Giới quan sát nhận định Washington đang gửi thông điệp cứng rắn khi Tehran tiếp tục kiên định. Khói đen bốc lên từ tháp kiểm soát hàng hải ở Chabahar, ánh đèn trong thị trấn chập chờn rồi tắt, diễn ra giữa chiến dịch ném bom kéo dài một tuần, tập trung vào năng lực tấn công tàu thương mại của Iran tại eo biển Hormuz.

Tháp kiểm soát bị đánh lần thứ hai trong một tuần, một mắt xích quan trọng của mạng lưới quân sự ven biển Iran, nằm trong khoảng 90 mục tiêu gồm radar, trận địa tên lửa chống hạm, cơ sở chỉ huy–kiểm soát và tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC). Đi kèm mất điện ban đêm, chiến dịch phát đi tín hiệu Mỹ sẵn sàng đi xa hơn. Trước đó, ông Donald Trump cảnh báo sẽ tấn công nhà máy điện dân sự và cầu; trả lời trên Đài Fox News (Fox News), ông nói sắp “đánh sập toàn bộ nhà máy điện”. Vài giờ sau, Chabahar bị cắt điện rồi khôi phục, mục tiêu trúng đòn chưa rõ.

Theo Sascha Bruchmann thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (International Institute for Strategic Studies - IISS), Mỹ đã chuyển sang hạ tầng hỗ trợ, nâng mức thách thức vượt ra ngoài các mục tiêu thuần quân sự. Một cây cầu đường sắt ở đông bắc Iran cũng bị tấn công, cắt kết nối khu vực, được xem như thông điệp ngăn Iran vượt lệnh phong tỏa hải quân mà ông Trump tái áp đặt. Nhờ ưu thế áp đảo trên không, Mỹ có thể duy trì nhịp độ không kích nhiều tuần, song thiệt hại chủ yếu mang tính ngắn hạn: A-10 và trực thăng Apache khiến tàu nhỏ khó ra khơi nhưng không thể triệt tiêu hoàn toàn năng lực IRGC; radar và camera có thể sửa chữa.

Mục tiêu của ông Trump là kéo Tehran trở lại bàn đàm phán, gây tổn hại đủ lớn nhưng chừa dư địa leo thang, đồng thời tránh kích động trả đũa tổng lực vào các nước Ả rập. Ngoài Hormuz, Iran còn các “lá bài” như eo Bab el-Mandeb, nơi lực lượng Houthi ở Yemen có khả năng khống chế, và kho tên lửa ngầm có thể gây hại cho các nước Vùng Vịnh có căn cứ Mỹ.

Tehran được cho là kéo dài đối đầu tới bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, kỳ vọng điều kiện thuận lợi hơn; cả hai bên đều tìm cách buộc đối phương nhượng bộ. Đe dọa đánh vào mọi nhà máy điện phản ánh chiến thuật “áp lực tối đa”. Nhịp độ tác chiến tuần qua nằm giữa các đòn trả đũa lẻ tẻ sau ngừng bắn đầu tháng 4 và xung đột cường độ cao cuối tháng 2.

Tính bền vững của thế giằng co phụ thuộc vào hai ẩn số: đạn dược và toan tính lãnh đạo. Năng lực sản xuất tên lửa đạn đạo của Iran bị gián đoạn, mỗi quả phóng làm hao hụt kho; phía Mỹ và đồng minh Vùng Vịnh cũng lo ngại dự trữ tên lửa đánh chặn suy yếu. Mức độ bí mật khiến khó đánh giá chính xác sức chịu đựng hai bên.

Quyết định chính trị là yếu tố cuối cùng: lãnh đạo Iran tỏ ra cứng rắn, còn ông Trump kiên định mục tiêu dù không phải lúc nào cũng thực thi cảnh báo nhất quán. Việc Mỹ âm thầm mở rộng mục tiêu cho thấy khả năng sử dụng sức mạnh để buộc Iran nhượng bộ, nhưng Tehran có tiếp nhận thông điệp và cách họ phản ứng ra sao vẫn để ngỏ, theo Báo The Telegraph (The Telegraph).