Hai nhân vật Petr Pavel và Petr Macinka liên tục “xử lý ân oán” trước công chúng, điều đáng lo vì họ là tổng thống và ngoại trưởng. Trước đây, khi Macinka gửi SMS thô lỗ lên Hrad, Pavel công khai tin nhắn và gọi đó là tống tiền theo luật hình sự, khiến xã hội phân cực mà quy trình bổ nhiệm bộ trưởng vẫn không rõ ràng.

Hai tháng sau, Pavel dựa trên bản ghi điện đàm giữa Péter Szijjártó và Sergej Lavrov để kêu gọi Cộng hòa Séc xem xét lại quan hệ với Hungary, kể cả chế độ chia sẻ thông tin. Macinka phản pháo công khai, nhấn mạnh đường lối đối ngoại do chính phủ định ra, và cho rằng điều gây sốc không phải cuộc gọi mà là việc nghe lén và sử dụng ghi âm phục vụ chiến dịch chống Viktor Orbán, qua đó tự bộc lộ trước một phần cử tri.

Tranh cãi xoay quanh nghe lén dễ rơi vào chọn phe: từng có vụ Mỹ nghe lén điện thoại Angela Merkel, và phản ứng khi đó cũng chia rẽ. Dù ai thích hay ghét nghe lén, lời cảnh báo được nêu ra là những vấn đề như đe dọa xem xét lại quan hệ với Hungary không nên đưa ra ầm ĩ trước công chúng.

Hungary là đồng minh trong Liên minh châu Âu và NATO nhưng cũng là yếu tố rủi ro. Dù nội dung Szijjártó – Lavrov không phải tội ác, nguy cơ rò rỉ là có thật; lo ngại của Pavel về chia sẻ thông tin là hợp lý. Bài học lịch sử cho thấy đồng minh từng xử lý kín đáo các tình huống nhạy cảm, như “thỏa hiệp lịch sử” ở Ý, khi NATO phải thích ứng nhưng không tranh cãi công khai chi tiết.

Cách tiếp cận hợp lý là thảo luận trong vòng hẹp về quan hệ với một đối tác rủi ro và xác định giới hạn chia sẻ, thay vì phát biểu trước ống kính rằng cần xét lại quan hệ với cả một quốc gia.

Thời điểm phát ngôn ngay trước bầu cử Hungary dễ bị hiểu là ủng hộ một phe; điều này cũng đúng với Macinka và các thành viên chính phủ bộc lộ thiện cảm với Orbán. Trong sự kiện của Những người Yêu nước vì châu Âu (Patrioti pro Evropu) ở Budapešť, Macinka ca ngợi Orbán là “thiên tài” hiếm thấy năm trăm năm mới có một.

Dù kết quả bầu cử ở Budapešť ra sao, Cộng hòa Séc vẫn phải duy trì quan hệ ổn định với Hungary. Chính sách đối ngoại không thể thay đổi theo từng kỳ bầu cử của nước khác, mà cần tính liên tục và kín đáo để bảo vệ lợi ích và an ninh thông tin.