Từ 1/7, khi có người lưu trú qua đêm tại nhà, thành viên gia đình phải thông báo với cơ quan đăng ký cư trú. Có ý kiến lo ngại gây phiền hà khi người ở lại là người thân, bạn bè hoặc con cháu chăm sóc cha mẹ già, nhưng luật sư khẳng định mục tiêu là quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, truy vết và phòng, chống tội phạm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự có hiệu lực từ 1/7/2026 đã chỉnh Điều 30 Luật Cư trú số 68/2020/QH14 (được sửa bởi Luật số 59/2024/QH15). Trước đây, người lưu trú dưới 30 ngày phải thông báo và thân nhân đến nhiều lần chỉ cần thông báo một lần; nay cụm từ “khi có người đến lưu trú” được đổi thành “khi có người lưu trú qua đêm”.

Điều 30 sửa đổi quy định khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện và các cơ sở lưu trú khác phải thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Nếu cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình vắng mặt tại chỗ ở, người đến lưu trú phải tự thông báo hoặc khai qua ứng dụng VNeID.

Nội dung thông báo gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú. Thời hạn thực hiện trước 23h ngày bắt đầu lưu trú; nếu đến sau 23h thì thông báo trước 8h ngày hôm sau.

Một số người dân lo ngại việc yêu cầu khai báo khi người thân ở lại qua đêm dễ gây phiền hà, trong khi người vi phạm pháp luật có thể sẽ không khai. Nhiều băn khoăn cũng xoay quanh việc vì sao thời gian qua đêm cần quản lý chặt hơn ban ngày và căn cứ dữ liệu cho cách phân định này.

Luật sư Vi Sơn Anh (Công ty Luật Minh Bạch) cho rằng mục tiêu quản lý là chính đáng và tạo cơ sở pháp lý để xử lý vi phạm, song áp dụng cứng nhắc có thể bất cập. Ông đề xuất thiết kế linh hoạt, đơn giản hóa hoặc miễn thủ tục cho thân nhân và các trường hợp lưu trú ngắn, tận dụng nền tảng số để vừa đạt mục tiêu quản lý vừa giảm cảm giác máy móc, phiền hà.