Tóm tắt
Các nhà khoa học chính trị, như Michal Malý từ Đại học Charles (Univerzita Karlova) và Jan Kubáček, cho rằng Tổng thống Petr Pavel mắc sai lầm khi không tham gia bầu cử địa phương. Malý coi đây là biểu hiện tiêu chuẩn kép giữa lời kêu gọi cử tri đi bầu và hành động cá nhân. Kubáček cảnh báo vụ việc có thể để lại “vết gợn” nếu ông tái tranh cử, khiến các lời kêu gọi ủng hộ trở nên kém chân thành, dù Malý dự đoán tác động dài hạn không quá lớn.
Cách xử lý truyền thông bị đánh giá kém khi Eva Pavlová lên tiếng biện hộ bằng việc chỉ trích hệ thống bầu cử không cho bỏ phiếu từ nước ngoài và việc ấn định lịch bầu cử cố định vào tuần đầu tháng 10. Malý nhận định lý do này chỉ là nỗ lực giảm thiểu thiệt hại không thuyết phục và một lời xin lỗi giản đơn đã đủ.
Về kỹ thuật bầu cử, Malý và Kubáček đồng thuận rằng cho phép bỏ phiếu từ nước ngoài trong bầu cử cấp xã là bất khả thi do Cộng hòa Séc có hơn sáu nghìn đô thị, quy trình kiểm phiếu sẽ vô cùng phức tạp. Malý cho rằng bầu cử điện tử có thể là câu chuyện khác, còn Kubáček phê bình sự thiếu chủ động trước đó và cho rằng phương án “thanh lịch nhất” là quay về để bỏ phiếu.
Bộ Nội vụ (Ministerstvo vnitra) qua phát biểu của bộ trưởng Lubomír Metnar cũng phản bác lập luận của Pavlová trên mạng X, nhấn mạnh bầu cử địa phương bầu đại biểu tại chính nơi cư trú nên không thể dùng thẻ cử tri để bỏ phiếu ở nơi khác; đây không phải lỗi của hệ thống. Nếu Phủ Tổng thống (Hrad) muốn mở tranh luận về bầu cử qua Internet, nên nói thẳng, nhưng không thể “đập đi xây lại” chỉ vì kỳ nghỉ đã lên lịch.
Luật sư Tomáš Nahodil, chuyên về luật hiến pháp và hành chính, lại phê bình hệ thống hiện hành và đề xuất bầu cử điện tử để giải quyết việc cử tri đi nghỉ, công tác hoặc ở ngoài khu vực bỏ phiếu không thể thực hiện quyền bầu cử. Ông ví yêu cầu bỏ phiếu trực tiếp tại khu vực thường trú như một dạng “nông nô hiện đại”.
Phủ Tổng thống thông báo ông Pavel sẽ không tham gia bầu cử diễn ra vào thứ Sáu và thứ Bảy, thay vì bỏ phiếu như thường lệ tại Černouček (Litoměřicko), nơi ông và Pavlová có đăng ký thường trú. Lý do là chuyến đi riêng dự khán giải rally ở Maroko, và Hrad cho biết ông “lấy làm tiếc vì lỗi lập kế hoạch”. Tại Černouček khoảng 300 dân, 17 ứng viên chia trên hai danh sách tranh ghế hội đồng; bầu cử địa phương và vòng đầu Thượng viện (Senát) diễn ra ngày 9–10/10, vòng hai Thượng viện sau đó một tuần.
Cách xử lý truyền thông bị đánh giá kém khi Eva Pavlová lên tiếng biện hộ bằng việc chỉ trích hệ thống bầu cử không cho bỏ phiếu từ nước ngoài và việc ấn định lịch bầu cử cố định vào tuần đầu tháng 10. Malý nhận định lý do này chỉ là nỗ lực giảm thiểu thiệt hại không thuyết phục và một lời xin lỗi giản đơn đã đủ.
Về kỹ thuật bầu cử, Malý và Kubáček đồng thuận rằng cho phép bỏ phiếu từ nước ngoài trong bầu cử cấp xã là bất khả thi do Cộng hòa Séc có hơn sáu nghìn đô thị, quy trình kiểm phiếu sẽ vô cùng phức tạp. Malý cho rằng bầu cử điện tử có thể là câu chuyện khác, còn Kubáček phê bình sự thiếu chủ động trước đó và cho rằng phương án “thanh lịch nhất” là quay về để bỏ phiếu.
Bộ Nội vụ (Ministerstvo vnitra) qua phát biểu của bộ trưởng Lubomír Metnar cũng phản bác lập luận của Pavlová trên mạng X, nhấn mạnh bầu cử địa phương bầu đại biểu tại chính nơi cư trú nên không thể dùng thẻ cử tri để bỏ phiếu ở nơi khác; đây không phải lỗi của hệ thống. Nếu Phủ Tổng thống (Hrad) muốn mở tranh luận về bầu cử qua Internet, nên nói thẳng, nhưng không thể “đập đi xây lại” chỉ vì kỳ nghỉ đã lên lịch.
Luật sư Tomáš Nahodil, chuyên về luật hiến pháp và hành chính, lại phê bình hệ thống hiện hành và đề xuất bầu cử điện tử để giải quyết việc cử tri đi nghỉ, công tác hoặc ở ngoài khu vực bỏ phiếu không thể thực hiện quyền bầu cử. Ông ví yêu cầu bỏ phiếu trực tiếp tại khu vực thường trú như một dạng “nông nô hiện đại”.
Phủ Tổng thống thông báo ông Pavel sẽ không tham gia bầu cử diễn ra vào thứ Sáu và thứ Bảy, thay vì bỏ phiếu như thường lệ tại Černouček (Litoměřicko), nơi ông và Pavlová có đăng ký thường trú. Lý do là chuyến đi riêng dự khán giải rally ở Maroko, và Hrad cho biết ông “lấy làm tiếc vì lỗi lập kế hoạch”. Tại Černouček khoảng 300 dân, 17 ứng viên chia trên hai danh sách tranh ghế hội đồng; bầu cử địa phương và vòng đầu Thượng viện (Senát) diễn ra ngày 9–10/10, vòng hai Thượng viện sau đó một tuần.