận giữa môi trường không gian biến đổi; và kinh tế không gian, hướng tới đồng bộ hóa các ưu tiên như khai thác quỹ đạo thấp, tổ chức hệ sinh thái, các lĩnh vực khoa học lớn, thám hiểm Mặt Trăng và phát triển nhân lực. Bộ Ngoại giao Pháp (Ministère des Affaires étrangères) nêu rõ hợp tác châu Âu, đặc biệt Pháp–Đức, là chủ đề trọng tâm, còn Élysée coi đây là dịp để châu Âu khẳng định tầm nhìn cho thập niên tới.
Khoảng 120 quốc gia tham dự, gồm Ấn Độ, Nhật Bản, các nước Thái Bình Dương, Nam Mỹ và châu Phi; Nga, Iran và Triều Tiên không được mời, trong khi Trung Quốc được kỳ vọng góp mặt thực chất. Thủ tướng Đức Friedrich Merz hủy dự vào sát ngày dù ban đầu đồng chủ trì; Đức sẽ do Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius và Bộ trưởng phụ trách Không gian Dorothee Bär đại diện.
Các doanh nghiệp Mỹ SpaceX và Blue Origin rút lui vào phút chót, sau khi trang Politico (Politico) đưa tin về các sức ép ngầm từ Nhà Trắng. Bộ Giáo dục đại học, Nghiên cứu và Không gian Pháp (Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Espace) xác nhận việc hủy nhưng không thể chứng thực cáo buộc; Bộ trưởng Philippe Baptiste nhấn mạnh mọi đối tác Mỹ vẫn được chào đón, còn Élysée khẳng định nhiều công ty Mỹ khác vẫn hiện diện ở mọi cấp.
Về công nghiệp, Hiệp hội Công nghiệp Hàng không vũ trụ Pháp (Groupement des industries françaises de l'aéronautique et spatiale - Gifas) xem ưu tiên châu Âu là mục tiêu then chốt và muốn siết hợp tác với Hiệp hội Công nghiệp Hàng không vũ trụ Đức (BDLI). Lãnh đạo Thales Alenia Space Hervé Derrey kêu gọi tránh phân mảnh và phát triển trùng lặp trong không gian châu Âu, còn Jean‑Marie Bétermier (Safran Electronics & Defense) nhấn mạnh lợi ích hợp tác trong các tập đoàn đa quốc gia như Airbus hay ArianeGroup.
Sự kiện dự kiến công bố nhiều hợp đồng giữa doanh nghiệp với nhau và với chính phủ, trải rộng từ thám hiểm, hạ tầng mặt đất, quan sát Trái Đất, khai thác dữ liệu không gian đến viễn thông. Pháp cũng chuẩn bị các tuyên bố quốc tế về chia sẻ dữ liệu khoa học, tần số và giám sát không gian nhằm xử lý vấn đề mảnh vỡ đe dọa vệ tinh và phi hành gia, cùng các tuyên bố châu Âu về khả năng tiếp cận không gian và hỗ trợ chương trình Copernicus. Sự hiện diện của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen được xem là tín hiệu cho “thời khắc chính trị” của châu Âu trong lĩnh vực này.
