Cộng hòa Séc nhiều khả năng không đạt mức 2% GDP cho quốc phòng năm nay do Chính phủ Andrej Babiš đề xuất giảm 21 tỷ korun so với kế hoạch của nội các trước. Chuyên gia, Tổng thống Petr Pavel và Hoa Kỳ cảnh báo; Đại sứ Hoa Kỳ tại Cộng hòa Séc Nicholas Merrick nói nước này có nguy cơ thuộc nhóm chi ít nhất trong Liên minh và nhắc lại thỏa thuận các nước tại Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về mục tiêu đến năm 2035 chi 3,5% cho lực lượng vũ trang cùng 1,5% cho đầu tư liên quan, là cam kết chung giữa các đồng minh.

Nếu ngân sách được Hạ viện (Poslanecká sněmovna) thông qua, Bộ Quốc phòng (Ministerstvo obrany) sẽ có 155 tỷ korun, tương đương 1,7% GDP. Bộ trưởng Jaromír Zůna cho rằng đây là ngân sách chuyển tiếp. Trong bối cảnh đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục thúc giục châu Âu tự chi trả nhiều hơn cho an ninh.

Yêu cầu 2% không chỉ đến từ NATO mà còn được quy định trong luật năm 2023. Để đạt con số này, chính trị gia dự định gắn nhãn “chi tiêu quốc phòng” cho khoản mục từ bộ khác, đưa dự báo tháng 1 lên 2,07% GDP. Nội các trước của Petr Fiala từng làm tương tự: năm 2025 tính thêm 15 tỷ korun ngoài ngân sách Bộ Quốc phòng, năm trước đó gần 13 tỷ; kế hoạch 2026 dự liệu 30 tỷ nhưng để Bộ Quốc phòng tự đạt 2%, còn phần ngoài là vượt mức.

Một hạng mục lớn là 20 tỷ korun từ Quỹ Nhà nước cho Cơ sở hạ tầng Giao thông (Státní fond dopravní infrastruktury) để xây cao tốc, đường sắt tăng tính cơ động quân sự qua lãnh thổ, theo người phát ngôn Bộ Giao thông Vận tải (Ministerstvo dopravy) František Jemelka. Politico nhắc lại Ý từng muốn tính cây cầu sang Sicilia trị giá 13,5 tỷ EUR vào quốc phòng nhưng rút lui sau khi Hoa Kỳ cho rằng không có giá trị chiến lược.

Bộ Nội vụ (Ministerstvo vnitra) đưa vào gần 1,5 tỷ korun, gồm đặt cọc mua 11 trực thăng hạng nhẹ cho Cảnh sát Cộng hòa Séc (Policie České republiky) trị giá 510 triệu korun và 100 triệu cho bảo vệ sân bay quốc tế trước máy bay không người lái. Bộ Y tế (Ministerstvo zdravotnictví) bổ sung 40 triệu cho phương tiện vận chuyển bệnh nhân. Toàn bộ ngân sách của Cơ quan Quản lý Dự trữ Vật tư Nhà nước (Správa státních hmotných rezerv), Cơ quan An ninh Quốc gia (Národní bezpečnostní úřad) và Cơ quan Quốc gia về An ninh mạng (Národní úřad pro kybernetickou bezpečnost) cũng sẽ được tính vào chi tiêu quốc phòng.

Quyết định dán nhãn “chi tiêu quốc phòng” do Bộ Quốc phòng thực hiện, nhưng theo cựu Vụ trưởng chính sách và chiến lược quốc phòng Jan Jireš, cấp chính trị có tiếng nói cuối cùng. Ông cảnh báo việc đưa vào các khoản không chính danh sẽ làm hao hụt nguồn lực dành cho phát triển năng lực và sức mạnh quân sự cốt lõi.

NATO kiểm tra chi tiêu hồi cứu và hiện chưa chốt năm 2024, 2025, nên chưa rõ các khoản nào sẽ được chấp nhận. Tiến trình kéo dài khiến một số nước có thể thiếu kỷ luật cho đến khi bị “nhắc nhở”. Dưới sức ép của chính quyền Mỹ mới, các yêu cầu tăng lên: tại thượng đỉnh ở La Hay, các nước đồng ý mục tiêu 5% GDP, gồm 3,5% cho lực lượng vũ trang và phần còn lại cho chi tiêu liên quan như hạ tầng, an ninh mạng. Chính phủ trước của Petr Fiala từng cam kết nâng dần lên 3% GDP vào năm 2030, còn Thủ tướng Andrej Babiš nói nội các của ông không có cam kết này.