Sapa ở phía nam Praha được giới thiệu như điểm tham quan bất ngờ, có cả các tour tổ chức và một ngôi chùa Phật giáo. Khu này được ví như “thành phố trong thành phố”, là khu người Việt lớn nhất Trung Âu, hình thành trên nền các trại gia cầm Libuš trước đây. Trước kia ra vào bị hạn chế, nay khách có thể đi qua các cổng tự do, chụp ảnh mà không ai để ý.

Hướng dẫn viên là Jack, người Séc gốc Việt ngoài hai mươi, thuộc thế hệ thứ hai. Anh nói thế hệ mình không muốn gắn với “cửa hàng tạp hóa” như cha mẹ, mà tìm nghề khác, thậm chí tham gia nghệ thuật; bản thân là quân nhân dự bị của Cộng hòa Séc. Anh giải thích cách gọi vui “chuối” và “trứng” cho hai cộng đồng, và cho biết tour dự kiến 3 giờ thường kéo dài hơn vì đối thoại sôi nổi.

Lịch trình gồm: phần giới thiệu ngoài trời, ghé văn phòng Công ty lữ hành Sapatrip (Sapatrip) để thưởng trà, vào một cửa hàng tạp hóa kiểu Việt để “đọc” các kệ hàng, thăm chùa, ăn tối và dạo hẻm ẩm thực tráng miệng. Trên đường đi, khách gặp những chi tiết lạ mắt như thùng cua còn cử động trong quầy hải sản.

Nhìn từ trên cao, Sapa như khu công nghiệp với dãy kho và nhà xưởng, diện tích tương đương tám Quảng trường Václav. Nơi đây có đội cứu hỏa riêng; khi cháy, “hải đội” người Việt trực tiếp xuất xe. Tòa nhà chung cư nổi bật gần bến xe buýt có trường học ở tầng trên, nơi trẻ em đến học thêm để đi trước chương trình; phía trước còn có bia tưởng niệm thời trại gia cầm với phù điêu người làm thịt.

Nhịp sống và tín ngưỡng hiện rõ qua các địa điểm và thói quen. Nhà hàng Dong Do chuyên tổ chức đám cưới, thông lệ từ 500 đến 1000 khách. Các đại lộ rộng đánh số như “Ulice 04”, xe phổ biến là BMW, Mercedes; biển số “may mắn” toàn số 9 xuất hiện nhiều, một lò mổ còn có biển MAS00. Ban đầu chỉ người Séc có giấy phép mới vào mua sỉ, nay ai cũng có thể vào tham quan và chụp ảnh.

Chùa Phật giáo với sân nhỏ treo lồng đèn và bức tường vàng chạm khắc chư Phật là góc đẹp nhất, dù phần lớn người Việt vô thần (khoảng 80%). Khách phải bỏ giày, có thể chụp ảnh, gặp cảnh người phụ nữ đang cầu nguyện. Ở cửa hàng thực phẩm, kệ đầy nguyên liệu Á như diếp cá “mùi cá” và cúc ăn được; quầy lạnh bày cả gà nguyên đầu và chân. Jack khẳng định ở Sapa không bán thịt chó, mèo; hình ảnh người dắt chó trong ngõ như lời bảo chứng.

Bữa tối tại nhà hàng Lotos theo kiểu truyền thống: mâm chung, mỗi người bát riêng; người trẻ nhất phát bát và xới cơm cho cả bàn, người lớn tuổi nhất chia cá. Khách tập ăn đũa nhưng được phép dùng dao nĩa nếu khó; nhiều người nhận ra ăn đũa khiến miếng nhỏ và chậm rãi hơn. Cái tên “Sapa” lấy từ vùng núi Sapa ở Việt Nam, nơi hiếm hoi có tuyết, gợi liên hệ với khí hậu Cộng hòa Séc, theo giải thích của quản lý Sapatrip Lucie Pštrossová.