Tóm tắt
Việt Nam chuẩn bị được Nhà cung cấp chỉ số FTSE Russell (FTSE Russell) chuyển từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp từ 21/9, triển khai theo lộ trình đến 2027. Bộ phận nghiên cứu SSI Research (SSI Research) ước tính dòng tiền ETF theo FTSE Global Equity Index Series sẽ mua ròng khoảng 240 triệu USD vào 27 cổ phiếu trong ngày 18/9; đồng thời các quỹ ETF Xtrackers (Xtrackers), VanEck (VanEck) và Fubon (Fubon) cũng tái cơ cấu, có thể tạo ra các dòng chảy bất thường trước thời điểm nâng hạng chính thức.
Một số nhà đầu tư chủ động quốc tế vẫn thận trọng. Đại diện Chứng khoán Maybank Thái Lan (Maybank Securities Thailand) cho rằng độ sâu thị trường chưa cải thiện, thậm chí xấu đi, nên quỹ Asean của họ hiện để tỷ trọng Việt Nam bằng 0 và chỉ xem xét phân bổ khi định giá hấp dẫn hơn. Thị trường bị thiếu chiều rộng với gần 70% vốn hóa dồn vào nhóm ngân hàng và các công ty liên quan đến Vingroup, làm hạn chế cơ hội cân đối rủi ro – lợi nhuận ngoài các nhóm này.
Người sáng lập Công ty quản lý quỹ Elephant Asset Management (Elephant Asset Management), Christina McGuire, vẫn đứng ngoài, chờ bối cảnh địa chính trị khả quan hơn, quản trị doanh nghiệp tiến bộ và rõ ràng về thuế quan của Mỹ. Sự thận trọng này cho thấy khác biệt giữa dòng tiền thụ động buộc phải mua khi cổ phiếu vào rổ chỉ số và nhà quản lý chủ động có thể đợi mức định giá tốt hơn hoặc phân bổ sang thị trường khác.
Dòng vốn ngoại năm nay vẫn âm khi nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 95 nghìn tỷ dong (3,6 tỷ USD), sau khi rút khoảng 5 tỷ USD trong 2025. Thanh khoản suy giảm từ quý II do bất định tiền tệ và địa chính trị toàn cầu, lạm phát, lãi suất cao và áp lực bán ròng. Tuy vậy, trước thềm nâng hạng, khối ngoại đã mua ròng hơn 1,8 nghìn tỷ dong trong ba phiên liên tiếp; riêng ngày 15/9, khối lượng mua ròng vượt 30 triệu cổ phiếu, cao nhất 5 tháng. Chứng khoán Rồng Việt (Viet Dragon Securities) lưu ý các thị trường được FTSE nâng hạng thường sôi động quanh thời điểm thực thi nhưng không nhất thiết duy trì thanh khoản hay giá; lợi suất trung vị sau 12 tháng là âm 10,5%.
Về trung và dài hạn, Công ty tư vấn tài chính Virtus Prosperity (Virtus Prosperity) ước Việt Nam có thể hút 6-7 tỷ USD từ 9/2026 đến cuối 2027, trong đó khoảng 2,3 tỷ USD từ dòng tiền thụ động và 3,7-4,7 tỷ USD từ nhà đầu tư tổ chức chủ động. Theo Tran Trong Duc, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng thu hút và giữ chân vốn tổ chức quốc tế bền vững trong nhiều năm.
Tác động nâng hạng có thể lan tỏa toàn bộ hệ sinh thái thị trường vốn, khuyến khích doanh nghiệp cải thiện quản trị, chuẩn hóa để tiến tới IPO hoặc niêm yết. Kênh thoái vốn qua thị trường công khai tốt hơn sẽ khuyến khích vốn đầu tư vào giai đoạn sớm hơn, tạo vòng tròn tích cực giữa huy động – đầu tư – thoái vốn.
Công ty vốn tư nhân Brookland Group & Partners (Brookland Group & Partners) đã giải ngân vào doanh nghiệp quy mô nhỏ, cam kết tới 5 triệu USD vốn cổ phần vào Công ty Big Investment Group (Big Investment Group), đơn vị dự kiến chuyển từ Thị trường công ty đại chúng chưa niêm yết (Unlisted Public Company Market) sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (Ho Chi Minh Stock Exchange) trong quý IV/2026. Brookland cho biết có thể triển khai vài tỷ USD tại Việt Nam và đang bàn thảo các thương vụ tương tự. Lãnh đạo Martin Doan nhận định thanh khoản hiện chưa tương xứng tiềm năng và quỹ có thể giúp cải thiện hồ sơ thanh khoản, tiếp cận vốn tổ chức; còn John Hall cho rằng nhà đầu tư ngoại từng khó tiếp cận và Việt Nam đang định giá chưa tương xứng so với các thị trường mới nổi tương đồng, nên thêm vốn tổ chức sẽ giúp giảm chi phí vốn và hỗ trợ tăng trưởng.
Một số nhà đầu tư chủ động quốc tế vẫn thận trọng. Đại diện Chứng khoán Maybank Thái Lan (Maybank Securities Thailand) cho rằng độ sâu thị trường chưa cải thiện, thậm chí xấu đi, nên quỹ Asean của họ hiện để tỷ trọng Việt Nam bằng 0 và chỉ xem xét phân bổ khi định giá hấp dẫn hơn. Thị trường bị thiếu chiều rộng với gần 70% vốn hóa dồn vào nhóm ngân hàng và các công ty liên quan đến Vingroup, làm hạn chế cơ hội cân đối rủi ro – lợi nhuận ngoài các nhóm này.
Người sáng lập Công ty quản lý quỹ Elephant Asset Management (Elephant Asset Management), Christina McGuire, vẫn đứng ngoài, chờ bối cảnh địa chính trị khả quan hơn, quản trị doanh nghiệp tiến bộ và rõ ràng về thuế quan của Mỹ. Sự thận trọng này cho thấy khác biệt giữa dòng tiền thụ động buộc phải mua khi cổ phiếu vào rổ chỉ số và nhà quản lý chủ động có thể đợi mức định giá tốt hơn hoặc phân bổ sang thị trường khác.
Dòng vốn ngoại năm nay vẫn âm khi nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 95 nghìn tỷ dong (3,6 tỷ USD), sau khi rút khoảng 5 tỷ USD trong 2025. Thanh khoản suy giảm từ quý II do bất định tiền tệ và địa chính trị toàn cầu, lạm phát, lãi suất cao và áp lực bán ròng. Tuy vậy, trước thềm nâng hạng, khối ngoại đã mua ròng hơn 1,8 nghìn tỷ dong trong ba phiên liên tiếp; riêng ngày 15/9, khối lượng mua ròng vượt 30 triệu cổ phiếu, cao nhất 5 tháng. Chứng khoán Rồng Việt (Viet Dragon Securities) lưu ý các thị trường được FTSE nâng hạng thường sôi động quanh thời điểm thực thi nhưng không nhất thiết duy trì thanh khoản hay giá; lợi suất trung vị sau 12 tháng là âm 10,5%.
Về trung và dài hạn, Công ty tư vấn tài chính Virtus Prosperity (Virtus Prosperity) ước Việt Nam có thể hút 6-7 tỷ USD từ 9/2026 đến cuối 2027, trong đó khoảng 2,3 tỷ USD từ dòng tiền thụ động và 3,7-4,7 tỷ USD từ nhà đầu tư tổ chức chủ động. Theo Tran Trong Duc, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng thu hút và giữ chân vốn tổ chức quốc tế bền vững trong nhiều năm.
Tác động nâng hạng có thể lan tỏa toàn bộ hệ sinh thái thị trường vốn, khuyến khích doanh nghiệp cải thiện quản trị, chuẩn hóa để tiến tới IPO hoặc niêm yết. Kênh thoái vốn qua thị trường công khai tốt hơn sẽ khuyến khích vốn đầu tư vào giai đoạn sớm hơn, tạo vòng tròn tích cực giữa huy động – đầu tư – thoái vốn.
Công ty vốn tư nhân Brookland Group & Partners (Brookland Group & Partners) đã giải ngân vào doanh nghiệp quy mô nhỏ, cam kết tới 5 triệu USD vốn cổ phần vào Công ty Big Investment Group (Big Investment Group), đơn vị dự kiến chuyển từ Thị trường công ty đại chúng chưa niêm yết (Unlisted Public Company Market) sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (Ho Chi Minh Stock Exchange) trong quý IV/2026. Brookland cho biết có thể triển khai vài tỷ USD tại Việt Nam và đang bàn thảo các thương vụ tương tự. Lãnh đạo Martin Doan nhận định thanh khoản hiện chưa tương xứng tiềm năng và quỹ có thể giúp cải thiện hồ sơ thanh khoản, tiếp cận vốn tổ chức; còn John Hall cho rằng nhà đầu tư ngoại từng khó tiếp cận và Việt Nam đang định giá chưa tương xứng so với các thị trường mới nổi tương đồng, nên thêm vốn tổ chức sẽ giúp giảm chi phí vốn và hỗ trợ tăng trưởng.
