Tóm tắt
Kỳ họp tháng 6 của Hội đồng Thành phố Budapest (Fővárosi Közgyűlés) xoay quanh tài chính bấp bênh của thủ đô, tranh cãi về siết quảng cáo ngoài trời, tăng giá taxi và bất đồng quanh các doanh nghiệp đô thị. Căng thẳng giữa các phe tiếp tục leo thang, khi Tisza thúc đẩy điều tra mới và nói “chỉ số niềm tin” với một số lãnh đạo doanh nghiệp gần như bằng không.
Lý do đưa lại vấn đề ngân sách là nghị định về rà soát ngân sách 2026 bị hủy hiệu lực, do kỳ vọng thỏa thuận hậu chuyển giao quyền lực chưa thành hiện thực. Fidesz cho rằng ngoài việc lùi hạn nộp khoản đóng góp đoàn kết đến giữa tháng 10, chưa có đột phá nào để tái lập kế hoạch. Phía thành phố đáp rằng đàm phán với chính phủ Tisza đang diễn ra và việc hoãn nộp đã tránh rủi ro đình trệ hoạt động. Tisza nêu di sản “hụt hẫng” từ chính phủ trước và đặt mốc 15/10 để làm rõ quy mô nộp ngân sách trung ương và mức xem xét lại các khoản bị trích từ Budapest, ước hơn 90 tỷ forint.
Hội đồng thông qua chủ trương, theo khung pháp lý mới của chính phủ Tisza, chỉ định khu vực cấm đặt quảng cáo và phương tiện quảng cáo, qua đó cắt giảm mạnh cột quảng cáo, bảng khổ lớn, lưới che công trình và các mạng quảng cáo căng treo. Đại diện Hiệp hội Quảng cáo Hungary (Magyar Reklámszövetség) Bauer Tamás đề nghị không thông qua vì thiếu đánh giá tác động, thiếu quy tắc thi hành rõ ràng, và nguy cơ bóp nghẹt một ngành hợp pháp trị giá hàng chục tỷ.
Lãnh đạo thành phố phản bác rằng cần giảm “quá tải quảng cáo”, nghi ngờ hiệu quả tự điều chỉnh của ngành khi biển lậu và thông điệp kích động tràn ngập suốt nhiều năm. Nhiều đại biểu nêu ô nhiễm thị giác, gánh nặng xử lý cho quận huyện mà không có nguồn thu tương xứng, và quyền của cư dân với môi trường đô thị yên ổn. Tranh luận chạm tới câu hỏi về giới hạn của chủ nghĩa thị trường trong không gian công cộng; Fidesz cảnh báo hệ lụy kinh tế – pháp lý khi hạn chế cả ngành quảng cáo, trong khi phía ủng hộ khẳng định đây không phải “chấm dứt chủ nghĩa tư bản”. Đề xuất được tất cả các phe ngoài Fidesz ủng hộ.
Hội đồng bác báo cáo tài chính hợp nhất 2025 của công ty công ích của thủ đô (BKM), nhắc lại việc đã bỏ phiếu yêu cầu thay CEO Mártha Imre nhưng chưa thực thi. Balogh Balázs (Tisza) dẫn kết quả kiểm tra nội bộ cho thấy sai lệch 69 triệu forint ở dịch vụ cắt cỏ nghĩa trang 2022 và thêm các khối lượng nghiệm thu đáng ngờ; đồng thời đặt vấn đề về hợp đồng vẫn còn hiệu lực với các doanh nghiệp đang bị điều tra hình sự. Orbán Árpád (Tisza) viện dẫn việc tái cấu trúc kiểm toán nội bộ, sa thải tám nhân viên và cách hiểu quy chế của lãnh đạo khiến “chỉ số niềm tin” tiệm cận 0; Karácsony Gergely ủng hộ kiểm tra đặc biệt để làm rõ mọi chi tiết.
Hội đồng thông qua tăng giá taxi khoảng 18%: mở cửa 1100 lên 1300 forint, km 440 lên 520 forint, phút 110 lên 130 forint, sau khi bỏ phương án tăng 27% ở kỳ trước vì thiếu tham vấn. Cùng lúc, thống nhất hỗ trợ 16 triệu forint cho Quỹ Khủng hoảng Trẻ em Đường dây Xanh (Kék Vonal Gyermekkrízis Alapítvány) để duy trì tổng đài hỗ trợ nạn nhân bạo hành trẻ em từ 8/2026 đến 7/2027.
Theo đề xuất của Baranyi Krisztina, thành phố sẽ nghiên cứu biện pháp cho ăn thuốc tránh thai không gây hại sức khỏe để giảm đàn bồ câu, tham chiếu mô hình Barcelona với hiệu quả trong vài năm và mục tiêu kiểm soát bền vững 8–10 năm. Kỳ họp kết thúc trước kỳ nghỉ hè, sẽ họp lại vào tháng 9.
Lý do đưa lại vấn đề ngân sách là nghị định về rà soát ngân sách 2026 bị hủy hiệu lực, do kỳ vọng thỏa thuận hậu chuyển giao quyền lực chưa thành hiện thực. Fidesz cho rằng ngoài việc lùi hạn nộp khoản đóng góp đoàn kết đến giữa tháng 10, chưa có đột phá nào để tái lập kế hoạch. Phía thành phố đáp rằng đàm phán với chính phủ Tisza đang diễn ra và việc hoãn nộp đã tránh rủi ro đình trệ hoạt động. Tisza nêu di sản “hụt hẫng” từ chính phủ trước và đặt mốc 15/10 để làm rõ quy mô nộp ngân sách trung ương và mức xem xét lại các khoản bị trích từ Budapest, ước hơn 90 tỷ forint.
Hội đồng thông qua chủ trương, theo khung pháp lý mới của chính phủ Tisza, chỉ định khu vực cấm đặt quảng cáo và phương tiện quảng cáo, qua đó cắt giảm mạnh cột quảng cáo, bảng khổ lớn, lưới che công trình và các mạng quảng cáo căng treo. Đại diện Hiệp hội Quảng cáo Hungary (Magyar Reklámszövetség) Bauer Tamás đề nghị không thông qua vì thiếu đánh giá tác động, thiếu quy tắc thi hành rõ ràng, và nguy cơ bóp nghẹt một ngành hợp pháp trị giá hàng chục tỷ.
Lãnh đạo thành phố phản bác rằng cần giảm “quá tải quảng cáo”, nghi ngờ hiệu quả tự điều chỉnh của ngành khi biển lậu và thông điệp kích động tràn ngập suốt nhiều năm. Nhiều đại biểu nêu ô nhiễm thị giác, gánh nặng xử lý cho quận huyện mà không có nguồn thu tương xứng, và quyền của cư dân với môi trường đô thị yên ổn. Tranh luận chạm tới câu hỏi về giới hạn của chủ nghĩa thị trường trong không gian công cộng; Fidesz cảnh báo hệ lụy kinh tế – pháp lý khi hạn chế cả ngành quảng cáo, trong khi phía ủng hộ khẳng định đây không phải “chấm dứt chủ nghĩa tư bản”. Đề xuất được tất cả các phe ngoài Fidesz ủng hộ.
Hội đồng bác báo cáo tài chính hợp nhất 2025 của công ty công ích của thủ đô (BKM), nhắc lại việc đã bỏ phiếu yêu cầu thay CEO Mártha Imre nhưng chưa thực thi. Balogh Balázs (Tisza) dẫn kết quả kiểm tra nội bộ cho thấy sai lệch 69 triệu forint ở dịch vụ cắt cỏ nghĩa trang 2022 và thêm các khối lượng nghiệm thu đáng ngờ; đồng thời đặt vấn đề về hợp đồng vẫn còn hiệu lực với các doanh nghiệp đang bị điều tra hình sự. Orbán Árpád (Tisza) viện dẫn việc tái cấu trúc kiểm toán nội bộ, sa thải tám nhân viên và cách hiểu quy chế của lãnh đạo khiến “chỉ số niềm tin” tiệm cận 0; Karácsony Gergely ủng hộ kiểm tra đặc biệt để làm rõ mọi chi tiết.
Hội đồng thông qua tăng giá taxi khoảng 18%: mở cửa 1100 lên 1300 forint, km 440 lên 520 forint, phút 110 lên 130 forint, sau khi bỏ phương án tăng 27% ở kỳ trước vì thiếu tham vấn. Cùng lúc, thống nhất hỗ trợ 16 triệu forint cho Quỹ Khủng hoảng Trẻ em Đường dây Xanh (Kék Vonal Gyermekkrízis Alapítvány) để duy trì tổng đài hỗ trợ nạn nhân bạo hành trẻ em từ 8/2026 đến 7/2027.
Theo đề xuất của Baranyi Krisztina, thành phố sẽ nghiên cứu biện pháp cho ăn thuốc tránh thai không gây hại sức khỏe để giảm đàn bồ câu, tham chiếu mô hình Barcelona với hiệu quả trong vài năm và mục tiêu kiểm soát bền vững 8–10 năm. Kỳ họp kết thúc trước kỳ nghỉ hè, sẽ họp lại vào tháng 9.
