Tóm tắt
Sau khi Hungary rút lại quyền phủ quyết, tiến trình đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine vẫn đối mặt trở ngại mới. EU ngày 13/10 mở thêm hai cụm đàm phán, đưa tổng số chương đã mở lên 24/33, nhưng những tranh luận chính trị gay gắt hơn còn ở phía trước. Romania suýt tạo ra lực cản, và trong những tháng tới Ba Lan cùng Pháp có thể trở thành đối tác đặc biệt khó khăn.
Lập trường của Hungary thời gian qua thay đổi rõ rệt. Ban đầu Chính phủ Tisza (Tisza-kormány) nhiều tháng liền chặn bước tiến của Ukraine, sau đó các cuộc thương lượng thực chất đã mở ra và đạt thỏa hiệp dựa trên việc sửa đổi luật giáo dục của Ukraine. Sự thật châu Âu (Európai Pravda) đánh giá phía Hungary ứng xử mang tính xây dựng, giải pháp đáp ứng nhu cầu của cộng đồng người Hungary, và Budapest sau đó bật đèn xanh cho việc mở hai cụm mới. Một tín hiệu cải thiện khác là Magyar Péter chủ động đề nghị gặp Volodymyr Zelensky tại Bruxelles.
Romania nổi lên như nguy cơ tiềm ẩn do bất ổn chính trị nội bộ và khả năng bầu cử trước thời hạn, khiến vấn đề thiểu số có thể bị đẩy thành chủ đề tranh cử. Căng thẳng cuối cùng không leo thang khi Tổng thống Romania Nicușor Dan công khai ủng hộ luật của Ukraine đã được thông qua.
Hai cụm đàm phán sắp tới nhạy cảm hơn về kinh tế. Cụm thứ tư ngoài chuyển đổi xanh còn bao trùm giao thông và thị trường dịch vụ chung, đặc biệt nhạy cảm với Ba Lan vì tranh chấp giữa doanh nghiệp vận tải Ukraine và Ba Lan từng dẫn tới phong tỏa biên giới. Cụm thứ năm về nông nghiệp hứa hẹn còn gay gắt hơn, bởi Ukraine là nhà sản xuất lớn và khó thể mở rộng nguyên trạng cơ chế hỗ trợ nông nghiệp của EU sang Ukraine.
Bruxelles có thể tìm kiếm các giải pháp chuyển tiếp hoặc đặc thù để xử lý tác động nông nghiệp khi Ukraine gia nhập. Theo Európai Pravda, ngoài Ba Lan, tại Pháp làn sóng phản đối cũng có thể gia tăng, nhất là khi bầu cử đang đến gần. Vì thế Kyiv muốn mở các cụm này trước khi chiến dịch tranh cử lấn át toàn bộ nghị trình.
Không chỉ các quyền phủ quyết có thể gây khó. Moldova có thể tiến nhanh hơn khi Chișinău dự kiến tháng 11 khởi động thủ tục cho phép khép lại một số chương đàm phán sau này. Đồng thời Ukraine cần hoàn tất nhiều cải cách chống tham nhũng, thượng tôn pháp luật và tư pháp; một số dự luật đã soạn xong nhưng chưa được trình quốc hội.
Lập trường của Hungary thời gian qua thay đổi rõ rệt. Ban đầu Chính phủ Tisza (Tisza-kormány) nhiều tháng liền chặn bước tiến của Ukraine, sau đó các cuộc thương lượng thực chất đã mở ra và đạt thỏa hiệp dựa trên việc sửa đổi luật giáo dục của Ukraine. Sự thật châu Âu (Európai Pravda) đánh giá phía Hungary ứng xử mang tính xây dựng, giải pháp đáp ứng nhu cầu của cộng đồng người Hungary, và Budapest sau đó bật đèn xanh cho việc mở hai cụm mới. Một tín hiệu cải thiện khác là Magyar Péter chủ động đề nghị gặp Volodymyr Zelensky tại Bruxelles.
Romania nổi lên như nguy cơ tiềm ẩn do bất ổn chính trị nội bộ và khả năng bầu cử trước thời hạn, khiến vấn đề thiểu số có thể bị đẩy thành chủ đề tranh cử. Căng thẳng cuối cùng không leo thang khi Tổng thống Romania Nicușor Dan công khai ủng hộ luật của Ukraine đã được thông qua.
Hai cụm đàm phán sắp tới nhạy cảm hơn về kinh tế. Cụm thứ tư ngoài chuyển đổi xanh còn bao trùm giao thông và thị trường dịch vụ chung, đặc biệt nhạy cảm với Ba Lan vì tranh chấp giữa doanh nghiệp vận tải Ukraine và Ba Lan từng dẫn tới phong tỏa biên giới. Cụm thứ năm về nông nghiệp hứa hẹn còn gay gắt hơn, bởi Ukraine là nhà sản xuất lớn và khó thể mở rộng nguyên trạng cơ chế hỗ trợ nông nghiệp của EU sang Ukraine.
Bruxelles có thể tìm kiếm các giải pháp chuyển tiếp hoặc đặc thù để xử lý tác động nông nghiệp khi Ukraine gia nhập. Theo Európai Pravda, ngoài Ba Lan, tại Pháp làn sóng phản đối cũng có thể gia tăng, nhất là khi bầu cử đang đến gần. Vì thế Kyiv muốn mở các cụm này trước khi chiến dịch tranh cử lấn át toàn bộ nghị trình.
Không chỉ các quyền phủ quyết có thể gây khó. Moldova có thể tiến nhanh hơn khi Chișinău dự kiến tháng 11 khởi động thủ tục cho phép khép lại một số chương đàm phán sau này. Đồng thời Ukraine cần hoàn tất nhiều cải cách chống tham nhũng, thượng tôn pháp luật và tư pháp; một số dự luật đã soạn xong nhưng chưa được trình quốc hội.