Sau cuộc điện đàm với Wladimir Putin, Donald Trump thông báo mở đường cho các lô lớn diesel từ Nga vào thị trường Mỹ và toàn cầu, dù vẫn còn các biện pháp trừng phạt. Washington chấp nhận ngoại lệ để giải phóng nguồn cung ngay lập tức.

Trump nêu kế hoạch cung ứng: hơn 300.000 tấn “ngay lập tức”, thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và 1 triệu tấn “ngay sau đó”. Ông nói Nga có thể giao thêm 3 triệu tấn trong thời gian ngắn tùy tình trạng các nhà máy lọc dầu, nhưng không nêu rõ các mốc thời gian cụ thể.

Bộ Tài chính Mỹ (US-Finanzministerium) ban hành giấy phép tạm thời cho phép bán, giao, dỡ và nhập khẩu diesel từ Nga đến ngày 7/4/2027. Năm trước, Nga sản xuất khoảng 7 triệu tấn diesel mỗi tháng, song công suất hiện được cho là đã giảm khoảng một nửa.

Thông báo gây tranh luận vì chỉ tháng trước Trump ký một đạo luật do Quốc hội Mỹ (Congress) thông qua, trao cho ông quyền hạn lớn để áp thêm trừng phạt với Nga nhằm tăng sức ép lên Điện Kremlin liên quan chiến tranh Ukraine. Bước đi mới bị xem là theo hướng ngược lại với mục tiêu đó.

Trong nước, Trump chịu sức ép vì giá nhiên liệu tăng trước bầu cử giữa kỳ chưa đầy một tháng. Một số nhân vật Cộng hòa gần đây quy trách nhiệm cho cuộc chiến với Iran đối với mức giá cao.

Những tuần gần đây, Trump quy lỗi cho Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj về tình trạng khan hiếm diesel toàn cầu và kêu gọi dừng tấn công các nhà máy lọc dầu ở Nga. Ông nói Mỹ đã trao đổi với Selenskyj, nhấn mạnh không nên nhắm vào hạ tầng diesel vì “gây hại cho cả thế giới”, và cho rằng nguyên nhân không nằm ở Trung Đông mà ở diễn biến tại Nga và Ukraine.

Giai đoạn đầu cuộc tấn công của Nga vào Ukraine hơn bốn năm rưỡi trước từng đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Gần đây, Ukraine tăng cường tấn công vào các mục tiêu của ngành dầu mỏ ở Nga và tác động của các đòn đánh này được ghi nhận rõ trong nước Nga.