Tóm tắt
Tòa án quận Baia Mare (Judecătoria Baia Mare) chấp thuận cho Cătălin Cherecheș được tha tù có điều kiện từ án 5 năm vì nhận hối lộ, dù trước đó ông bị tuyên sơ thẩm thêm 2 năm tù vì vượt biên trái phép sau khi bỏ trốn. Thẩm phán Anamaria Goron lập luận ông vẫn được hưởng suy đoán vô tội cho đến khi bản án mới có hiệu lực. Nếu án mới kịp có hiệu lực trước khi thi hành tha tù, tổng hình phạt sẽ là 6 năm 4 tháng, làm thay đổi toàn bộ điều kiện tha.
Bối cảnh cho thấy Cherecheș rời Romania ngay trước khi án hối lộ trở thành chung thẩm, bị bắt tại Đức và dẫn độ về thi hành án. Ông bị khởi tố về vượt biên trái phép và sử dụng danh tính sai, với khung hình phạt 1–5 năm khi nhằm trốn tránh thi hành án; thời hiệu trách nhiệm hình sự ước tính đến 11/2028. Theo hồ sơ, ông thừa nhận hành vi để được giảm 1/3 giới hạn hình phạt; vì vậy khả năng được tuyên trắng án gần như không đặt ra nếu không chứng minh được ông bị buộc rời khỏi đất nước trái ý chí.
Theo quyết định ngày 16/6/2026, Cherecheș đã chấp hành 1.332/1.826 ngày của án 5 năm: 799 ngày thực tế, 353 ngày tạm giam/ân tại gia, 268 ngày được trừ do lao động và 12 ngày bù do điều kiện giam giữ. Điều kiện tha 2/3 tương đương 1.217 ngày đã đạt. Nếu tính cả án mới, tổng ngày phạt là 2.312; mốc 2/3 là 1.541 ngày, khiến khả năng đề nghị tha chỉ xuất hiện vào năm sau.
Tại phiên xử, đại diện Viện Công tố bên cạnh Tòa án quận Baia Mare (Parchetul de pe lângă Judecătoria Baia Mare) đề nghị cân nhắc các tình tiết mới: các fácta vượt biên và giả mạo danh tính đã được bị cáo thừa nhận, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng, lôi kéo người khác và mức độ nguy hiểm nhất định. Công tố nêu rằng kháng cáo chủ yếu xoay quanh mức án và chỉ còn là vấn đề thời gian để án có hiệu lực; nhấn mạnh tác động xã hội và cả việc luật đã được sửa để mở rộng cấu thành tội trốn thi hành án khi người bị kết án không trình diện trong 7 ngày sau khi bản án có hiệu lực.
Luật sư bào chữa phản bác, viện dẫn nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi bản án mới có hiệu lực, tương tự cách mà Cục Chống tham nhũng Quốc gia (Direcția Națională Anticorupție) vẫn nhắc trong các thông cáo. Bào chữa yêu cầu tòa chỉ đánh giá hành vi, kỷ luật và kết quả cải tạo trong trại giam liên quan đến án 5 năm, nơi mọi điều kiện pháp lý để tha tù đã được đáp ứng.
Trong lập luận, thẩm phán ghi nhận bị án tham gia phần lớn các chương trình giáo dục, đạo đức – tôn giáo và thể thao trong trại, hoàn thành khóa “Reziliența – Làm sao đối mặt với vấn đề?”, nhận 21 lần khen thưởng, không có tiền án và thích nghi tốt với môi trường giam giữ. Tòa kết luận mục tiêu cải tạo đã đạt, rủi ro tái phạm thấp vì hành vi gắn với chức vụ trước đây mà ông không còn giữ, và pháp luật không cấm tha tù có điều kiện theo loại tội danh; bản án sơ thẩm mới chưa phải là trở ngại vì nguyên tắc suy đoán vô tội.
Diễn biến vượt biên theo quyết định ngày 4/6/2026 của Tòa án Baia Mare (Tribunalul Baia Mare) cho thấy kế hoạch chi tiết: chuẩn bị điện thoại phím, sim 200 lei và kính không độ bằng 2.000 lei, đổi áo khoác và đổi chỗ ngồi để đánh lạc hướng theo dõi, dùng CMND của người họ hàng Jederan qua cửa khẩu Petea, đi taxi sang Mateszalka (Hungary), rồi đến Budapest vào Khách sạn Kempinski và tiếp tục di chuyển sang Đức. Cơ quan chức năng xác định ông rời Romania dù đang bị Tòa Phúc thẩm Cluj (Curtea de Apel Cluj) cấm xuất cảnh; các chi tiết cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và có sự hỗ trợ của nhiều người.
Bối cảnh cho thấy Cherecheș rời Romania ngay trước khi án hối lộ trở thành chung thẩm, bị bắt tại Đức và dẫn độ về thi hành án. Ông bị khởi tố về vượt biên trái phép và sử dụng danh tính sai, với khung hình phạt 1–5 năm khi nhằm trốn tránh thi hành án; thời hiệu trách nhiệm hình sự ước tính đến 11/2028. Theo hồ sơ, ông thừa nhận hành vi để được giảm 1/3 giới hạn hình phạt; vì vậy khả năng được tuyên trắng án gần như không đặt ra nếu không chứng minh được ông bị buộc rời khỏi đất nước trái ý chí.
Theo quyết định ngày 16/6/2026, Cherecheș đã chấp hành 1.332/1.826 ngày của án 5 năm: 799 ngày thực tế, 353 ngày tạm giam/ân tại gia, 268 ngày được trừ do lao động và 12 ngày bù do điều kiện giam giữ. Điều kiện tha 2/3 tương đương 1.217 ngày đã đạt. Nếu tính cả án mới, tổng ngày phạt là 2.312; mốc 2/3 là 1.541 ngày, khiến khả năng đề nghị tha chỉ xuất hiện vào năm sau.
Tại phiên xử, đại diện Viện Công tố bên cạnh Tòa án quận Baia Mare (Parchetul de pe lângă Judecătoria Baia Mare) đề nghị cân nhắc các tình tiết mới: các fácta vượt biên và giả mạo danh tính đã được bị cáo thừa nhận, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng, lôi kéo người khác và mức độ nguy hiểm nhất định. Công tố nêu rằng kháng cáo chủ yếu xoay quanh mức án và chỉ còn là vấn đề thời gian để án có hiệu lực; nhấn mạnh tác động xã hội và cả việc luật đã được sửa để mở rộng cấu thành tội trốn thi hành án khi người bị kết án không trình diện trong 7 ngày sau khi bản án có hiệu lực.
Luật sư bào chữa phản bác, viện dẫn nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi bản án mới có hiệu lực, tương tự cách mà Cục Chống tham nhũng Quốc gia (Direcția Națională Anticorupție) vẫn nhắc trong các thông cáo. Bào chữa yêu cầu tòa chỉ đánh giá hành vi, kỷ luật và kết quả cải tạo trong trại giam liên quan đến án 5 năm, nơi mọi điều kiện pháp lý để tha tù đã được đáp ứng.
Trong lập luận, thẩm phán ghi nhận bị án tham gia phần lớn các chương trình giáo dục, đạo đức – tôn giáo và thể thao trong trại, hoàn thành khóa “Reziliența – Làm sao đối mặt với vấn đề?”, nhận 21 lần khen thưởng, không có tiền án và thích nghi tốt với môi trường giam giữ. Tòa kết luận mục tiêu cải tạo đã đạt, rủi ro tái phạm thấp vì hành vi gắn với chức vụ trước đây mà ông không còn giữ, và pháp luật không cấm tha tù có điều kiện theo loại tội danh; bản án sơ thẩm mới chưa phải là trở ngại vì nguyên tắc suy đoán vô tội.
Diễn biến vượt biên theo quyết định ngày 4/6/2026 của Tòa án Baia Mare (Tribunalul Baia Mare) cho thấy kế hoạch chi tiết: chuẩn bị điện thoại phím, sim 200 lei và kính không độ bằng 2.000 lei, đổi áo khoác và đổi chỗ ngồi để đánh lạc hướng theo dõi, dùng CMND của người họ hàng Jederan qua cửa khẩu Petea, đi taxi sang Mateszalka (Hungary), rồi đến Budapest vào Khách sạn Kempinski và tiếp tục di chuyển sang Đức. Cơ quan chức năng xác định ông rời Romania dù đang bị Tòa Phúc thẩm Cluj (Curtea de Apel Cluj) cấm xuất cảnh; các chi tiết cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và có sự hỗ trợ của nhiều người.
