Trung Quốc và Pakistan cùng công bố sáng kiến hòa bình 5 điểm, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức trong cuộc chiến liên quan đến Iran và sớm khôi phục vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang với các vụ tấn công vào hạ tầng, tàu chở dầu và các cảnh báo cứng rắn từ Tổng thống Trump đối với hai đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar bay tới Bắc Kinh ngày 31/3 để họp một ngày với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị. Hai bên duy trì kênh đối thoại cấp ngoại trưởng và trước đó từng đồng chủ trì Vòng Đối thoại Chiến lược tại Islamabad (8/2025), củng cố phối hợp về các vấn đề khu vực.

Đề xuất chung kêu gọi nối lại đàm phán hòa bình, chấm dứt tấn công vào cơ sở hạ tầng quan trọng, và xây dựng khuôn khổ hòa bình toàn diện dựa trên các nguyên tắc của Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế. Ông Ishaq Dar gọi đây là sáng kiến 5 điểm mang tính cân bằng và có thể nhận được sự ủng hộ rộng rãi.

Chưa rõ Washington có ủng hộ âm thầm trước khi sáng kiến được công bố hay không. Một nguồn tin cho biết Trung Quốc đã đóng vai trò hữu ích trong nỗ lực rộng hơn nhằm đạt thỏa thuận, còn các nhà phân tích nhận định Pakistan được xem là trung gian chính giữa Mỹ và Iran, khó có khả năng phối hợp với Bắc Kinh nếu Mỹ thực sự phản đối.

Sự tham gia của Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt với Tehran vì Bắc Kinh là đối tác thương mại lớn nhất và khách hàng mua dầu hàng đầu của Iran, vừa có đòn bẩy vừa có động cơ kinh tế để chấm dứt xung đột. Từ khi chiến sự bùng phát, Trung Quốc giữ lập trường trung lập có tính toán: ban đầu lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, sau đó chuyển sang kêu gọi ngừng bắn, đồng thời đàm phán riêng với Tehran để bảo đảm hành lang an toàn cho tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.

Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc (Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China), chuyến thăm ngày 31/3 của Ngoại trưởng Pakistan nhằm tăng cường hợp tác song phương trong xử lý xung đột và thúc đẩy hòa bình. Tuyên bố chung nhấn mạnh đối thoại và ngoại giao là lựa chọn khả thi duy nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng.

Một bản tin thời sự ngày 1/4/2026 liệt kê các diễn biến liên quan: Iran phát đi “tín hiệu ngoại giao thực chất” về khả năng kết thúc xung đột với Mỹ – Israel; Trung Quốc và Pakistan đưa ra kế hoạch 5 điểm; Iran muốn Phó Tổng thống Mỹ dẫn dắt tiến trình hòa đàm; Tổng thống Trump cảnh báo cứng rắn hai đồng minh NATO về vấn đề Iran.