Tóm tắt
Vasile Barbu, Chủ tịch Hiệp hội Quốc gia Bảo vệ Bệnh nhân (Asociația Națională pentru Protecția Pacienților), cảnh báo việc lấy tỷ lệ lấp đầy giường bệnh làm tiêu chí chặn tuyển dụng theo mức trung bình quốc gia sẽ đánh mạnh vào các bệnh viện lớn, đông và phức tạp. Ông cho rằng nút thắt nằm ở các định mức biên chế lạc hậu, không phản ánh thực tế khối lượng công việc tại những cơ sở tuyến cuối.
Chính phủ Romania (Guvernul României) vừa thông qua một bản ghi nhớ cho phép mở 22 biên chế tại Bệnh viện Cấp cứu Trẻ em “Marie Curie” (Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”), nơi khoa Hồi sức tích cực buộc phải giảm công suất và tạm thời đóng 5 giường vì thiếu người. Trước đó khoa có 27 giường, nay còn 22 sau khi 7 điều dưỡng rời vị trí; 2 người nghỉ việc, số khác nghỉ ốm hoặc nghỉ thai sản.
Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan tuyên bố sẽ không tự động chấp thuận mọi đề nghị mở biên chế và yêu cầu Bộ Y tế (Ministerul Sănătății) nộp phân tích nhu cầu thực tế. Ông nêu hệ thống y tế công có khoảng 193.000 nhân viên, nhưng đề nghị mở tới 26.000 vị trí mới; trong khi 132.000 giường bệnh chỉ lấp đầy trung bình 65% và chi phí nhân sự chiếm khoảng 65% ngân sách bệnh viện, thậm chí vài chục nơi lên tới 90%. Ông đề xuất trừ điểm các bệnh viện có chi phí nhân sự vượt trung bình và lấp đầy dưới mức chung khi xin tuyển mới, đồng thời tái phân bổ nhân sự và chuyển giường nhàn rỗi sang chăm sóc giảm nhẹ, lĩnh vực hiện chỉ có khoảng 4.000 chỗ.
Bolojan cũng nêu chênh lệch phân bổ bác sĩ: hệ công có khoảng 27.000 bác sĩ, mỗi năm ra trường khoảng 7.000 sinh viên y, nhưng chỉ 1.000–1.500 người vào làm trong hệ thống. Ở đô thị lớn cạnh tranh gay gắt, còn vùng kém phát triển tiếp tục thiếu hụt nhân lực.
Theo Vasile Barbu, vấn đề không phải thiếu đồng đều mà là định mức biên chế không khớp với thực tế hoạt động. Các bệnh viện cấp cứu lớn và nhi khoa như Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”, Bệnh viện Cấp cứu Trẻ em “Grigore Alexandrescu” (Spitalul Clinic de Urgență pentru Copii „Grigore Alexandrescu”), Bệnh viện Trẻ em “Dr. Victor Gomoiu” (Spitalul Clinic de Copii „Dr. Victor Gomoiu”) hay “Sfânta Maria” ở Iași (Spitalul „Sfânta Maria” din Iași), cùng các bệnh viện nhi tại Bacău, Brașov, Constanța, Cluj, Timișoara đều quá tải nhưng độ phủ nhân lực thấp. Riêng tại Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”, khoa Hồi sức xin 27 vị trí và được duyệt 22, cũng chỉ để đáp ứng nhu cầu nội bộ đã xác định.
Ông Barbu chỉ trích cách dùng trung bình lấp đầy giường làm thước đo duy nhất, cho rằng mỗi bệnh viện và từng khoa cần được thẩm định riêng. Ông dẫn các cơ sở quá tải như Floreasca (Spitalul Clinic de Urgență București), Spitalul Universitar de Urgență București, Bagdasar-Arseni, Sfântul Spiridon ở Iași, Nicolae Oblu, các bệnh viện cấp cứu tại Timișoara, Târgu Mureș và các viện tim mạch, bệnh truyền nhiễm là nơi thiếu nhân lực thực sự nghiêm trọng; song thừa nhận có bệnh viện hoạt động dưới công suất cần sắp xếp lại.
Về đãi ngộ, ông nhấn mạnh lương không tương xứng với trách nhiệm và khối lượng công việc, khi nhiều nơi một điều dưỡng ban đêm phải chăm 40–80 bệnh nhân. Ông cho rằng đây là vấn đề ưu tiên hơn là khả năng chi trả của nhà nước, đồng thời liên hệ thiếu nhân lực với tỷ lệ tử vong có thể tránh cao. Giải pháp là phân bổ tài chính và nhân sự dựa trên phân tích của chuyên gia, phản ánh đúng nhu cầu, không chỉ theo quyết định của Bộ Tài chính (Ministerul Finanțelor), vì số lượng nhân sự không thể ấn định từ bàn giấy.
Chính phủ Romania (Guvernul României) vừa thông qua một bản ghi nhớ cho phép mở 22 biên chế tại Bệnh viện Cấp cứu Trẻ em “Marie Curie” (Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”), nơi khoa Hồi sức tích cực buộc phải giảm công suất và tạm thời đóng 5 giường vì thiếu người. Trước đó khoa có 27 giường, nay còn 22 sau khi 7 điều dưỡng rời vị trí; 2 người nghỉ việc, số khác nghỉ ốm hoặc nghỉ thai sản.
Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan tuyên bố sẽ không tự động chấp thuận mọi đề nghị mở biên chế và yêu cầu Bộ Y tế (Ministerul Sănătății) nộp phân tích nhu cầu thực tế. Ông nêu hệ thống y tế công có khoảng 193.000 nhân viên, nhưng đề nghị mở tới 26.000 vị trí mới; trong khi 132.000 giường bệnh chỉ lấp đầy trung bình 65% và chi phí nhân sự chiếm khoảng 65% ngân sách bệnh viện, thậm chí vài chục nơi lên tới 90%. Ông đề xuất trừ điểm các bệnh viện có chi phí nhân sự vượt trung bình và lấp đầy dưới mức chung khi xin tuyển mới, đồng thời tái phân bổ nhân sự và chuyển giường nhàn rỗi sang chăm sóc giảm nhẹ, lĩnh vực hiện chỉ có khoảng 4.000 chỗ.
Bolojan cũng nêu chênh lệch phân bổ bác sĩ: hệ công có khoảng 27.000 bác sĩ, mỗi năm ra trường khoảng 7.000 sinh viên y, nhưng chỉ 1.000–1.500 người vào làm trong hệ thống. Ở đô thị lớn cạnh tranh gay gắt, còn vùng kém phát triển tiếp tục thiếu hụt nhân lực.
Theo Vasile Barbu, vấn đề không phải thiếu đồng đều mà là định mức biên chế không khớp với thực tế hoạt động. Các bệnh viện cấp cứu lớn và nhi khoa như Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”, Bệnh viện Cấp cứu Trẻ em “Grigore Alexandrescu” (Spitalul Clinic de Urgență pentru Copii „Grigore Alexandrescu”), Bệnh viện Trẻ em “Dr. Victor Gomoiu” (Spitalul Clinic de Copii „Dr. Victor Gomoiu”) hay “Sfânta Maria” ở Iași (Spitalul „Sfânta Maria” din Iași), cùng các bệnh viện nhi tại Bacău, Brașov, Constanța, Cluj, Timișoara đều quá tải nhưng độ phủ nhân lực thấp. Riêng tại Spitalul de Urgență pentru Copii „Marie Curie”, khoa Hồi sức xin 27 vị trí và được duyệt 22, cũng chỉ để đáp ứng nhu cầu nội bộ đã xác định.
Ông Barbu chỉ trích cách dùng trung bình lấp đầy giường làm thước đo duy nhất, cho rằng mỗi bệnh viện và từng khoa cần được thẩm định riêng. Ông dẫn các cơ sở quá tải như Floreasca (Spitalul Clinic de Urgență București), Spitalul Universitar de Urgență București, Bagdasar-Arseni, Sfântul Spiridon ở Iași, Nicolae Oblu, các bệnh viện cấp cứu tại Timișoara, Târgu Mureș và các viện tim mạch, bệnh truyền nhiễm là nơi thiếu nhân lực thực sự nghiêm trọng; song thừa nhận có bệnh viện hoạt động dưới công suất cần sắp xếp lại.
Về đãi ngộ, ông nhấn mạnh lương không tương xứng với trách nhiệm và khối lượng công việc, khi nhiều nơi một điều dưỡng ban đêm phải chăm 40–80 bệnh nhân. Ông cho rằng đây là vấn đề ưu tiên hơn là khả năng chi trả của nhà nước, đồng thời liên hệ thiếu nhân lực với tỷ lệ tử vong có thể tránh cao. Giải pháp là phân bổ tài chính và nhân sự dựa trên phân tích của chuyên gia, phản ánh đúng nhu cầu, không chỉ theo quyết định của Bộ Tài chính (Ministerul Finanțelor), vì số lượng nhân sự không thể ấn định từ bàn giấy.
