Tóm tắt
Cơ quan Điều tra và Phân tích An toàn Hàng không Dân dụng (Autoritatea de Investigații și Analiză pentru Siguranța Aviației Civile, AIAS) công bố báo cáo cuối cùng về tai nạn ngày 15/7/2025 tại Arsenal Park, gần Orăștie, județul Hunedoara. Phi công Sorin Bochiș tử vong, hành khách bị thương nguy kịch. Dù tích lũy 544 giờ bay trên máy bay siêu nhẹ, ông vẫn vi phạm nguyên tắc cơ bản và thiệt mạng ở tuổi 60. Bochiș từng sống sót sau một tai nạn nghiêm trọng năm 2018 ở Suceava.
Máy bay là Aerospool WT-9 Dynamic Club T do một nhà sản xuất Slovakia chế tạo năm 2005, thân sợi carbon, cánh thấp, hai ghế kề nhau, càng đáp ba bánh cố định. Chủ sở hữu tư nhân, tổng 1.961 giờ bay khi kiểm tra gần nhất ngày 16/11/2024. Giấy phép bay cấp ngày 9/12/2024 còn hiệu lực, được trang bị thêm dù đạn đạo và thiết bị kéo, bảo hiểm trách nhiệm đối với bên thứ ba hợp lệ.
Hành trình nộp theo kế hoạch bay tư: Golden Wings (Timișoara) – Becicherecu Mic – Orăștie – Șiria – Golden Wings, cất cánh lúc 14:00 với phi công và một hành khách; giấy phép và chứng nhận y tế đều hợp lệ. Sau khoảng 1 giờ 10 phút, máy bay tới Orăștie, lượn nhiều vòng phía tây rồi hướng sang Arsenal Park, cách thành phố 3 km. Tại đây có hệ thống zipline bằng cáp kéo dài 544 m từ tháp nước cao 54 m đến bệ hạ 2 m, gần song song đường vào công viên nước. Trên khu aquapark, máy bay thực hiện hai vòng lượn 360 độ, hạ thấp dần độ cao. Camera giám sát và dữ liệu định vị trên máy bay cho phép tái dựng chính xác quỹ đạo bay.
Lượt lượn đầu tiên đủ cao so với cáp zipline, nhưng lượt thứ hai có bán kính lớn hơn và độ cao thấp hơn. Không có bằng chứng hỏng hóc thân máy bay hay động cơ ảnh hưởng quỹ đạo. Ở lần qua thứ hai, bánh càng trái vướng cáp ở độ cao khoảng 42–45 m. Thời tiết không góp phần gây tai nạn.
Tiếp xúc với cáp khiến máy bay mất kiểm soát rất nhanh, xoay và đâm xuống đất bằng vòm buồng lái chỉ khoảng hai giây sau đó. Máy bay bị phá hủy hoàn toàn; hành khách sống sót nhưng bị thương nặng và phải điều trị dài ngày. Vụ rơi xảy ra cách khu vực đông người tại công viên nước chỉ vài chục mét.
Báo cáo nhắc rõ khung quy định về độ cao bay nhìn bằng mắt: trên khu vực dân cư dày đặc và khu vui chơi ngoài trời như Arsenal Park, tối thiểu 300 m trên chướng ngại cao nhất trong bán kính 600 m; nơi khác tối thiểu 150 m trên mặt đất hoặc chướng ngại cao nhất trong bán kính 150 m. Phi công chỉ huy chịu toàn bộ trách nhiệm chuẩn bị và vận hành chuyến bay an toàn.
Kết luận cuối cùng xác nhận phi công có đầy đủ giấy tờ hợp lệ, chuyến bay được lập kế hoạch đúng quy định, máy bay đủ điều kiện bay, không có hỏng hóc trước tai nạn ở động cơ hay hệ thống điều khiển. Nguyên nhân là mất kiểm soát ở độ cao dưới 50 m sau khi vướng cáp zipline của Arsenal Park. Không ban hành khuyến nghị an toàn bổ sung. Bochiș xuất thân trong gia đình làm hàng không, từng lái máy bay tiêm kích siêu thanh; năm 2018 ông bị thương nặng trong va chạm trên không giữa hai máy bay nhào lộn ở Suceava, sau đó hồi phục và quay lại buồng lái.
Máy bay là Aerospool WT-9 Dynamic Club T do một nhà sản xuất Slovakia chế tạo năm 2005, thân sợi carbon, cánh thấp, hai ghế kề nhau, càng đáp ba bánh cố định. Chủ sở hữu tư nhân, tổng 1.961 giờ bay khi kiểm tra gần nhất ngày 16/11/2024. Giấy phép bay cấp ngày 9/12/2024 còn hiệu lực, được trang bị thêm dù đạn đạo và thiết bị kéo, bảo hiểm trách nhiệm đối với bên thứ ba hợp lệ.
Hành trình nộp theo kế hoạch bay tư: Golden Wings (Timișoara) – Becicherecu Mic – Orăștie – Șiria – Golden Wings, cất cánh lúc 14:00 với phi công và một hành khách; giấy phép và chứng nhận y tế đều hợp lệ. Sau khoảng 1 giờ 10 phút, máy bay tới Orăștie, lượn nhiều vòng phía tây rồi hướng sang Arsenal Park, cách thành phố 3 km. Tại đây có hệ thống zipline bằng cáp kéo dài 544 m từ tháp nước cao 54 m đến bệ hạ 2 m, gần song song đường vào công viên nước. Trên khu aquapark, máy bay thực hiện hai vòng lượn 360 độ, hạ thấp dần độ cao. Camera giám sát và dữ liệu định vị trên máy bay cho phép tái dựng chính xác quỹ đạo bay.
Lượt lượn đầu tiên đủ cao so với cáp zipline, nhưng lượt thứ hai có bán kính lớn hơn và độ cao thấp hơn. Không có bằng chứng hỏng hóc thân máy bay hay động cơ ảnh hưởng quỹ đạo. Ở lần qua thứ hai, bánh càng trái vướng cáp ở độ cao khoảng 42–45 m. Thời tiết không góp phần gây tai nạn.
Tiếp xúc với cáp khiến máy bay mất kiểm soát rất nhanh, xoay và đâm xuống đất bằng vòm buồng lái chỉ khoảng hai giây sau đó. Máy bay bị phá hủy hoàn toàn; hành khách sống sót nhưng bị thương nặng và phải điều trị dài ngày. Vụ rơi xảy ra cách khu vực đông người tại công viên nước chỉ vài chục mét.
Báo cáo nhắc rõ khung quy định về độ cao bay nhìn bằng mắt: trên khu vực dân cư dày đặc và khu vui chơi ngoài trời như Arsenal Park, tối thiểu 300 m trên chướng ngại cao nhất trong bán kính 600 m; nơi khác tối thiểu 150 m trên mặt đất hoặc chướng ngại cao nhất trong bán kính 150 m. Phi công chỉ huy chịu toàn bộ trách nhiệm chuẩn bị và vận hành chuyến bay an toàn.
Kết luận cuối cùng xác nhận phi công có đầy đủ giấy tờ hợp lệ, chuyến bay được lập kế hoạch đúng quy định, máy bay đủ điều kiện bay, không có hỏng hóc trước tai nạn ở động cơ hay hệ thống điều khiển. Nguyên nhân là mất kiểm soát ở độ cao dưới 50 m sau khi vướng cáp zipline của Arsenal Park. Không ban hành khuyến nghị an toàn bổ sung. Bochiș xuất thân trong gia đình làm hàng không, từng lái máy bay tiêm kích siêu thanh; năm 2018 ông bị thương nặng trong va chạm trên không giữa hai máy bay nhào lộn ở Suceava, sau đó hồi phục và quay lại buồng lái.
