Kế hoạch sửa đổi hiến pháp dạng “một câu” để tạo cơ sở bãi nhiệm vị tổng thống bị đánh mất uy tín ở Hungary đã khơi dậy tranh luận về mục đích của chính phủ và giới hạn thẩm quyền đa số hai phần ba tại Országgyűlés.

Török Gábor lập luận trọng tâm không nằm ở mục tiêu chính trị mà ở công cụ đạt mục tiêu; ông lo ngại đề xuất này sẽ tạo tiền lệ định hình lâu dài văn hóa hiến pháp của Hungary. Ông sắp xếp quan điểm thành bảy điểm và cho biết đây sẽ là phát biểu cuối cùng của mình về chủ đề này.

Theo ông, Tisza-kormány đã từ bỏ các lối đi pháp lý phức tạp để chọn một giải pháp nhanh và giản lược: sửa hiến pháp trong một câu để cách chức tổng thống. Cách làm có vẻ hiệu quả về chính trị nhưng có thể mở ra tiền lệ để đa số hai phần ba ở Országgyűlés chỉ bằng một sửa đổi là có thể tái thiết cách vận hành bộ máy nhà nước.

Ông nhấn mạnh công cụ và mục tiêu cùng định hình cách thực thi quyền lực: cử tri ủy quyền để đạt mục tiêu, khác với “chắp vá hiến pháp” của đảng Fidesz (Fidesz) năm 2010, nhưng ủy quyền không vô hạn. Ông ví von cực đoan rằng ngay cả hành động như để Magyar Péter đốt Sándor-palota cũng có thể đạt được mục tiêu, song đó rõ ràng là không thể chấp nhận. Thành tựu chính trị đúng đắn phải đạt được bằng công cụ hợp hiến; “cú chém kiểu Jacobin trong một câu” không thuộc nhóm này.

Vì hầu như không còn rào cản hiến pháp khác, mọi thứ hiện phụ thuộc vào sự cân nhắc của 141 nghị sĩ thuộc phe cầm quyền: liệu họ có bước vào con đường để lại tiền lệ dài lâu hay không. Dù hiếm khi công khai khuyên nhủ chính khách, ông cho rằng đây là một sự vượt ranh giới cần được nêu rõ.

Ông trích dẫn phát biểu ở Aszófő của Sólyom László về “văn hóa hiến pháp”: tự chế, tôn trọng các quy tắc bất thành văn và sự coi trọng người khác; có những việc dù luật cho phép thì người có lương tri cũng không làm. Điểm thứ bảy của ông chỉ khép lại ngắn gọn trước khi trở lại phân tích, cho thấy cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn.