Căng thẳng Trung Đông bùng lên sau vụ Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu container Touska treo cờ Iran ở vịnh Oman ngày 19-4. Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công nhà máy điện, cầu của Iran nếu Tehran từ chối thỏa thuận, đồng thời tuyên bố tiếp tục chặn tàu ra vào các cảng của Iran cho đến khi có thỏa thuận toàn diện.

Theo Kênh CNBC (CNBC), các diễn biến này cho thấy lệnh ngừng bắn 2 tuần giữa Washington và Tehran rất mong manh, còn thỏa thuận chấm dứt xung đột vẫn xa vời. Lệnh ngừng bắn sẽ hết hạn ngày 21-4, và bước tiếp theo phụ thuộc lớn vào khả năng hai bên gặp nhau cho vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad, Pakistan.

Sự cố với tàu Touska trở thành điểm nóng mới, làm gia tăng nguy cơ va chạm trên biển. Vụ việc bổ sung thêm sức ép lên các kênh ngoại giao vốn đang trắc trở giữa hai bên.

Theo Hãng AP (Associated Press), Pakistan đã tăng cường tiếp xúc ngoại giao với cả Mỹ và Iran với mục tiêu nối lại đàm phán trong ngày 21-4. Truyền thông nhà nước Iran bác khả năng tham gia vòng mới; Hãng thông tấn Cộng hòa Hồi giáo (Islamic Republic News Agency - IRNA) chỉ trích Mỹ đưa ra yêu cầu quá mức, kỳ vọng phi thực tế và thay đổi lập trường liên tục, đồng thời cáo buộc Washington vi phạm ngừng bắn khi phong tỏa hoạt động hàng hải của Iran.

Chuyên gia Alan Eyre từ Viện Trung Đông (Middle East Institute), cựu thành viên nhóm đàm phán hạt nhân năm 2015, cảnh báo các điểm nóng mới có thể đẩy xung đột leo thang trong ngắn hạn. Ông cho rằng khác biệt cốt lõi giữa Washington và Tehran sâu hơn bế tắc hiện tại; Mỹ không thực sự tập trung cho đàm phán mà chờ sự nhượng bộ hoàn toàn từ Iran.

Theo nhận định của ông Eyre, chừng nào đội ngũ đàm phán Mỹ chưa từ bỏ quan niệm quân sự thắng lợi đồng nghĩa với ưu thế chiến lược, giải pháp cho khủng hoảng sẽ rất khó đạt được. Vòng đàm phán mới tại Islamabad vẫn có thể cho tín hiệu tích cực, nhưng kịch bản dễ xảy ra hơn là các hành động thù địch quay trở lại khi lệnh ngừng bắn chạm hạn.