Tóm tắt
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất dừng toàn bộ thương mại với Iran sau cáo buộc Tehran bắn hai tên lửa đạn đạo, điều Iran phủ nhận. Quyết định giáng đòn mạnh vào nền kinh tế khi khoảng 30% nhập khẩu chính thức của Iran đi qua UAE, đe dọa làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm hàng hóa dù trước đó đã chịu trừng phạt của Mỹ.
Theo Miad Maleki, cựu nhân viên Bộ Tài chính Hoa Kỳ tại Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (Office of Foreign Assets Control - OFAC), UAE là nhà cung ứng lớn nhất cho Iran trong 5 năm qua. Năm 2025, Iran nhập từ UAE 21,9 tỷ USD (455 tỷ korun) và xuất các mặt hàng không bị trừng phạt 7,2 tỷ USD (150 tỷ korun), nâng tổng hai chiều lên mức kỷ lục 29 tỷ USD. Ngân hàng Thế giới ước tính kim ngạch năm 2024 là 28 tỷ USD.
Ngay cả trong thời chiến, UAE vẫn giữ vai trò đầu mối nhập khẩu với thị phần khoảng 30%. Riêng điện thoại thông minh đạt 2,8 tỷ USD, thịt 2 tỷ USD, còn đậu tương và sản phẩm cơ khí khoảng 1 tỷ USD mỗi nhóm. Số liệu chưa tính hàng lậu, mà theo Maleki có thể làm quy mô thực tế tăng gấp đôi.
Không chỉ là hàng hóa, Iran còn thực hiện khoảng 80% giao dịch chuyển ngoại tệ qua hệ thống ngân hàng tại UAE, gồm cả các khoản thanh toán dầu bán cho Trung Quốc. Theo Foreign Policy, Dubai cho phép cư trú của một số công ty giúp lách trừng phạt, qua đó chuyển hàng triệu USD cho Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (Islamic Revolutionary Guard Corps); cố vấn của Tổng thống UAE Muhammad bin Zajíd phủ nhận, gọi đây là chiến dịch truyền thông phá hoại.
UAE giải thích việc dừng đột ngột mọi giao thương là đáp trả các vụ tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz mà Tehran bác bỏ. Tạp chí Foreign Policy (Foreign Policy) nêu khả năng có vai trò của Mỹ khi thông báo được đưa ra chỉ vài giờ sau cuộc điện thoại giữa Donald Trump và Muhammad bin Zajíd. Theo bình luận viên Anchal Vohra, chính quyền Trump tin rằng sức ép này sẽ buộc Tehran nhượng bộ và có thể kích hoạt nổi dậy lật đổ chính quyền.
UAE hiện theo đuổi lập trường cứng rắn nhất với Iran; báo The New York Times (The New York Times) cho biết nước này từng tiến hành các đòn trả đũa bí mật trên lãnh thổ Iran. Tuy vậy, biện pháp siết chặt thương mại toàn diện chỉ được áp dụng ở thời điểm hiện tại.
Theo Miad Maleki, cựu nhân viên Bộ Tài chính Hoa Kỳ tại Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (Office of Foreign Assets Control - OFAC), UAE là nhà cung ứng lớn nhất cho Iran trong 5 năm qua. Năm 2025, Iran nhập từ UAE 21,9 tỷ USD (455 tỷ korun) và xuất các mặt hàng không bị trừng phạt 7,2 tỷ USD (150 tỷ korun), nâng tổng hai chiều lên mức kỷ lục 29 tỷ USD. Ngân hàng Thế giới ước tính kim ngạch năm 2024 là 28 tỷ USD.
Ngay cả trong thời chiến, UAE vẫn giữ vai trò đầu mối nhập khẩu với thị phần khoảng 30%. Riêng điện thoại thông minh đạt 2,8 tỷ USD, thịt 2 tỷ USD, còn đậu tương và sản phẩm cơ khí khoảng 1 tỷ USD mỗi nhóm. Số liệu chưa tính hàng lậu, mà theo Maleki có thể làm quy mô thực tế tăng gấp đôi.
Không chỉ là hàng hóa, Iran còn thực hiện khoảng 80% giao dịch chuyển ngoại tệ qua hệ thống ngân hàng tại UAE, gồm cả các khoản thanh toán dầu bán cho Trung Quốc. Theo Foreign Policy, Dubai cho phép cư trú của một số công ty giúp lách trừng phạt, qua đó chuyển hàng triệu USD cho Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (Islamic Revolutionary Guard Corps); cố vấn của Tổng thống UAE Muhammad bin Zajíd phủ nhận, gọi đây là chiến dịch truyền thông phá hoại.
UAE giải thích việc dừng đột ngột mọi giao thương là đáp trả các vụ tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz mà Tehran bác bỏ. Tạp chí Foreign Policy (Foreign Policy) nêu khả năng có vai trò của Mỹ khi thông báo được đưa ra chỉ vài giờ sau cuộc điện thoại giữa Donald Trump và Muhammad bin Zajíd. Theo bình luận viên Anchal Vohra, chính quyền Trump tin rằng sức ép này sẽ buộc Tehran nhượng bộ và có thể kích hoạt nổi dậy lật đổ chính quyền.
UAE hiện theo đuổi lập trường cứng rắn nhất với Iran; báo The New York Times (The New York Times) cho biết nước này từng tiến hành các đòn trả đũa bí mật trên lãnh thổ Iran. Tuy vậy, biện pháp siết chặt thương mại toàn diện chỉ được áp dụng ở thời điểm hiện tại.
