Việc hai máy bay quân sự Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran trở thành dấu mốc đáng chú ý của căng thẳng Trung Đông, phá vỡ khoảng trống hơn hai thập kỷ không có sự cố tương tự. Sự kiện đồng thời đặt dấu hỏi về tuyên bố của Donald Trump rằng lực lượng Mỹ-Israel kiểm soát hoàn toàn không phận Iran.

Vụ việc diễn ra ngày 3/4, hai ngày sau khi Donald Trump, theo Báo New York Post (The New York Post), khẳng định đang tiến gần mục tiêu quân sự và đe dọa đưa Iran “trở về thời đồ đá” trong 2–3 tuần. Gần Vịnh Ba Tư, A-10 Warthog bị bắn trúng nhưng phi công nhảy dù an toàn; trên khu vực trung Iran, F-15E Strike Eagle bị bắn rơi, một thành viên tổ lái được cứu, còn người còn lại đang được lực lượng Mỹ và Iran cùng tìm kiếm. Diễn biến xảy ra bất chấp các chiến dịch chế áp trước đó nhằm phá hủy phòng không Iran mà Trump từng mô tả là “hoàn toàn bị xóa sổ”.

Khả năng thực hiện đòn đánh cho thấy Iran vẫn duy trì được một phần hạ tầng phòng không và đã thích nghi với điều kiện tác chiến mới, dù chịu áp lực từ các chiến dịch không kích và chế áp điện tử.

Trọng tâm của lần tác chiến này là hệ thống phòng không sử dụng cảm biến hồng ngoại và quang-điện, hoạt động thụ động dựa trên vệt nhiệt từ động cơ và ma sát thân máy bay, khác với radar truyền thống phát xung chủ động. Theo Kênh NDTV (NDTV), việc bám bắt tiêm kích hiện đại bằng cảm biến hồng ngoại ít lộ diện hơn nhưng cực kỳ khó, do mục tiêu cơ động nhanh, có nhiều biện pháp đối phó; vì vậy, đánh trúng thường đòi hỏi cự ly ngắn, độ cao thấp và điều kiện tác chiến đặc thù.

F-15E Strike Eagle không thuộc dòng tiêm kích tàng hình, song điều đó không đồng nghĩa dễ tổn thương hơn; máy bay có thể đạt tốc độ hơn 3.000 km/giờ và mang tải trọng vũ khí trên 9.000 kg. Dòng này bay lần đầu năm 1986 và từng được triển khai rộng rãi trong các chiến dịch tại Iraq, Libya và Syria.