Tóm tắt
Masúd Pezeškján kêu gọi chấm dứt xung đột với Mỹ khi Tehran đang ở vị thế mà theo ông là mạnh và được thế giới công nhận. Phát biểu tại hội nghị của Hội Y khoa Iran (Iranian Medical Society), ông nói Mỹ bị căm ghét vì chiến tranh và nhấn mạnh Iran sẽ không chấp nhận đầu hàng.
Ông khẳng định không bao giờ khuất phục trước sự chèn ép và sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công, song cũng nói chiến tranh phải có điểm kết thúc. Thông điệp đi kèm cảnh báo cần cảnh giác trước khả năng bị lừa dối trong tiến trình hòa bình.
Pezeškján bảo vệ biên bản ghi nhớ tháng 6 với Mỹ, văn kiện đặt mục tiêu đạt thỏa thuận hòa bình trong 60 ngày và theo ông không có điều khoản nào hàm ý đầu hàng. Truyền thông mô tả ông là người thực dụng, tìm kiếm thỏa thuận trong bối cảnh trừng phạt của Mỹ; văn kiện này bị một số người chỉ trích. Nejvyšší vůdce Modžtaba Chameneí từng nêu quan ngại nhưng sau đó đồng ý.
Theo tường thuật, chiến tranh bùng nổ khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/2 và trong ngày này Alí Chameneí thiệt mạng; Washington biện minh nhằm ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân, còn Iran khẳng định chương trình hạt nhân mang tính hòa bình. Từ 8/4 tồn tại lệnh ngừng bắn nhưng hai bên đều vi phạm, và Iran đáp trả cả trên lãnh thổ đồng minh của Mỹ ở Vịnh Ba Tư.
Thời hạn 60 ngày để chốt thỏa thuận hòa bình đã hết vào thứ Hai tuần này mà không có đột phá. Đôi bên từ tháng 7 đã cáo buộc nhau phá vỡ biên bản, trong đó có cam kết then chốt về mở lại Eo biển Hormuz cho xuất khẩu dầu và khí.
Hôm thứ Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố “chiến tranh kinh tế” với Iran, đe dọa hậu quả nặng nề cho bất kỳ nước nào hỗ trợ Tehran. Ngoại trưởng Iran Abbás Arakčí đáp trả, gọi đây là “khủng bố kinh tế” đe dọa kinh tế toàn cầu, và dẫn bài của Thời báo New York (The New York Times) về nợ liên bang Mỹ vượt 40 nghìn tỷ USD (828 nghìn tỷ Kč), trong bối cảnh chi cho quốc phòng, an sinh và lãi vay tăng nhanh vượt thu ngân sách.
Một số nhà phân tích cảnh báo nguy cơ khủng hoảng ngân sách ở Mỹ, trong khi đòn bẩy của Trump đối với Iran bị cho là hạn chế và ông đối mặt bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Theo Thời báo New York, mục tiêu kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran chưa đạt được; ngược lại, ảnh hưởng của Tehran tăng lên nhờ việc phong tỏa Eo biển Hormuz, góp phần đẩy giá nhiên liệu toàn cầu.
Ông khẳng định không bao giờ khuất phục trước sự chèn ép và sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công, song cũng nói chiến tranh phải có điểm kết thúc. Thông điệp đi kèm cảnh báo cần cảnh giác trước khả năng bị lừa dối trong tiến trình hòa bình.
Pezeškján bảo vệ biên bản ghi nhớ tháng 6 với Mỹ, văn kiện đặt mục tiêu đạt thỏa thuận hòa bình trong 60 ngày và theo ông không có điều khoản nào hàm ý đầu hàng. Truyền thông mô tả ông là người thực dụng, tìm kiếm thỏa thuận trong bối cảnh trừng phạt của Mỹ; văn kiện này bị một số người chỉ trích. Nejvyšší vůdce Modžtaba Chameneí từng nêu quan ngại nhưng sau đó đồng ý.
Theo tường thuật, chiến tranh bùng nổ khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/2 và trong ngày này Alí Chameneí thiệt mạng; Washington biện minh nhằm ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân, còn Iran khẳng định chương trình hạt nhân mang tính hòa bình. Từ 8/4 tồn tại lệnh ngừng bắn nhưng hai bên đều vi phạm, và Iran đáp trả cả trên lãnh thổ đồng minh của Mỹ ở Vịnh Ba Tư.
Thời hạn 60 ngày để chốt thỏa thuận hòa bình đã hết vào thứ Hai tuần này mà không có đột phá. Đôi bên từ tháng 7 đã cáo buộc nhau phá vỡ biên bản, trong đó có cam kết then chốt về mở lại Eo biển Hormuz cho xuất khẩu dầu và khí.
Hôm thứ Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố “chiến tranh kinh tế” với Iran, đe dọa hậu quả nặng nề cho bất kỳ nước nào hỗ trợ Tehran. Ngoại trưởng Iran Abbás Arakčí đáp trả, gọi đây là “khủng bố kinh tế” đe dọa kinh tế toàn cầu, và dẫn bài của Thời báo New York (The New York Times) về nợ liên bang Mỹ vượt 40 nghìn tỷ USD (828 nghìn tỷ Kč), trong bối cảnh chi cho quốc phòng, an sinh và lãi vay tăng nhanh vượt thu ngân sách.
Một số nhà phân tích cảnh báo nguy cơ khủng hoảng ngân sách ở Mỹ, trong khi đòn bẩy của Trump đối với Iran bị cho là hạn chế và ông đối mặt bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Theo Thời báo New York, mục tiêu kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran chưa đạt được; ngược lại, ảnh hưởng của Tehran tăng lên nhờ việc phong tỏa Eo biển Hormuz, góp phần đẩy giá nhiên liệu toàn cầu.
