Tóm tắt
Số ca HIV ở Cộng hòa Séc tiếp tục tăng, theo Chủ tịch Hội Bệnh truyền nhiễm (Společnost infekčního lékařství) Pavel Dlouhý mỗi năm phát hiện thêm khoảng 300 người và có thể vượt 1.000 ca/năm vào 2030. Ước tính 13% người nhiễm chưa được phát hiện, góp phần lan truyền âm thầm.
Nghị sĩ Matěj Hlavatý (STAN) đề xuất đưa xét nghiệm HIV vào danh mục khám sức khỏe định kỳ tại bác sĩ gia đình, theo cơ chế bác sĩ chủ động đề nghị xét nghiệm để người dân tùy chọn. Ông lập luận đây là cách phát hiện thuận tiện, giảm kỳ thị so với đến cơ sở chuyên khoa. Ông đã gửi đề xuất tới Bộ Y tế (Ministerstvo zdravotnictví) do Adam Vojtěch (ANO) đứng đầu; bộ xác nhận đã tiếp nhận và đang xem xét.
Bên cạnh đó, ông soạn sửa đổi yêu cầu người nước ngoài xin thị thực dài hạn hoặc giấy phép lao động phải xét nghiệm HIV đầu vào. Dựa trên số liệu của Viện Y tế công cộng quốc gia (Státní zdravotní ústav), người nước ngoài chiếm khoảng 40% ca mới; vì vậy cần chứng minh âm tính, hoặc nếu dương tính thì đang điều trị ổn định để giảm nguy cơ lây truyền. Hành vi cố ý lây nhiễm bị phạt tù tới 12 năm; mục tiêu là phát hiện và đưa vào điều trị, không phải cấm cư trú chỉ vì dương tính.
Đề xuất thứ hai nhằm mở rộng tiếp cận dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP): cho phép mua tự do, và nếu được bác sĩ kê thì bảo hiểm chi trả toàn bộ. Hiện thuốc có giá 600–1500 korun/tháng, khiến nhiều người khó tiếp cận; khi bỏ dự phòng, nguy cơ lây lan tăng. Theo Hlavatý, chi trả dự phòng rẻ hơn xử lý hậu quả về sau, và nhóm có hành vi nguy cơ thường chỉ kéo dài 2–5 năm.
Chủ tịch Společnost infekčního lékařství ủng hộ ưu tiên phòng ngừa: xét nghiệm HIV và sử dụng PrEP ngắn hạn cho nhóm nguy cơ nên do bảo hiểm chi trả, vì điều trị muộn có thể tốn tới 20 triệu korun mỗi bệnh nhân.
Ông Dlouhý cho rằng Cộng hòa Séc đang ở mức số ca cao gấp năm lần mục tiêu cam kết quốc tế, và tỷ lệ người nhiễm chưa biết tình trạng vẫn chưa giảm. Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ gia đình (Sdružení praktických lékařů) Petr Šonka mở cửa thảo luận, sẵn sàng ủng hộ nếu có bằng chứng hiệu quả chi phí. Toàn quốc hiện có gần 6.000 người sống chung với HIV và khoảng 800 người chưa được chẩn đoán; bảo hiểm đang chi khoảng 1 tỷ korun/năm cho điều trị, có thể tăng lên hơn 36,5 tỷ korun đến năm 2060 nếu không có ca mới, hoặc tới 86 tỷ korun nếu xu hướng 300 ca/năm tiếp diễn theo Hiệp hội AIDS Séc (Česká společnost AIDS).
Nghị sĩ Matěj Hlavatý (STAN) đề xuất đưa xét nghiệm HIV vào danh mục khám sức khỏe định kỳ tại bác sĩ gia đình, theo cơ chế bác sĩ chủ động đề nghị xét nghiệm để người dân tùy chọn. Ông lập luận đây là cách phát hiện thuận tiện, giảm kỳ thị so với đến cơ sở chuyên khoa. Ông đã gửi đề xuất tới Bộ Y tế (Ministerstvo zdravotnictví) do Adam Vojtěch (ANO) đứng đầu; bộ xác nhận đã tiếp nhận và đang xem xét.
Bên cạnh đó, ông soạn sửa đổi yêu cầu người nước ngoài xin thị thực dài hạn hoặc giấy phép lao động phải xét nghiệm HIV đầu vào. Dựa trên số liệu của Viện Y tế công cộng quốc gia (Státní zdravotní ústav), người nước ngoài chiếm khoảng 40% ca mới; vì vậy cần chứng minh âm tính, hoặc nếu dương tính thì đang điều trị ổn định để giảm nguy cơ lây truyền. Hành vi cố ý lây nhiễm bị phạt tù tới 12 năm; mục tiêu là phát hiện và đưa vào điều trị, không phải cấm cư trú chỉ vì dương tính.
Đề xuất thứ hai nhằm mở rộng tiếp cận dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP): cho phép mua tự do, và nếu được bác sĩ kê thì bảo hiểm chi trả toàn bộ. Hiện thuốc có giá 600–1500 korun/tháng, khiến nhiều người khó tiếp cận; khi bỏ dự phòng, nguy cơ lây lan tăng. Theo Hlavatý, chi trả dự phòng rẻ hơn xử lý hậu quả về sau, và nhóm có hành vi nguy cơ thường chỉ kéo dài 2–5 năm.
Chủ tịch Společnost infekčního lékařství ủng hộ ưu tiên phòng ngừa: xét nghiệm HIV và sử dụng PrEP ngắn hạn cho nhóm nguy cơ nên do bảo hiểm chi trả, vì điều trị muộn có thể tốn tới 20 triệu korun mỗi bệnh nhân.
Ông Dlouhý cho rằng Cộng hòa Séc đang ở mức số ca cao gấp năm lần mục tiêu cam kết quốc tế, và tỷ lệ người nhiễm chưa biết tình trạng vẫn chưa giảm. Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ gia đình (Sdružení praktických lékařů) Petr Šonka mở cửa thảo luận, sẵn sàng ủng hộ nếu có bằng chứng hiệu quả chi phí. Toàn quốc hiện có gần 6.000 người sống chung với HIV và khoảng 800 người chưa được chẩn đoán; bảo hiểm đang chi khoảng 1 tỷ korun/năm cho điều trị, có thể tăng lên hơn 36,5 tỷ korun đến năm 2060 nếu không có ca mới, hoặc tới 86 tỷ korun nếu xu hướng 300 ca/năm tiếp diễn theo Hiệp hội AIDS Séc (Česká společnost AIDS).