Đảng Hướng đi – Dân chủ Xã hội (SMER-SD) nhiều năm câu kéo cử tri hoài cổ, nên Robert Fico dễ đồng cảm với các lãnh đạo cực hữu của Sự lựa chọn vì nước Đức (Alternative für Deutschland). Phản ứng của ông trước chiến thắng của lực lượng này tại bầu cử vùng Sachsen-Anhalt bị mô tả là ngu ngốc, thừa gây hấn và xúc phạm một đồng minh, đối tác quan trọng của Slovakia; thủ tướng Slovakia hiếm khi mắc “lỗi nhỏ”.

Năm 2013, Robert Fico không ngăn được Marian Kotleba thắng bầu cử vùng Banská Bystrica; thậm chí ví von “một bao khoai tây” cũng đủ đánh bại y, song ứng viên SMER-SD vẫn thua. Theo logic mà Fico dùng hôm nay, phải chăng khi đó cử tri địa phương chỉ chế giễu các đảng cầm quyền bất tài và đạo đức giả?

Robert Fico nhiều lần cho thấy “hàng rào” chống cực đoan không nghiêm túc; ông thân thiện với các ý tưởng cấp tiến cực đoan vốn thường chuốc lấy thất bại. Vì thế khó biết phản ứng mới đây của ông trước kết quả bầu cử ở một bang của Đức là hân hoan trước thành công của phe cực đoan, là tìm nguyên nhân, hay là đôi chút phẫn nộ.

SMER-SD lâu nay khai thác khối cử tri nhìn về quá khứ, nên Fico hiểu các lãnh đạo Alternative für Deutschland sống bằng hoài niệm, giận dữ và những lời giải đơn giản cho vấn đề phức tạp.

Theo Fico, không nên mô tả kết quả ở Sachsen-Anhalt như hồi kết của dân chủ hay điều quá kinh hoàng. Không ai chờ Alternative für Deutschland tái hiện Kristallnacht trên đường phố Magdeburg ngay trong đêm bầu cử; dẫu vậy đã có một người ủng hộ quá khích biến động tác ăn mừng thành chào Quốc xã.

Lời cảnh tỉnh vang lên: nền dân chủ thường sụp đổ thông qua chính các thủ tục dân chủ. Adolf Hitler không “rơi từ trời” vào ghế thủ tướng; mọi kinh hoàng khởi đầu bằng lá phiếu, rồi đến các trò chơi chính trị, nhượng bộ của đối thủ, sự hèn nhát của tổng thống và việc lạm dụng quyền lực giành được một cách hợp pháp.