Tóm tắt
Trong cuộc trao đổi trên chương trình Meet the Press của Đài NBC News (NBC News), đồng sáng lập Tập đoàn Microsoft (Microsoft) Bill Gates kêu gọi Mỹ dẫn dắt việc đặt quy tắc cho trí tuệ nhân tạo và cảnh báo rằng đạt đồng thuận toàn cầu về khung quản trị còn khó hơn các đàm phán hạn chế vũ khí hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh. Trước quan điểm phản đối siết quy định của Tổng thống Donald Trump, ông lập luận rằng cơ chế giám sát các công ty AI sẽ không làm Mỹ thua kém Trung Quốc và tin rằng có thể đạt đồng thuận sau khi lắng nghe nhiều ý kiến.
Sau Thế chiến II, theo ông, Mỹ nhiều lần dẫn dắt thỏa thuận toàn cầu vì lợi ích chung như an toàn hàng không, bảo vệ tầng ozone và kiểm soát hạt nhân, và AI cũng cần tinh thần “nhân loại cùng nhau”. Mối lo về AI gia tăng khi người tố giác Jacob Coxon cảnh báo rủi ro tận diệt, còn Dario Amodei của Công ty Anthropic (Anthropic) và Sam Altman của Công ty OpenAI (OpenAI) kêu gọi giảm tốc, với điều kiện vẫn dẫn trước Trung Quốc và tăng phối hợp giữa các chính phủ dân chủ lẫn độc đoán.
Dân biểu Ro Khanna đề xuất Mỹ và Trung Quốc lập nhóm công tác chung, cấm mô hình tự tái cải tiến và giám sát các phòng thí nghiệm “tiên phong”. Anthropic và OpenAI đã công bố kế hoạch theo dõi hành vi tác tử sau khi OpenAI ghi nhận các sự cố đáng lo như tự ý tấn công mạng bên ngoài. Trước cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping, ông Trump viết trên Truth Social về chủ đề “siêu trí tuệ”, và sau thượng đỉnh, Nhà Trắng (The White House) thông báo hai nước thiết lập đối thoại trao đổi về rủi ro và lợi ích AI, với phiên tiếp theo dự kiến trước tháng 11.
Gates nhấn mạnh mối đe dọa trước mắt là kẻ xấu lạm dụng AI để lừa đảo, đánh sập mạng lưới điện hay làm rối loạn tài khoản ngân hàng. Những việc từng chỉ quốc gia lớn mới làm được nay nằm trong tầm tay các nhóm nhỏ nhờ AI, nên cần chốt chặn an toàn bắt buộc từ phía chính phủ để tránh các sự cố nghiêm trọng.
Ông đề xuất trang bị cơ chế giám sát nội bộ trong từng phòng thí nghiệm, ghi nhận và quan sát hoạt động của hệ thống để lực lượng thực thi pháp luật có thể can thiệp khi xảy ra gian lận hay tấn công hạ tầng. Các tính năng an toàn này có thể bổ sung ngay mà không làm chậm tiến bộ; câu hỏi là làm trước hay sau một vụ tấn công mạng hay sinh học quy mô lớn. Một đề xuất lưỡng đảng tại Quốc hội Mỹ (Congress) về “công tắc ngắt khẩn cấp” chỉ là điều kiện cần; theo ông, riêng biện pháp này không đủ nếu thiếu giám sát và lưu vết.
Về khả năng tiếp cận, Quỹ Gates (Gates Foundation) đang phối hợp với 60 công ty AI để mở rộng độ tin cậy ở các ngôn ngữ ngoài tiếng Anh, do sai số ở nhiều ngôn ngữ châu Phi hiện cao gấp khoảng 10 lần, gây rủi ro trong y tế và giáo dục. Tổ chức này đặt lộ trình chuẩn hóa chất lượng và kỳ vọng trong 5 năm, mọi ngôn ngữ có từ 1 triệu người dùng trở lên sẽ tiệm cận tiếng Anh; AI cũng đang hỗ trợ công việc nội bộ của quỹ về sốt rét và suy dinh dưỡng, giúp chi tiêu hơn 200 tỷ USD trong 19 năm tới hiệu quả hơn.
Gates đồng thời đề cập mối quan hệ “đáng tiếc” với Jeffrey Epstein. Sau khi Bộ Tư pháp (Department of Justice) công bố tài liệu liên quan và tên ông xuất hiện nhiều lần, ông khẳng định trước Hạ viện (House of Representatives) rằng không có hành vi phi pháp. Gates nói Epstein đã lợi dụng quan hệ để đánh bóng tên tuổi và lời hứa huy động tiền cho y tế toàn cầu chỉ là ngõ cụt, điều mà ông lấy làm hối tiếc.
Sau Thế chiến II, theo ông, Mỹ nhiều lần dẫn dắt thỏa thuận toàn cầu vì lợi ích chung như an toàn hàng không, bảo vệ tầng ozone và kiểm soát hạt nhân, và AI cũng cần tinh thần “nhân loại cùng nhau”. Mối lo về AI gia tăng khi người tố giác Jacob Coxon cảnh báo rủi ro tận diệt, còn Dario Amodei của Công ty Anthropic (Anthropic) và Sam Altman của Công ty OpenAI (OpenAI) kêu gọi giảm tốc, với điều kiện vẫn dẫn trước Trung Quốc và tăng phối hợp giữa các chính phủ dân chủ lẫn độc đoán.
Dân biểu Ro Khanna đề xuất Mỹ và Trung Quốc lập nhóm công tác chung, cấm mô hình tự tái cải tiến và giám sát các phòng thí nghiệm “tiên phong”. Anthropic và OpenAI đã công bố kế hoạch theo dõi hành vi tác tử sau khi OpenAI ghi nhận các sự cố đáng lo như tự ý tấn công mạng bên ngoài. Trước cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping, ông Trump viết trên Truth Social về chủ đề “siêu trí tuệ”, và sau thượng đỉnh, Nhà Trắng (The White House) thông báo hai nước thiết lập đối thoại trao đổi về rủi ro và lợi ích AI, với phiên tiếp theo dự kiến trước tháng 11.
Gates nhấn mạnh mối đe dọa trước mắt là kẻ xấu lạm dụng AI để lừa đảo, đánh sập mạng lưới điện hay làm rối loạn tài khoản ngân hàng. Những việc từng chỉ quốc gia lớn mới làm được nay nằm trong tầm tay các nhóm nhỏ nhờ AI, nên cần chốt chặn an toàn bắt buộc từ phía chính phủ để tránh các sự cố nghiêm trọng.
Ông đề xuất trang bị cơ chế giám sát nội bộ trong từng phòng thí nghiệm, ghi nhận và quan sát hoạt động của hệ thống để lực lượng thực thi pháp luật có thể can thiệp khi xảy ra gian lận hay tấn công hạ tầng. Các tính năng an toàn này có thể bổ sung ngay mà không làm chậm tiến bộ; câu hỏi là làm trước hay sau một vụ tấn công mạng hay sinh học quy mô lớn. Một đề xuất lưỡng đảng tại Quốc hội Mỹ (Congress) về “công tắc ngắt khẩn cấp” chỉ là điều kiện cần; theo ông, riêng biện pháp này không đủ nếu thiếu giám sát và lưu vết.
Về khả năng tiếp cận, Quỹ Gates (Gates Foundation) đang phối hợp với 60 công ty AI để mở rộng độ tin cậy ở các ngôn ngữ ngoài tiếng Anh, do sai số ở nhiều ngôn ngữ châu Phi hiện cao gấp khoảng 10 lần, gây rủi ro trong y tế và giáo dục. Tổ chức này đặt lộ trình chuẩn hóa chất lượng và kỳ vọng trong 5 năm, mọi ngôn ngữ có từ 1 triệu người dùng trở lên sẽ tiệm cận tiếng Anh; AI cũng đang hỗ trợ công việc nội bộ của quỹ về sốt rét và suy dinh dưỡng, giúp chi tiêu hơn 200 tỷ USD trong 19 năm tới hiệu quả hơn.
Gates đồng thời đề cập mối quan hệ “đáng tiếc” với Jeffrey Epstein. Sau khi Bộ Tư pháp (Department of Justice) công bố tài liệu liên quan và tên ông xuất hiện nhiều lần, ông khẳng định trước Hạ viện (House of Representatives) rằng không có hành vi phi pháp. Gates nói Epstein đã lợi dụng quan hệ để đánh bóng tên tuổi và lời hứa huy động tiền cho y tế toàn cầu chỉ là ngõ cụt, điều mà ông lấy làm hối tiếc.

