Tóm tắt
Ngày 21/7/2026, Tòa Phúc thẩm Bucharest (Curtea de Apel București) do thẩm phán Liana Arsenie chủ tọa chấp nhận contestație în anulare của Sorin Blejnar, xác định rằng vào thời điểm bản án 5 năm tù (7/5/2019) được tuyên, hành vi đã hết thời hiệu. Tòa đồng thời là cơ quan đầu tiên từ chối áp dụng phán quyết Lin II (16/7/2026) của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJUE) trong vấn đề thời hiệu.
Luật sư của Blejnar nộp đơn mới đầu năm 2026, sau khi một đơn tương tự bị bác năm 2023, viện dẫn Recursul în Interesul Legii số 1/2025 như tình tiết mới và so sánh với trường hợp Nelu Iordache được hủy án. Trước đó, Blejnar bị kết tội môi giới ảnh hưởng vì nhận 12.513.894 lei để can thiệp tại Direcția de Investiții của Cơ quan Quản lý Thuế Quốc gia (Agenția Națională de Administrare Fiscală - ANAF) nhằm có lợi cho doanh nhân Bruno Berdilă và công ty ROMSYS SRL.
Ngày 24/7/2023, CJUE ra phán quyết Lin I yêu cầu tòa án Romania không áp dụng các quyết định của Tòa Hiến pháp (Curtea Constituțională - CCR) và Tòa án Tối cao Phá án và Công lý (Înalta Curte de Casație și Justiție - ÎCCJ) về thời hiệu nếu điều đó dẫn tới đóng hàng loạt vụ tham nhũng và gian lận nặng liên quan quỹ EU. Tuy nhiên, CCR đã có Quyết định 358/2022, còn ÎCCJ với Quyết định 67/2022 mở rộng hiệu lực hồi tố tới cả các vụ trước 2018, dẫn tới 12.531 hồ sơ bị đình chỉ vì hết thời hiệu. Theo Nghị quyết 1348 ngày 9/6/2026 của Hội đồng Tư pháp Tối cao (Consiliul Superior al Magistraturii - CSM), dù đình chỉ, tòa vẫn buộc thu hồi tổng cộng khoảng 400 triệu EUR.
Ngày 16/7/2026, CJUE ban hành Lin II, xác định dứt khoát thế nào là “gian lận nghiêm trọng” xâm hại lợi ích tài chính của Liên minh châu Âu, tức các vụ có thiệt hại trên 50.000 EUR. Nếu tiếp tục phớt lờ Lin II như Lin I, Romania có nguy cơ bị khởi động thủ tục vi phạm của Liên minh châu Âu theo Hiệp ước về Hoạt động của Liên minh châu Âu (TFUE), với khả năng bị phạt tài chính lớn như các tiền lệ ở Italy, Hy Lạp, Ba Lan hoặc Hungary.
Trong Hotărârea nr. 1231/2026, Curtea de Apel București lý giải rằng vụ Blejnar không phải là gian lận ảnh hưởng đến ngân sách EU nên Lin II không áp dụng. Tòa liệt kê các dạng tội xâm hại lợi ích tài chính của EU: gian lận để nhận quỹ, gian lận trong chi tiêu và gian lận VAT kiểu “carusel”. Tòa còn nêu tiêu chuẩn bảo vệ quốc gia từ Hiến pháp: nguyên tắc mitior lex (luật hình sự có lợi hơn) theo Điều 15 áp dụng hồi tố; Điều 20 chỉ cho phép điều ước quốc tế ưu tiên khi luật nội địa không đem lại chuẩn bảo vệ quyền và tự do cơ bản cao hơn; vì thế không cần xét các điều kiện khác của Lin II.
Phạm vi áp dụng Lin II đối với các vụ tham nhũng, không chỉ gian lận quỹ EU, vẫn gây tranh cãi. Lin II dựa trực tiếp vào vụ Euro Box Promotion liên quan “Gala Bute”, nơi Elena Udrea bị phạt 6 năm tù; phán quyết này nêu rõ cả tham nhũng lẫn gian lận lợi ích tài chính EU đều thuộc diện phải loại trừ các quyết định nội địa nếu tạo rủi ro miễn trừ có hệ thống. Các phán quyết Lin I, Lin II và Euro Box Promotion có giá trị bắt buộc theo luật của Liên minh châu Âu.
Về bản chất vụ án, Cục Chống Tham nhũng Quốc gia (Direcția Națională Anticorupție - DNA) truy tố Blejnar ngày 15/12/2016, cùng thuộc cấp Dan Stroe, giám đốc Direcția de Investiții của ANAF. Năm 2011, trong bối cảnh đấu thầu tại ANAF, Blejnar nhận lời hứa hưởng 20% giá trị các hợp đồng của ROMSYS SRL do doanh nhân Horațiu Bruno Berdilă đổi lấy việc gây ảnh hưởng lên Dan Stroe để dàn xếp kết quả. Từ 11/2011 đến 1/2012, Blejnar và Stroe nhận tổng 13.172.520 lei qua một công ty “ma”; trong đó Blejnar nhận 12.513.894 lei, Stroe 658.626 lei. Bản án ngày 7/5/2019 tuyên Blejnar 5 năm tù; Stroe nhận 3 năm tù treo theo thỏa thuận nhận tội. Blejnar được tha tù trước thời hạn ngày 15/10/2021 sau khoảng 2 năm rưỡi chấp hành.
Luật sư của Blejnar nộp đơn mới đầu năm 2026, sau khi một đơn tương tự bị bác năm 2023, viện dẫn Recursul în Interesul Legii số 1/2025 như tình tiết mới và so sánh với trường hợp Nelu Iordache được hủy án. Trước đó, Blejnar bị kết tội môi giới ảnh hưởng vì nhận 12.513.894 lei để can thiệp tại Direcția de Investiții của Cơ quan Quản lý Thuế Quốc gia (Agenția Națională de Administrare Fiscală - ANAF) nhằm có lợi cho doanh nhân Bruno Berdilă và công ty ROMSYS SRL.
Ngày 24/7/2023, CJUE ra phán quyết Lin I yêu cầu tòa án Romania không áp dụng các quyết định của Tòa Hiến pháp (Curtea Constituțională - CCR) và Tòa án Tối cao Phá án và Công lý (Înalta Curte de Casație și Justiție - ÎCCJ) về thời hiệu nếu điều đó dẫn tới đóng hàng loạt vụ tham nhũng và gian lận nặng liên quan quỹ EU. Tuy nhiên, CCR đã có Quyết định 358/2022, còn ÎCCJ với Quyết định 67/2022 mở rộng hiệu lực hồi tố tới cả các vụ trước 2018, dẫn tới 12.531 hồ sơ bị đình chỉ vì hết thời hiệu. Theo Nghị quyết 1348 ngày 9/6/2026 của Hội đồng Tư pháp Tối cao (Consiliul Superior al Magistraturii - CSM), dù đình chỉ, tòa vẫn buộc thu hồi tổng cộng khoảng 400 triệu EUR.
Ngày 16/7/2026, CJUE ban hành Lin II, xác định dứt khoát thế nào là “gian lận nghiêm trọng” xâm hại lợi ích tài chính của Liên minh châu Âu, tức các vụ có thiệt hại trên 50.000 EUR. Nếu tiếp tục phớt lờ Lin II như Lin I, Romania có nguy cơ bị khởi động thủ tục vi phạm của Liên minh châu Âu theo Hiệp ước về Hoạt động của Liên minh châu Âu (TFUE), với khả năng bị phạt tài chính lớn như các tiền lệ ở Italy, Hy Lạp, Ba Lan hoặc Hungary.
Trong Hotărârea nr. 1231/2026, Curtea de Apel București lý giải rằng vụ Blejnar không phải là gian lận ảnh hưởng đến ngân sách EU nên Lin II không áp dụng. Tòa liệt kê các dạng tội xâm hại lợi ích tài chính của EU: gian lận để nhận quỹ, gian lận trong chi tiêu và gian lận VAT kiểu “carusel”. Tòa còn nêu tiêu chuẩn bảo vệ quốc gia từ Hiến pháp: nguyên tắc mitior lex (luật hình sự có lợi hơn) theo Điều 15 áp dụng hồi tố; Điều 20 chỉ cho phép điều ước quốc tế ưu tiên khi luật nội địa không đem lại chuẩn bảo vệ quyền và tự do cơ bản cao hơn; vì thế không cần xét các điều kiện khác của Lin II.
Phạm vi áp dụng Lin II đối với các vụ tham nhũng, không chỉ gian lận quỹ EU, vẫn gây tranh cãi. Lin II dựa trực tiếp vào vụ Euro Box Promotion liên quan “Gala Bute”, nơi Elena Udrea bị phạt 6 năm tù; phán quyết này nêu rõ cả tham nhũng lẫn gian lận lợi ích tài chính EU đều thuộc diện phải loại trừ các quyết định nội địa nếu tạo rủi ro miễn trừ có hệ thống. Các phán quyết Lin I, Lin II và Euro Box Promotion có giá trị bắt buộc theo luật của Liên minh châu Âu.
Về bản chất vụ án, Cục Chống Tham nhũng Quốc gia (Direcția Națională Anticorupție - DNA) truy tố Blejnar ngày 15/12/2016, cùng thuộc cấp Dan Stroe, giám đốc Direcția de Investiții của ANAF. Năm 2011, trong bối cảnh đấu thầu tại ANAF, Blejnar nhận lời hứa hưởng 20% giá trị các hợp đồng của ROMSYS SRL do doanh nhân Horațiu Bruno Berdilă đổi lấy việc gây ảnh hưởng lên Dan Stroe để dàn xếp kết quả. Từ 11/2011 đến 1/2012, Blejnar và Stroe nhận tổng 13.172.520 lei qua một công ty “ma”; trong đó Blejnar nhận 12.513.894 lei, Stroe 658.626 lei. Bản án ngày 7/5/2019 tuyên Blejnar 5 năm tù; Stroe nhận 3 năm tù treo theo thỏa thuận nhận tội. Blejnar được tha tù trước thời hạn ngày 15/10/2021 sau khoảng 2 năm rưỡi chấp hành.
