Filip Turek, nghị sĩ kiêm đặc phái viên của chính phủ về chính sách khí hậu và Thỏa thuận Xanh châu Âu (Green Deal), gây tranh cãi khi quyết định phát biểu bằng tiếng Anh tại Hội đồng các Bộ trưởng Môi trường của Liên minh châu Âu (Rada ministrů životního prostředí EU). Giới chuyên môn đánh giá ông đọc như lần đầu thấy văn bản, trình độ yếu, phản ánh tình trạng tiếng Anh của nhiều lãnh đạo cấp cao Cộng hòa Séc còn thua kém đồng cấp Tây Âu.

Danuše Nerudová đăng đoạn video rút gọn bài phát biểu khoảng năm phút của Turek, chế nhạo việc ông đọc với giọng nặng, liên tục vấp và hầu như không nhìn khán giả. Bà còn chỉ trích rằng “Chính phủ của Andrej Babiš (Vláda Andreje Babiše) gửi sang Brussels một kẻ non kém đọc văn bản phiên âm.” Turek đáp lại trên mạng xã hội, xin lỗi vì tiếng Anh do quá mệt và xa rời “các bậc kỳ cựu ngôn ngữ ở Brussels” gần nửa năm.

Theo các chuyên gia, đây là sự cố đáng xấu hổ và thiếu tỉnh táo vì Turek hoàn toàn có thể dùng phiên dịch. Michael Žantovský nhấn mạnh tại các phiên họp của Hội đồng Liên minh châu Âu (unijní rada) và các cuộc họp bộ trưởng luôn có phiên dịch cabin, nên chính trị gia có thể nói tiếng mẹ đẻ. Ông đánh giá tiếng Anh của Turek “khủng khiếp”, nêu ví dụ nhầm “fuels” thành “fools”, và gợi lại cú trượt “bubble bum” của Miloš Zeman tại Nghị viện châu Âu.

Căng thẳng giữa Nerudová và Turek đã âm ỉ, Turek liền đăng video tổng hợp phần trình bày của Nerudová để phản công, khiến nhiều người bình luận rằng ấn tượng cũng không khá hơn. Trong video còn có cựu thủ tướng Bohuslav Sobotka (Đảng Dân chủ Xã hội Cộng hòa Séc (ČSSD)). Trước đó, Alena Schillerová, Klára Dostálová và Thủ tướng Petr Fiala (Đảng Dân chủ Công dân (ODS)) cũng từng bị chê vì khả năng tiếng Anh.

Các nhà ngôn ngữ học cho rằng người Séc nói chung chịu bất lợi lịch sử và môi trường sử dụng. Trước năm 1989, tiếng Anh hiếm khi được dạy; để tiến bộ cần dùng thường xuyên, nhưng ngay cả giáo viên cũng thiếu cơ hội. Tomáš Gráf, trưởng bộ phận Ngôn ngữ Anh và Phương pháp giảng dạy của Đại học Karlova (Univerzita Karlova), Viện Ngôn ngữ học (Ústav lingvistiky), lưu ý việc so sánh với người Hà Lan hay Bắc Âu dễ sai lệch vì lợi thế ngôn ngữ German; còn với ngôn ngữ Slav như tiếng Ba Lan thì việc tiếp thu sẽ thuận lợi hơn.

Gráf cho rằng kỳ vọng cao hơn đối với chính trị gia là đúng đắn: đại diện quốc gia cần xem tiếng Anh là “tủ kính” và kiên trì rèn luyện. Ông từng dạy nhiều chính trị gia, doanh nhân cấp cao, những người nhận thức hạn chế của mình và nỗ lực chỉnh sửa, vì kỹ năng ngoại ngữ giúp ích rõ rệt trong chính trị lẫn kinh doanh; song vẫn có người không chịu thay đổi.

Ông nhấn mạnh không xấu hổ khi thừa nhận hạn chế, nhất là với chủ đề chuyên môn khó. Phiên dịch viên chuẩn bị cho những cuộc thảo luận như của Turek trong nhiều ngày; điều quan trọng là biết tự lượng sức và giao cho người phù hợp. Sự cố này nên là tấm gương để các chính trị gia bỏ qua ngụy biện và nghiêm túc đầu tư cho tiếng Anh.