Thỏa thuận chấm dứt thù địch Mỹ - Iran được công bố ngày 14-6 và dự kiến ký tại Geneva (Thụy Sĩ) vào 19-6, theo Đài Cable News Network (CNN). Thời điểm công bố trùng sinh nhật 80 tuổi của Tổng thống Mỹ Donald Trump, vài giờ trước khi ông chủ trì sự kiện Giải Vô địch Đối kháng Tối thượng (Ultimate Fighting Championship - UFC) tại Nhà Trắng. Phía Tehran muốn lùi giờ công bố sau nửa đêm theo giờ Iran để tránh trùng ngày sinh của ông Trump, trong khi những bất đồng về bước đi tiếp theo nhanh chóng lộ rõ.

Về eo biển Hormuz, ông Donald Trump nói Mỹ sẽ dỡ phong tỏa hải quân các cảng Iran và mở lại tuyến đường thủy này “vĩnh viễn không thu phí” sau khi ký. Một quan chức Mỹ cho biết quân đội đã nhận chỉ thị dỡ phong tỏa vào 19-6. Trái lại, Iran khẳng định lệnh phong tỏa phải được dỡ ngay, còn truyền thông Iran nêu dự thảo quy định eo biển sẽ mở lại trong 30 ngày theo các sắp xếp do Iran phụ trách.

Về tài sản bị đóng băng, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nói vòng đàm phán 60 ngày sau lễ ký phụ thuộc vào việc Mỹ giải phóng hàng tỷ USD quỹ của Tehran. Một quan chức Mỹ bác bỏ, khẳng định cơ chế “trả tiền dựa trên hiệu suất”: Iran không thực hiện cam kết thì không có khoản USD nào được giải phóng.

Liên quan xung đột tại Lebanon, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và ông Gharibabadi cho biết hai bên tuyên bố chấm dứt ngay lập tức, vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm Lebanon. Ông Donald Trump không đề cập Lebanon trong phát biểu ngày 14-6, trong bối cảnh Israel không kích Beirut cùng ngày và chưa bình luận về thỏa thuận Mỹ - Iran.

Trên bình diện quốc tế, các nước trung gian như Pakistan và Qatar hoan nghênh thỏa thuận. Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan (Ministry of Foreign Affairs of Pakistan) Ishaq Dar xác nhận địa điểm ký tại Geneva trên mạng xã hội X và đánh giá đây là bước đột phá củng cố niềm tin, ổn định cho thị trường toàn cầu và kinh tế thế giới, nhất là các nước đang phát triển dễ tổn thương trước bất ổn khu vực.

Thông tin về thỏa thuận khiến giá dầu thô Brent và dầu thô Mỹ giảm trong ngày 14-6, trong khi thị trường chứng khoán châu Á tăng điểm ngày 15-6, phản ánh kỳ vọng hạ nhiệt rủi ro địa chính trị.