Tóm tắt
Chính phủ kích hoạt phối hợp bảo vệ toàn quốc và từ đêm thứ Sáu áp dụng chế độ thông tin đặc biệt trước đợt nắng nóng cấp 3 dự kiến kéo dài 4 ngày. Oroszi Beatrix cảnh báo gánh nặng y tế tăng, khuyên uống nhiều nước, không để người trong ô tô và chú ý an toàn khi tắm sông hồ. Kádár Pál nêu cơ chế điều phối dữ liệu và nguồn lực, kêu gọi tiết giảm tưới tiêu khi địa phương yêu cầu; Erdélyi Krisztián nhắc lệnh cấm đốt ngoài trời và hỗ trợ của 1000 tổ chức tình nguyện. Nhà nước phân phát hàng triệu lít nước qua Quân đội Hungary (Honvédség), tạm dừng “kamionstop”, cho phép home office trong cơ quan nhà nước thứ Hai–Ba, khuyến nghị rút ngắn giờ làm và mở các điểm tránh nóng; có thể hủy chuyến tàu, kể cả HÉV, tùy diễn biến.
Nắng nóng buộc áp tốc độ thấp trên nhiều tuyến đường sắt và HÉV; sơn trắng ray giúp hạ 4–6°C, MÁV sẽ mở rộng áp dụng, song không dự kiến sụp đổ giờ tàu. Chương trình nâng cấp điều hòa bệnh viện được bơm thêm vốn, nhiều hạng mục đã sửa; hôm qua ghi nhận 12 sự cố nhưng chưa hoãn mổ cấp cứu. Nhiệt độ sông Danube tăng có thể đòi hỏi điều chỉnh vận hành Nhà máy điện hạt nhân Paks (Paksi Atomerőmű). Nông nghiệp có thể thiệt hại vượt 2023, thậm chí tiệm cận 2022; Bộ Nông nghiệp trình phương án bồi thường, và chính phủ nhấn mạnh cải tổ tưới tiêu, quản lý tài nguyên nước. Các cơ sở dịch vụ được kêu gọi cho người vô gia cư vào trú nóng.
Từ tối thứ Sáu, nội các họp 3 ngày tại Pilisszentkereszt để bàn triển vọng vĩ mô và phát triển. Chưa có dự báo mới, nhưng sẽ nghe chuyên gia; nếu tăng trưởng 2% như Ngân hàng Quốc gia Hungary (Magyar Nemzeti Bank - MNB) nêu, quy mô phục hồi sẽ vượt các năm trước. Trần biên lợi nhuận bán lẻ sẽ được xem xét gỡ khi tỷ giá forint, lợi suất và giá thế giới cho phép vì dài hạn bóp méo cạnh tranh; hiện chưa thảo luận quyết định cụ thể. Không tăng thuế tiêu thụ đặc biệt xăng dầu từ 1/7; theo quy tắc cũ lẽ ra tăng 8–9 forint/lít theo lạm phát 4,3%, nhưng chính phủ không dự định thực hiện; mức hiện tại đã chạm sàn EU nên không thể giảm thêm. Với kiến nghị của hiệp hội cây xăng nhỏ, chính phủ nhấn mạnh cạnh tranh thị trường; kế hoạch rà soát ưu đãi đầu tư pin, kể cả các dự án lớn như BYD, chưa gắn trực tiếp với ưu đãi thuế.
Vitézy Dávid thông báo kế hoạch EU‑tiền: Ủy ban châu Âu (Európai Bizottság) phê chuẩn RRF, Quốc hội Hungary (Országgyűlés) đã thông qua các sửa luật đáp ứng “siêu mốc”. Ngân hàng Phát triển Hungary (Magyar Fejlesztési Bank - MFB) được giao triển khai 2 tỷ EUR, chính phủ chuẩn bị dự luật tái cấu trúc MFB để vận hành nguồn vốn dự án; riêng lưới điện sẽ có chương trình 1,5 tỷ EUR và mở rộng năng lượng tái tạo. Sẽ mua 2 tỷ EUR đoàn tàu HÉV và IC; lập cơ quan tổ chức giao thông quốc gia kế thừa vai trò của Trung tâm Giao thông Budapest (Budapesti Közlekedési Központ - BKK) ở tầm toàn quốc và một công ty cho thuê đoàn tàu; chuẩn bị cạnh tranh dịch vụ khi độc quyền của Đường sắt Nhà nước Hungary (MÁV) hết hiệu lực vào 2033; nơi phù hợp sẽ mở lại tuyến, như Miskolc–Tiszaújváros. Chính phủ rà soát đầu tư bảo tàng; Bảo tàng Giao thông (Közlekedési Múzeum) tiếp tục ở Kőbánya; các gói thầu sẽ mời chào lại theo điều kiện. Chương trình Hauszmann được kiểm tra; hủy kế hoạch di dời Tòa án Hiến pháp (Alkotmánybíróság) vào Cung điện Đại vương công József, vì kéo theo hợp đồng khoảng 60 tỷ forint, trong khi bệnh viện thiếu kinh phí điều hòa; các quyết định lớn tại khu Vár phải qua tham vấn xã hội.
Với sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17, chính phủ nhận 13.000 góp ý, khoảng 95% ủng hộ; giới hạn nhiệm kỳ đại biểu 12 năm được quan tâm nhất, tiếp theo là đề xuất bãi nhiệm Sulyok Tamás. Việc lập Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia (Nemzeti Vagyonvisszaszerzési és Védelmi Hivatal) nhận được ủng hộ áp đảo; có ý kiến đề nghị mở rộng thẩm quyền tới người thân, bạn bè của đối tượng. Tiến trình xây dựng Hiến pháp mới sẽ mời Chủ tịch Ủy ban Venice (Velencei Bizottság), huy động chuyên gia, tổ chức xã hội, tôn giáo, mở đối thoại toàn quốc, Quốc hội biểu quyết và trưng cầu dân ý cuối cùng. Trước lo ngại về nhà nước pháp quyền, chính phủ khẳng định nhận được ủy quyền rộng rãi của cử tri và quyền lực thuộc về nhân dân.
Chính phủ ra lệnh điều tra diện rộng tại Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp (Alkotmányvédelmi Hivatal), Cơ quan Thông tin (Információs Hivatal), Cơ quan Thuế và Hải quan Quốc gia (NAV), Trung tâm Chống Khủng bố (TEK) và Viện Công tố Tối cao (Legfőbb Ügyészség) liên quan đến vụ “aranykonyvoj” và các hồ sơ khác; yêu cầu Viện trưởng sớm thông tin quá trình hỏi cung nghi can. Magyar Péter nói có mâu thuẫn nội bộ tại cơ quan công tố và cảnh báo ảnh hưởng của các nhóm mafia Hungary–Italy. Với Varga Mihály, ông khẳng định không ai miễn trừ điều tra, nhưng giữ ông tại vị vì ổn định của MNB; độc lập thể chế không đồng nghĩa miễn trừ. Chiến dịch “Tisztítótűz” chưa khởi động; các vụ hiện hành do công tố và cảnh sát tự tiến hành.
Về đối ngoại, Hungary ủng hộ mở cụm chủ đề đầu tiên trong đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine sau khi Kiev đáp ứng vấn đề cộng đồng thiểu số Hungary, nhưng phản đối mở nhanh các cụm tiếp theo để bảo đảm công bằng với các nước Balkan. Chính phủ đã thảo luận lần đầu gói hỗ trợ nhập học cho hàng trăm nghìn gia đình; cân nhắc giảm VAT rau quả sau khi có số liệu ngân sách. Tại Nghị viện châu Âu, các nghị sĩ Tisza ủng hộ nới lỏng quy định với một số sản phẩm được cho là không phải thực phẩm GMO theo định nghĩa kỹ thuật. Về công tác cán bộ, các phàn nàn quanh Thứ trưởng Nemcsók Dénes được ghi nhận; ưu tiên hiện nay là giải ngân EU‑tiền, và không có bổ nhiệm trọn đời; Bộ trưởng Lőrincz Viktória đã được yêu cầu báo cáo.
Nắng nóng buộc áp tốc độ thấp trên nhiều tuyến đường sắt và HÉV; sơn trắng ray giúp hạ 4–6°C, MÁV sẽ mở rộng áp dụng, song không dự kiến sụp đổ giờ tàu. Chương trình nâng cấp điều hòa bệnh viện được bơm thêm vốn, nhiều hạng mục đã sửa; hôm qua ghi nhận 12 sự cố nhưng chưa hoãn mổ cấp cứu. Nhiệt độ sông Danube tăng có thể đòi hỏi điều chỉnh vận hành Nhà máy điện hạt nhân Paks (Paksi Atomerőmű). Nông nghiệp có thể thiệt hại vượt 2023, thậm chí tiệm cận 2022; Bộ Nông nghiệp trình phương án bồi thường, và chính phủ nhấn mạnh cải tổ tưới tiêu, quản lý tài nguyên nước. Các cơ sở dịch vụ được kêu gọi cho người vô gia cư vào trú nóng.
Từ tối thứ Sáu, nội các họp 3 ngày tại Pilisszentkereszt để bàn triển vọng vĩ mô và phát triển. Chưa có dự báo mới, nhưng sẽ nghe chuyên gia; nếu tăng trưởng 2% như Ngân hàng Quốc gia Hungary (Magyar Nemzeti Bank - MNB) nêu, quy mô phục hồi sẽ vượt các năm trước. Trần biên lợi nhuận bán lẻ sẽ được xem xét gỡ khi tỷ giá forint, lợi suất và giá thế giới cho phép vì dài hạn bóp méo cạnh tranh; hiện chưa thảo luận quyết định cụ thể. Không tăng thuế tiêu thụ đặc biệt xăng dầu từ 1/7; theo quy tắc cũ lẽ ra tăng 8–9 forint/lít theo lạm phát 4,3%, nhưng chính phủ không dự định thực hiện; mức hiện tại đã chạm sàn EU nên không thể giảm thêm. Với kiến nghị của hiệp hội cây xăng nhỏ, chính phủ nhấn mạnh cạnh tranh thị trường; kế hoạch rà soát ưu đãi đầu tư pin, kể cả các dự án lớn như BYD, chưa gắn trực tiếp với ưu đãi thuế.
Vitézy Dávid thông báo kế hoạch EU‑tiền: Ủy ban châu Âu (Európai Bizottság) phê chuẩn RRF, Quốc hội Hungary (Országgyűlés) đã thông qua các sửa luật đáp ứng “siêu mốc”. Ngân hàng Phát triển Hungary (Magyar Fejlesztési Bank - MFB) được giao triển khai 2 tỷ EUR, chính phủ chuẩn bị dự luật tái cấu trúc MFB để vận hành nguồn vốn dự án; riêng lưới điện sẽ có chương trình 1,5 tỷ EUR và mở rộng năng lượng tái tạo. Sẽ mua 2 tỷ EUR đoàn tàu HÉV và IC; lập cơ quan tổ chức giao thông quốc gia kế thừa vai trò của Trung tâm Giao thông Budapest (Budapesti Közlekedési Központ - BKK) ở tầm toàn quốc và một công ty cho thuê đoàn tàu; chuẩn bị cạnh tranh dịch vụ khi độc quyền của Đường sắt Nhà nước Hungary (MÁV) hết hiệu lực vào 2033; nơi phù hợp sẽ mở lại tuyến, như Miskolc–Tiszaújváros. Chính phủ rà soát đầu tư bảo tàng; Bảo tàng Giao thông (Közlekedési Múzeum) tiếp tục ở Kőbánya; các gói thầu sẽ mời chào lại theo điều kiện. Chương trình Hauszmann được kiểm tra; hủy kế hoạch di dời Tòa án Hiến pháp (Alkotmánybíróság) vào Cung điện Đại vương công József, vì kéo theo hợp đồng khoảng 60 tỷ forint, trong khi bệnh viện thiếu kinh phí điều hòa; các quyết định lớn tại khu Vár phải qua tham vấn xã hội.
Với sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17, chính phủ nhận 13.000 góp ý, khoảng 95% ủng hộ; giới hạn nhiệm kỳ đại biểu 12 năm được quan tâm nhất, tiếp theo là đề xuất bãi nhiệm Sulyok Tamás. Việc lập Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia (Nemzeti Vagyonvisszaszerzési és Védelmi Hivatal) nhận được ủng hộ áp đảo; có ý kiến đề nghị mở rộng thẩm quyền tới người thân, bạn bè của đối tượng. Tiến trình xây dựng Hiến pháp mới sẽ mời Chủ tịch Ủy ban Venice (Velencei Bizottság), huy động chuyên gia, tổ chức xã hội, tôn giáo, mở đối thoại toàn quốc, Quốc hội biểu quyết và trưng cầu dân ý cuối cùng. Trước lo ngại về nhà nước pháp quyền, chính phủ khẳng định nhận được ủy quyền rộng rãi của cử tri và quyền lực thuộc về nhân dân.
Chính phủ ra lệnh điều tra diện rộng tại Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp (Alkotmányvédelmi Hivatal), Cơ quan Thông tin (Információs Hivatal), Cơ quan Thuế và Hải quan Quốc gia (NAV), Trung tâm Chống Khủng bố (TEK) và Viện Công tố Tối cao (Legfőbb Ügyészség) liên quan đến vụ “aranykonyvoj” và các hồ sơ khác; yêu cầu Viện trưởng sớm thông tin quá trình hỏi cung nghi can. Magyar Péter nói có mâu thuẫn nội bộ tại cơ quan công tố và cảnh báo ảnh hưởng của các nhóm mafia Hungary–Italy. Với Varga Mihály, ông khẳng định không ai miễn trừ điều tra, nhưng giữ ông tại vị vì ổn định của MNB; độc lập thể chế không đồng nghĩa miễn trừ. Chiến dịch “Tisztítótűz” chưa khởi động; các vụ hiện hành do công tố và cảnh sát tự tiến hành.
Về đối ngoại, Hungary ủng hộ mở cụm chủ đề đầu tiên trong đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine sau khi Kiev đáp ứng vấn đề cộng đồng thiểu số Hungary, nhưng phản đối mở nhanh các cụm tiếp theo để bảo đảm công bằng với các nước Balkan. Chính phủ đã thảo luận lần đầu gói hỗ trợ nhập học cho hàng trăm nghìn gia đình; cân nhắc giảm VAT rau quả sau khi có số liệu ngân sách. Tại Nghị viện châu Âu, các nghị sĩ Tisza ủng hộ nới lỏng quy định với một số sản phẩm được cho là không phải thực phẩm GMO theo định nghĩa kỹ thuật. Về công tác cán bộ, các phàn nàn quanh Thứ trưởng Nemcsók Dénes được ghi nhận; ưu tiên hiện nay là giải ngân EU‑tiền, và không có bổ nhiệm trọn đời; Bộ trưởng Lőrincz Viktória đã được yêu cầu báo cáo.
