Tóm tắt
Đảng Dân tộc Slovakia (Slovenská národná strana) chưa thấy lý do rút đề cử Filip Kuffa cho ghế Bộ trưởng Môi trường. Tổng thống Peter Pellegrini chưa ký bổ nhiệm và đề nghị Thủ tướng Robert Fico cân nhắc ứng viên khác. Roman Michelko, Chủ tịch câu lạc bộ nghị sĩ của Slovenská národná strana, cho rằng các lý do của Tổng thống chưa thuyết phục và không loại trừ khả năng đưa tranh chấp lên Tòa Hiến pháp (Ústavný súd). Zuzana Mesterová từ Slovakia Tiến bộ (Progresívne Slovensko) coi động thái của Tổng thống là chính đáng.
Slovenská národná strana tiếp tục bảo vệ đề cử và nhấn mạnh phát biểu của Tổng thống chưa phải là bác bỏ dứt khoát. Theo Michelko, cuộc gặp giữa Thủ tướng và Chủ tịch đảng Andrej Danko vào thứ Sáu có thể quyết định bước tiếp theo; ông nói các hoài nghi nêu ra “không đứng vững”.
Zuzana Mesterová nhấn mạnh việc bổ nhiệm bộ trưởng không chỉ là thủ tục và coi cảnh báo của Tổng thống là tín hiệu nghiêm trọng. Bà chỉ trích cách Thủ tướng xử lý nhân sự bộ máy, cho rằng ông buông bỏ tiêu chuẩn chất lượng, và nhắc lại chuỗi lùm xùm quanh các đề cử của Slovenská národná strana cho Bộ Môi trường.
Bà cũng cảnh báo rủi ro Kuffa, hiện là Thứ trưởng, có thể sớm vướng điều tra hình sự, dẫn đến khả năng bị khởi tố khi giữ chức vụ cao. Theo bà, dù có nguyên tắc suy đoán vô tội, vẫn cần đặt câu hỏi về sự phù hợp của ứng viên có nguy cơ bị truy cứu, nhằm tránh làm mất uy tín cơ quan công quyền. Bà viện dẫn trường hợp Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Slovakia (Národná rada SR) Tibor Gašpar đang bị truy tố như một bài học về nguy cơ can thiệp vào tố tụng.
Michelko đáp lại rằng theo thông tin của ông, Kuffa không bị điều tra hay truy tố; việc lấy các đơn thư, nghi ngờ làm cớ loại ứng viên có thể tạo tiền lệ nguy hiểm và bị lạm dụng. Ông nói đảng đã trao đổi với Kuffa và không thấy cơ sở dẫn tới khởi tố trong tương lai gần, song kết quả cuộc gặp với Andrej Danko sẽ mang tính quyết định. Ông thừa nhận có các kịch bản thay thế nhưng chưa công bố tên.
Về phương án pháp lý, Michelko cho biết nếu không đạt đồng thuận chính trị, có thể nhờ Ústavný súd xác định ranh giới thẩm quyền của Tổng thống khi bổ nhiệm thành viên chính phủ. Theo ông, chính phủ có thể khởi kiện tranh chấp thẩm quyền với Tổng thống, hoặc chính ứng viên bị từ chối có thể yêu cầu xem xét. Mesterová đồng ý cần tôn trọng phán quyết của tòa và kêu gọi liên minh cầm quyền tuân thủ nhất quán trong các vấn đề khác, kể cả hoạt động các ủy ban về xung đột lợi ích và quy trình lập pháp.
Cuộc thảo luận cũng đề cập phán quyết mới của Ústavný súd tuyên một phần sửa đổi về người bị buộc tội hợp tác là vi hiến. Mesterová hoan nghênh, cho rằng các thay đổi của liên minh trong chính sách hình sự là chưa từng có tiền lệ, nhằm giúp một số bị cáo cụ thể và làm cho công cụ lời khai của người hợp tác gần như không dùng được; độ tin cậy phải do cơ quan tố tụng và tòa án đánh giá. Michelko phản biện rằng cơ chế này từng bị lạm dụng, cần quy tắc chặt chẽ hơn; ông cam kết duy trì công cụ nhưng đòi hỏi lời khai trung thực, nhất quán và đề xuất thời hạn 180 ngày để khai báo toàn bộ hành vi phạm tội, điều Mesterová bác bỏ vì cho rằng liên minh đang can thiệp các cuộc điều tra liên quan nhân vật chính trị.
Slovenská národná strana tiếp tục bảo vệ đề cử và nhấn mạnh phát biểu của Tổng thống chưa phải là bác bỏ dứt khoát. Theo Michelko, cuộc gặp giữa Thủ tướng và Chủ tịch đảng Andrej Danko vào thứ Sáu có thể quyết định bước tiếp theo; ông nói các hoài nghi nêu ra “không đứng vững”.
Zuzana Mesterová nhấn mạnh việc bổ nhiệm bộ trưởng không chỉ là thủ tục và coi cảnh báo của Tổng thống là tín hiệu nghiêm trọng. Bà chỉ trích cách Thủ tướng xử lý nhân sự bộ máy, cho rằng ông buông bỏ tiêu chuẩn chất lượng, và nhắc lại chuỗi lùm xùm quanh các đề cử của Slovenská národná strana cho Bộ Môi trường.
Bà cũng cảnh báo rủi ro Kuffa, hiện là Thứ trưởng, có thể sớm vướng điều tra hình sự, dẫn đến khả năng bị khởi tố khi giữ chức vụ cao. Theo bà, dù có nguyên tắc suy đoán vô tội, vẫn cần đặt câu hỏi về sự phù hợp của ứng viên có nguy cơ bị truy cứu, nhằm tránh làm mất uy tín cơ quan công quyền. Bà viện dẫn trường hợp Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Slovakia (Národná rada SR) Tibor Gašpar đang bị truy tố như một bài học về nguy cơ can thiệp vào tố tụng.
Michelko đáp lại rằng theo thông tin của ông, Kuffa không bị điều tra hay truy tố; việc lấy các đơn thư, nghi ngờ làm cớ loại ứng viên có thể tạo tiền lệ nguy hiểm và bị lạm dụng. Ông nói đảng đã trao đổi với Kuffa và không thấy cơ sở dẫn tới khởi tố trong tương lai gần, song kết quả cuộc gặp với Andrej Danko sẽ mang tính quyết định. Ông thừa nhận có các kịch bản thay thế nhưng chưa công bố tên.
Về phương án pháp lý, Michelko cho biết nếu không đạt đồng thuận chính trị, có thể nhờ Ústavný súd xác định ranh giới thẩm quyền của Tổng thống khi bổ nhiệm thành viên chính phủ. Theo ông, chính phủ có thể khởi kiện tranh chấp thẩm quyền với Tổng thống, hoặc chính ứng viên bị từ chối có thể yêu cầu xem xét. Mesterová đồng ý cần tôn trọng phán quyết của tòa và kêu gọi liên minh cầm quyền tuân thủ nhất quán trong các vấn đề khác, kể cả hoạt động các ủy ban về xung đột lợi ích và quy trình lập pháp.
Cuộc thảo luận cũng đề cập phán quyết mới của Ústavný súd tuyên một phần sửa đổi về người bị buộc tội hợp tác là vi hiến. Mesterová hoan nghênh, cho rằng các thay đổi của liên minh trong chính sách hình sự là chưa từng có tiền lệ, nhằm giúp một số bị cáo cụ thể và làm cho công cụ lời khai của người hợp tác gần như không dùng được; độ tin cậy phải do cơ quan tố tụng và tòa án đánh giá. Michelko phản biện rằng cơ chế này từng bị lạm dụng, cần quy tắc chặt chẽ hơn; ông cam kết duy trì công cụ nhưng đòi hỏi lời khai trung thực, nhất quán và đề xuất thời hạn 180 ngày để khai báo toàn bộ hành vi phạm tội, điều Mesterová bác bỏ vì cho rằng liên minh đang can thiệp các cuộc điều tra liên quan nhân vật chính trị.