Tóm tắt
Ủy ban Olympic Quốc tế (Nemzetközi Olimpiai Bizottság) thông báo Hungary nằm trong nhóm ứng viên đăng cai Thế vận hội Mùa hè 2036, cùng với Đức, Ấn Độ, Qatar, Hàn Quốc, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ; danh sách có thể mở rộng đến ngày 31/10.
Tháng 11/2024, Karácsony Gergely nhận lời mời của Ủy ban Olympic Hungary (Magyar Olimpiai Bizottság) và Ủy ban Paralympic Hungary (Magyar Paralimpiai Bizottság) để cùng tham gia xây dựng định hướng đăng cai, kèm cam kết đến 30/9 phải có báo cáo khả thi công khai gắn với quy hoạch đô thị. Tài liệu này chưa xuất hiện vì Nemzetközi Olimpiai Bizottság đã kéo dài giai đoạn “đối thoại liên tục” (Continuous dialogue) đến tháng 3/2027.
Tòa soạn truy vấn liệu tín hiệu quan tâm đăng cai được gửi đi trước hay sau thay đổi chính phủ, giữa Chính phủ Orbán (Orbán-kormány) và Chính phủ Tisza (Tisza-kormány). Trước đó chưa nêu mốc năm cụ thể, dù Chủ tịch Magyar Olimpiai Bizottság, Gyulay Zsolt, nhiều lần nói 2036 là thời điểm thuận lợi nhất. Cả thủ đô và Magyar Olimpiai Bizottság đều phản hồi rằng ý định này đã có từ hai năm trước và nay được cơ quan quốc tế ghi nhận nghiêm túc.
Tham vọng Olympic của Orbán Viktor không chấm dứt sau thất bại năm 2017; đầu tư hạ tầng thể thao lớn tiếp tục, Hungary tổ chức nhiều sự kiện quốc tế, gần đây là một giải điền kinh đẳng cấp thế giới mà Magyar Péter dự với tư cách thủ tướng. Ghế thành viên người Hungary tại Nemzetközi Olimpiai Bizottság chuyển từ Schmitt Pál sang Fürjes Balázs (đắc cử năm 2023). Cuối tháng 6/2024, bản tin VSquare (VSquare) đưa tin các cuộc thương lượng hậu trường; sau đó Karácsony thông báo khởi động quá trình đối thoại.
HVG nhận được nhiều tài liệu ghi tháng 3 và 4, trong đó có bản cập nhật tháng 3 của Kế hoạch tổng thể Olympic Budapest (Budapest Olympic Masterplan) soạn trước chiến thắng bầu cử của Tisza-kormány. Tài liệu nêu đích nhắm 2036, phác họa hệ thống địa điểm trong nước và các hạng mục cần hỗ trợ xuyên biên giới. Cách tiếp cận bám theo kỳ vọng của Nemzetközi Olimpiai Bizottság: tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có ở Budapest, dùng địa điểm tạm nếu không bảo đảm “di sản”, huy động địa điểm hiện hữu trong khu vực, lập “trung tâm” vùng để tái tạo trải nghiệm làng vận động viên, và khai thác các không gian, di tích biểu tượng của thành phố để hòa sự kiện vào kết cấu đô thị theo tinh thần Paris.
Sau khi bài công bố, Magyar Olimpiai Bizottság xác nhận tính xác thực của tài liệu. Kế hoạch gợi ý phân bổ môn thi giữa Budapest và các đối tác như Bécs, Pozsony và Ericeira (Bồ Đào Nha); đề cập các hạng mục xây mới tại thủ đô; khả năng tổ chức ở Városliget; các bất cập quanh Duna Aréna; ý tưởng bán kính thi đấu 10 km ở Budapest; vị trí làng vận động viên; sự tham gia của các thành phố tỉnh; và vai trò của Duna cùng Balaton.
Khía cạnh tài chính và quản trị gồm ước tính chi phí, kỳ vọng lợi nhuận với các con số biến động nhanh, song song với phát biểu của Karácsony và những tín hiệu từ các tuyên bố liên quan đến Tisza-kormány. Tổng thể, định hướng nhấn mạnh bền vững và di sản, trong khi quyết định chính trị cuối cùng và phạm vi triển khai vẫn để ngỏ.
Tháng 11/2024, Karácsony Gergely nhận lời mời của Ủy ban Olympic Hungary (Magyar Olimpiai Bizottság) và Ủy ban Paralympic Hungary (Magyar Paralimpiai Bizottság) để cùng tham gia xây dựng định hướng đăng cai, kèm cam kết đến 30/9 phải có báo cáo khả thi công khai gắn với quy hoạch đô thị. Tài liệu này chưa xuất hiện vì Nemzetközi Olimpiai Bizottság đã kéo dài giai đoạn “đối thoại liên tục” (Continuous dialogue) đến tháng 3/2027.
Tòa soạn truy vấn liệu tín hiệu quan tâm đăng cai được gửi đi trước hay sau thay đổi chính phủ, giữa Chính phủ Orbán (Orbán-kormány) và Chính phủ Tisza (Tisza-kormány). Trước đó chưa nêu mốc năm cụ thể, dù Chủ tịch Magyar Olimpiai Bizottság, Gyulay Zsolt, nhiều lần nói 2036 là thời điểm thuận lợi nhất. Cả thủ đô và Magyar Olimpiai Bizottság đều phản hồi rằng ý định này đã có từ hai năm trước và nay được cơ quan quốc tế ghi nhận nghiêm túc.
Tham vọng Olympic của Orbán Viktor không chấm dứt sau thất bại năm 2017; đầu tư hạ tầng thể thao lớn tiếp tục, Hungary tổ chức nhiều sự kiện quốc tế, gần đây là một giải điền kinh đẳng cấp thế giới mà Magyar Péter dự với tư cách thủ tướng. Ghế thành viên người Hungary tại Nemzetközi Olimpiai Bizottság chuyển từ Schmitt Pál sang Fürjes Balázs (đắc cử năm 2023). Cuối tháng 6/2024, bản tin VSquare (VSquare) đưa tin các cuộc thương lượng hậu trường; sau đó Karácsony thông báo khởi động quá trình đối thoại.
HVG nhận được nhiều tài liệu ghi tháng 3 và 4, trong đó có bản cập nhật tháng 3 của Kế hoạch tổng thể Olympic Budapest (Budapest Olympic Masterplan) soạn trước chiến thắng bầu cử của Tisza-kormány. Tài liệu nêu đích nhắm 2036, phác họa hệ thống địa điểm trong nước và các hạng mục cần hỗ trợ xuyên biên giới. Cách tiếp cận bám theo kỳ vọng của Nemzetközi Olimpiai Bizottság: tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có ở Budapest, dùng địa điểm tạm nếu không bảo đảm “di sản”, huy động địa điểm hiện hữu trong khu vực, lập “trung tâm” vùng để tái tạo trải nghiệm làng vận động viên, và khai thác các không gian, di tích biểu tượng của thành phố để hòa sự kiện vào kết cấu đô thị theo tinh thần Paris.
Sau khi bài công bố, Magyar Olimpiai Bizottság xác nhận tính xác thực của tài liệu. Kế hoạch gợi ý phân bổ môn thi giữa Budapest và các đối tác như Bécs, Pozsony và Ericeira (Bồ Đào Nha); đề cập các hạng mục xây mới tại thủ đô; khả năng tổ chức ở Városliget; các bất cập quanh Duna Aréna; ý tưởng bán kính thi đấu 10 km ở Budapest; vị trí làng vận động viên; sự tham gia của các thành phố tỉnh; và vai trò của Duna cùng Balaton.
Khía cạnh tài chính và quản trị gồm ước tính chi phí, kỳ vọng lợi nhuận với các con số biến động nhanh, song song với phát biểu của Karácsony và những tín hiệu từ các tuyên bố liên quan đến Tisza-kormány. Tổng thể, định hướng nhấn mạnh bền vững và di sản, trong khi quyết định chính trị cuối cùng và phạm vi triển khai vẫn để ngỏ.

