Alena Schillerová dự định trình bãi bỏ phanh nợ vào thứ Tư, nới lỏng quy tắc tài khóa và mở đường cho thâm hụt lớn hơn dưới thời ANO. Hiện ngân sách nhà nước tiêu hết mọi khoản thu cho vận hành cơ bản, mọi khoản ngoài ra đều phải vay. Kế hoạch năm nay là thâm hụt 310 tỷ korun.

ANO lý giải vay nợ để đầu tư. Theo số liệu của Hội đồng Ngân sách Quốc gia (Národní rozpočtová rada), trung bình hai thập kỷ qua đầu tư chỉ chiếm khoảng 10% chi tiêu; kế hoạch của chính phủ Babiš năm nay cũng tương tự. So với năm trước, chi đầu tư chỉ tăng thêm 12 tỷ korun.

Phình to chủ yếu là chi thường xuyên: lương hưu, trợ cấp xã hội, lương, giáo dục và y tế. Các khoản chi bắt buộc đã ngốn 96% thu ngân sách; riêng lương hưu vượt 700 tỷ korun và trợ cấp chiếm phần lớn còn lại. Ngân sách của Bộ Lao động và Vấn đề Xã hội (Ministerstvo práce a sociálních věcí) đã vượt mốc 1 nghìn tỷ korun, theo sau là giáo dục và quốc phòng.

Nhà nước đã phải vay cho một số chi thường xuyên khác và mọi khoản vượt ngoài khuôn khổ. Chủ tịch Národní rozpočtová rada Mojmír Hampl khẳng định câu chuyện “vay cho đầu tư” không đúng; bản thân “đầu tư” được tính cho mọi khoản trên 40 nghìn korun, kể cả ô tô của bộ hay thiết bị đắt tiền.

Nếu hoàn tất các cam kết tranh cử, chi bắt buộc còn tăng nữa: tiếp tục nâng lương hưu và hủy bỏ phần còn lại của cải cách hưu trí, tăng mức đóng cho người tham gia bảo hiểm y tế do nhà nước chi trả, cũng như tăng lương cho nhiều nhân viên khu vực công. Cùng lúc, kế hoạch giảm thuế và khôi phục ưu đãi sẽ làm suy giảm nguồn thu.

Alena Schillerová biện minh việc nới quy tắc tài khóa và vay nợ rằng Cộng hòa Séc vẫn thuộc nhóm kỷ luật trong Liên minh châu Âu. Theo bà, mức thâm hụt gần 3% GDP là chấp nhận được khi Áo khoảng 4,3%, Đức 5,3%, Ba Lan 6,1% và Slovakia 5,3%.