Ngày 26/4/1986, hai vụ nổ làm rung chuyển lò phản ứng số 4 của Chernobyl, đám cháy kéo dài 10 ngày và phát tán lượng lớn chất phóng xạ; 31 người chết ngay hoặc sau đó không lâu, còn tổng số nạn nhân về sau không rõ. Thông tin chỉ lộ ra sau khi Thụy Điển phát hiện mức phóng xạ bất thường và, dựa theo chiều gió, truy nguồn về Liên Xô. Tại Romania, nỗi sợ hãi và bất định lan rộng khi đám mây phóng xạ tiến gần, trong bối cảnh thiếu vắng thông tin chính thức, như phân tích của Matei Gheboianu, trưởng Khoa Lịch sử, Đại học București (Universitatea București).

Quan hệ căng thẳng giữa Nicolae Ceaușescu và Mihail Gorbaciov làm lộ rõ sự cô lập của Romania. Những thông tin đầu tiên trong nước đến từ khu vực quân đội qua theo dõi vô tuyến và nguồn tin quân sự; Bộ trưởng Quốc phòng Vasile Milea đã báo cho Ceaușescu về đám mây phóng xạ từ ngày 28/4, và đến 30/4 mây đã ở trên bầu trời Romania. Một phần dân chúng nghe tin từ Đài Châu Âu Tự do (Radio Free Europe), còn Hãng thông tấn TASS (TASS) công bố muộn một thông cáo mơ hồ chỉ gọi đây là “sự cố”.

Báo chí Đông Âu phản ứng khác nhau: báo Romania chỉ in tin TASS ngày 30/4 ở trang 5, nói tình hình đã “ổn định”. Ở Hungary, thông tin xuất hiện từ 28/4, có báo đưa trang nhất, nhưng 1/5 lại trấn an rằng ô nhiễm “không đáng kể” và đến 4/5 mới khuyến cáo rửa kỹ rau củ. Ba Lan thông báo sớm qua truyền hình 28/4 và báo in 29/4, có chuyên gia y tế trấn an và tranh luận về độ an toàn nhà máy điện hạt nhân trong nước. Tại Cehoslovakia, tin đầu ngày 29/4 trích TASS, hạ nhẹ mức độ và coi cảnh báo từ Tây Đức và Áo là “tuyên truyền chống Liên Xô”. Bulgaria cung cấp ít thông tin nhất, đến 7/5 mới có thông báo chính thức dù sớm hiểu mức độ nghiêm trọng.

Tại Romania, chuỗi sự kiện gồm: 26/4 xảy ra nổ; 28/4 quân đội và dịch vụ an ninh nắm thông tin; 30/4 mây phóng xạ tới và nhiều người mới biết nhờ đài nước ngoài; 1/5 lãnh đạo Đảng Cộng sản Romania (Partidul Comunist Român - PCR) họp khẩn; 2/5 bắt đầu biện pháp thực tế, phát iod trong trường học, khuyến cáo rửa kỹ hoa quả và hạn chế trẻ em ra ngoài trời.

Người dân ở vùng chịu ảnh hưởng nặng như Moldova trải qua những ngày đầu với nỗi sợ và lúng túng; đến khi hay tin thì mây phóng xạ đã ở ngay trên đầu. Việc phát iod sau 6 ngày tạo ra khan hiếm và xếp hàng tại bệnh xá, nhà thuốc; do thiếu thông tin rõ ràng, tin đồn lan nhanh về mưa phóng xạ và các ca dị tật trẻ em sinh năm 1986–1987. Nhiều sự cố bất thường bị quy về Chernobyl, còn ban lãnh đạo PCR bị bất ngờ trước tình huống chưa từng có; đến nay vẫn có người tin hậu quả còn kéo dài.

Phản ứng chính quyền mang dấu ấn kiểm soát và giảm nhẹ thông tin, song cũng kèm các chiến dịch khuyến cáo tại trường học về tự bảo vệ. Có lệnh hạn chế sữa và chế phẩm sữa do nguy cơ nhiễm từ thức ăn gia súc; một thời điểm chuyển sang sữa bột phân phối theo cấp tỉnh. Cơ quan chức năng đo phóng xạ trong nước và thảm thực vật, nỗ lực giảm thiểu tác hại nhưng thiếu chuẩn bị, tương tự Liên Xô. Ở Ba Lan khi đó, sữa, rau xà lách và nấm bị coi là nguy hiểm nhất.

Lo ngại bất ổn xã hội, đầu tháng 5/1986, Cơ quan An ninh Nhà nước (Securitatea) kích hoạt mạng lưới chỉ điểm trên toàn quốc, nghe lén điện thoại tại các đô thị lớn, gửi hàng trăm báo cáo và lập hồ sơ những người bị cho là phát tán thông tin. Mối sợ hãi có thể kết tụ thành biểu tình khiến chế độ tăng cường giám sát. Ở các trung tâm đại học lớn, nhiều lưu học sinh nước ngoài, nhất là từ các nước Ả Rập và Hy Lạp, xin rời Romania; tại Cluj, khoảng 200 sinh viên ngoại quốc được mời dự buổi gặp để bác sĩ giải thích tình hình.