Tóm tắt
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum) ở Davos, Donald Trump nói đã xây dựng “khung của một thỏa thuận tương lai” về Greenland với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte, xoay quanh an ninh Bắc Cực. Ông khẳng định đây là thỏa thuận “lâu dài”, đồng thời tạm dừng các mức thuế dự kiến áp từ 1/2 lên tám nước châu Âu và hạ nhiệt đe dọa quân sự. Trump nêu thêm các cuộc thảo luận về “Vòm Vàng (Dôme d’or)” liên quan đến Greenland sẽ tiếp tục.
Mark Rutte nói chủ đề Greenland có tiếp tục thuộc chủ quyền Đan Mạch “không được bàn tới” trong cuộc gặp và lưu ý còn “rất nhiều việc” trước khi hoàn tất thỏa thuận. Ông cho biết trọng tâm là bảo vệ khu vực Bắc Cực trước hoạt động gia tăng của Trung Quốc và Nga, và bày tỏ đồng thuận với thông điệp trên Truth Social của Trump. Người phát ngôn của ông gọi đây là cuộc trao đổi “rất hiệu quả”, còn đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp diễn để ngăn Nga và Trung Quốc thiết lập hiện diện kinh tế hay quân sự trên đảo.
Phía Đan Mạch, ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen đánh giá việc tạm hoãn thuế và loại trừ tấn công quân sự là những tín hiệu tích cực, nhưng không bình luận về “khung” thỏa thuận. Phố Wall phục hồi sau thông điệp này: S&P 500 tăng 1,16%, Dow Jones tăng 1,21% và Nasdaq tăng 1,18%, xóa bớt đà giảm khoảng 2% của phiên trước.
Từ Davos, Trump mời Nga tham gia “hội đồng hòa bình” của ông, được xem là đối thủ của Liên Hợp Quốc; ông nói Vladimir Putin đã “chấp nhận”. Putin cho biết đã giao Bộ ngoại giao xem xét tài liệu và tham vấn các đối tác chiến lược trước khi phản hồi. Ông gợi ý khoản phí gia nhập 1 tỷ dollars có thể lấy từ tài sản Nga bị đóng băng dưới chính quyền Mỹ trước đây, và phần còn lại bị phong tỏa có thể dùng tái thiết các vùng bị thiệt hại sau khi đạt thỏa thuận hòa bình Nga–Ukraine.
Trước đó, trong gặp song phương bên lề Davos, Mark Rutte cảm ơn Trump vì đã thúc giục các nước châu Âu và Canada tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP và nhấn mạnh Mỹ cần “bảo đảm tuyệt đối” từ các đồng minh. Trong bài phát biểu, Trump nhiều lần nói nhầm Iceland khi muốn nói Greenland; Nhà Trắng bác bỏ có sự nhầm lẫn. Ông cũng nói Trung Quốc “không có tuabin gió”, trái với dữ liệu cho thấy nước này đã bổ sung năng lực gió và mặt trời rất lớn giai đoạn 2021–2025, riêng nửa đầu 2025 lắp thêm hơn 210 GW điện mặt trời và 51 GW điện gió.
Phản ứng từ châu Âu gia tăng: Chủ tịch Hội đồng châu Âu (European Council) Antonio Costa cảnh báo liên minh xuyên Đại Tây Dương đang bị đặt dấu hỏi và mọi đe dọa tới chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên Liên minh châu Âu là không thể chấp nhận. Chủ tịch Nhóm Renew Europe (Renew Europe) Valérie Hayer cáo buộc Trump muốn “làm nhục” châu Âu và kêu gọi hành động ngay tại Hội đồng châu Âu. Nghị viện châu Âu tạm dừng thủ tục phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU–Mỹ ký mùa hè tại Scotland, vốn áp thuế 15% lên xuất khẩu châu Âu sang Mỹ và gỡ một số thuế với hàng Mỹ vào EU.
Những tin liên quan khác tại Davos: Trump gọi đập GERD của Ethiopia là công trình “chặn dòng sông Nile” và muốn khởi động lại đàm phán giữa Ai Cập và Addis-Abeba, thậm chí mời lãnh đạo hai bên gặp nhau. Ông nhắc việc chính quyền của mình từng đóng băng 272 triệu dollars viện trợ cho Ethiopia vào năm 2020, sau đó được Joe Biden dỡ bỏ. Ngoài ra, truyền thông đưa tin Christine Lagarde, chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (BCE), rời một bữa tối vì phát biểu chỉ trích của quan chức Mỹ; phía Bộ thương mại Mỹ nói không ai rời phòng và chỉ có Al Gore la ó.
Mark Rutte nói chủ đề Greenland có tiếp tục thuộc chủ quyền Đan Mạch “không được bàn tới” trong cuộc gặp và lưu ý còn “rất nhiều việc” trước khi hoàn tất thỏa thuận. Ông cho biết trọng tâm là bảo vệ khu vực Bắc Cực trước hoạt động gia tăng của Trung Quốc và Nga, và bày tỏ đồng thuận với thông điệp trên Truth Social của Trump. Người phát ngôn của ông gọi đây là cuộc trao đổi “rất hiệu quả”, còn đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp diễn để ngăn Nga và Trung Quốc thiết lập hiện diện kinh tế hay quân sự trên đảo.
Phía Đan Mạch, ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen đánh giá việc tạm hoãn thuế và loại trừ tấn công quân sự là những tín hiệu tích cực, nhưng không bình luận về “khung” thỏa thuận. Phố Wall phục hồi sau thông điệp này: S&P 500 tăng 1,16%, Dow Jones tăng 1,21% và Nasdaq tăng 1,18%, xóa bớt đà giảm khoảng 2% của phiên trước.
Từ Davos, Trump mời Nga tham gia “hội đồng hòa bình” của ông, được xem là đối thủ của Liên Hợp Quốc; ông nói Vladimir Putin đã “chấp nhận”. Putin cho biết đã giao Bộ ngoại giao xem xét tài liệu và tham vấn các đối tác chiến lược trước khi phản hồi. Ông gợi ý khoản phí gia nhập 1 tỷ dollars có thể lấy từ tài sản Nga bị đóng băng dưới chính quyền Mỹ trước đây, và phần còn lại bị phong tỏa có thể dùng tái thiết các vùng bị thiệt hại sau khi đạt thỏa thuận hòa bình Nga–Ukraine.
Trước đó, trong gặp song phương bên lề Davos, Mark Rutte cảm ơn Trump vì đã thúc giục các nước châu Âu và Canada tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP và nhấn mạnh Mỹ cần “bảo đảm tuyệt đối” từ các đồng minh. Trong bài phát biểu, Trump nhiều lần nói nhầm Iceland khi muốn nói Greenland; Nhà Trắng bác bỏ có sự nhầm lẫn. Ông cũng nói Trung Quốc “không có tuabin gió”, trái với dữ liệu cho thấy nước này đã bổ sung năng lực gió và mặt trời rất lớn giai đoạn 2021–2025, riêng nửa đầu 2025 lắp thêm hơn 210 GW điện mặt trời và 51 GW điện gió.
Phản ứng từ châu Âu gia tăng: Chủ tịch Hội đồng châu Âu (European Council) Antonio Costa cảnh báo liên minh xuyên Đại Tây Dương đang bị đặt dấu hỏi và mọi đe dọa tới chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên Liên minh châu Âu là không thể chấp nhận. Chủ tịch Nhóm Renew Europe (Renew Europe) Valérie Hayer cáo buộc Trump muốn “làm nhục” châu Âu và kêu gọi hành động ngay tại Hội đồng châu Âu. Nghị viện châu Âu tạm dừng thủ tục phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU–Mỹ ký mùa hè tại Scotland, vốn áp thuế 15% lên xuất khẩu châu Âu sang Mỹ và gỡ một số thuế với hàng Mỹ vào EU.
Những tin liên quan khác tại Davos: Trump gọi đập GERD của Ethiopia là công trình “chặn dòng sông Nile” và muốn khởi động lại đàm phán giữa Ai Cập và Addis-Abeba, thậm chí mời lãnh đạo hai bên gặp nhau. Ông nhắc việc chính quyền của mình từng đóng băng 272 triệu dollars viện trợ cho Ethiopia vào năm 2020, sau đó được Joe Biden dỡ bỏ. Ngoài ra, truyền thông đưa tin Christine Lagarde, chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (BCE), rời một bữa tối vì phát biểu chỉ trích của quan chức Mỹ; phía Bộ thương mại Mỹ nói không ai rời phòng và chỉ có Al Gore la ó.
