Tóm tắt
Tuần lễ Nobel mở màn với hạng mục Y học. Năm nay giải thuộc về hai nhà khoa học Đức Peter Hegemann và Georg Nagel cùng nhà khoa học Mỹ Karl Deisseroth, ghi nhận các phát hiện về các kênh ion điều khiển bằng ánh sáng và nền tảng của optogenetics.
Viện Karolinska (Karolinska Institutet) ở Stockholm công bố giải thưởng. Hegemann làm việc tại Đại học Humboldt Berlin (Humboldt-Universität zu Berlin), Nagel tại Đại học Würzburg (Universität Würzburg). Tổng tiền thưởng là 12 triệu kronor Thụy Điển, tương đương khoảng 1 triệu EUR, chia đều cho ba nhà khoa học.
Optogenetics là phương pháp kết hợp kỹ thuật di truyền và quang học để điều khiển chính xác hoạt động tế bào, chủ yếu là neuron, bằng ánh sáng. Cách tiếp cận này cho phép bật hoặc tắt nhóm tế bào cụ thể ngay trong mô sống và cả ở động vật tự do di chuyển.
Hegemann và Nagel phát hiện protein Channelrhodopsin giúp tế bào trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Deisseroth đưa gen mã hóa protein này vào neuron của chuột, từ đó kích hoạt được các tế bào thần kinh bằng ánh sáng.
Quỹ Nobel (Nobelstiftung) cho biết tiền thưởng đã được nâng lên 12 triệu kronor nhân dịp 125 năm giải thưởng; Giám đốc điều hành Hanna Stjärne nêu rõ mức tăng thêm 1 triệu nhằm đánh dấu cột mốc này. Mức tiền thưởng đã nhiều lần điều chỉnh kể từ lần trao đầu tiên năm 1901.
Năm trước, giải Y học vinh danh Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi cho các phát hiện về dung nạp miễn dịch ngoại vi, cơ chế bảo vệ cơ thể khỏi tự tấn công. Tính đến trước năm nay, có 232 người nhận giải Y học, trong đó 14 phụ nữ; giải đầu tiên thuộc về Emil Adolf von Behring cho liệu pháp chống bạch hầu.
Sau Y học, các giải Vật lý và Hóa học sẽ được công bố vào thứ Ba và thứ Tư, tiếp theo là Văn học và Hòa bình; chuỗi công bố kết thúc bằng giải do Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Sveriges Riksbank) tài trợ, thường gọi là Nobel Kinh tế. Lễ trao giải diễn ra ngày 10 tháng 12, ngày mất của Alfred Nobel; trước đó, ngày 30 tháng 9, danh sách nhận Giải Right Livelihood (Right Livelihood Award), thường được gọi là “Nobel thay thế”, đã được công bố ở Stockholm.
Viện Karolinska (Karolinska Institutet) ở Stockholm công bố giải thưởng. Hegemann làm việc tại Đại học Humboldt Berlin (Humboldt-Universität zu Berlin), Nagel tại Đại học Würzburg (Universität Würzburg). Tổng tiền thưởng là 12 triệu kronor Thụy Điển, tương đương khoảng 1 triệu EUR, chia đều cho ba nhà khoa học.
Optogenetics là phương pháp kết hợp kỹ thuật di truyền và quang học để điều khiển chính xác hoạt động tế bào, chủ yếu là neuron, bằng ánh sáng. Cách tiếp cận này cho phép bật hoặc tắt nhóm tế bào cụ thể ngay trong mô sống và cả ở động vật tự do di chuyển.
Hegemann và Nagel phát hiện protein Channelrhodopsin giúp tế bào trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Deisseroth đưa gen mã hóa protein này vào neuron của chuột, từ đó kích hoạt được các tế bào thần kinh bằng ánh sáng.
Quỹ Nobel (Nobelstiftung) cho biết tiền thưởng đã được nâng lên 12 triệu kronor nhân dịp 125 năm giải thưởng; Giám đốc điều hành Hanna Stjärne nêu rõ mức tăng thêm 1 triệu nhằm đánh dấu cột mốc này. Mức tiền thưởng đã nhiều lần điều chỉnh kể từ lần trao đầu tiên năm 1901.
Năm trước, giải Y học vinh danh Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi cho các phát hiện về dung nạp miễn dịch ngoại vi, cơ chế bảo vệ cơ thể khỏi tự tấn công. Tính đến trước năm nay, có 232 người nhận giải Y học, trong đó 14 phụ nữ; giải đầu tiên thuộc về Emil Adolf von Behring cho liệu pháp chống bạch hầu.
Sau Y học, các giải Vật lý và Hóa học sẽ được công bố vào thứ Ba và thứ Tư, tiếp theo là Văn học và Hòa bình; chuỗi công bố kết thúc bằng giải do Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Sveriges Riksbank) tài trợ, thường gọi là Nobel Kinh tế. Lễ trao giải diễn ra ngày 10 tháng 12, ngày mất của Alfred Nobel; trước đó, ngày 30 tháng 9, danh sách nhận Giải Right Livelihood (Right Livelihood Award), thường được gọi là “Nobel thay thế”, đã được công bố ở Stockholm.