Tóm tắt
Đan Mạch khẳng định thỏa thuận mới với Mỹ về Groenland tăng cường bảo đảm an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, trong khi Washington tôn trọng các “lằn ranh đỏ” về chủ quyền của Copenhagen và quyền tự quyết của người dân Groenland. Văn kiện dự kiến được ký bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong tuần tới.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hoan nghênh việc thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền Đan Mạch, tôn trọng luật pháp quốc tế và góp phần hạ nhiệt căng thẳng. Ông cũng nêu cam kết tiếp tục hợp tác với Đan Mạch và Groenland trong khuôn khổ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) qua các cuộc tập trận chung, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế chiến lược, nhất là về đất hiếm và khoáng sản thiết yếu thông qua Liên minh châu Âu.
Bối cảnh căng thẳng trước đó xuất phát từ việc chính quyền Donald Trump từng nêu khả năng “sử dụng vũ lực” để giành quyền kiểm soát ở Bắc Cực đầu năm 2026, gây lo ngại và phẫn nộ ở châu Âu và trong NATO. Chuyến thăm Groenland của phó tổng thống Mỹ JD Vance tháng 03/2025 bị Nuuk và Copenhagen coi là khiêu khích.
Theo nhà địa chính trị học Mikaa Blugeon-Mered, chuyên gia về Groenland tại Đại học Québec (Université du Québec), trao đổi với Đài Phát thanh Pháp Quốc tế (RFI), hầu hết mục tiêu chiến lược mà Donald Trump nêu từ tháng 12/2024 đã không xuất hiện trong thỏa thuận. Ông nhận định tổng thống Mỹ buộc phải lùi bước trên đa số điểm then chốt.
Về chủ quyền, không có bất kỳ diện tích nào của Groenland bị nhượng lại cho Hoa Kỳ, kể cả liên quan đến các căn cứ quân sự hiện diện trên lãnh thổ này. Chủ quyền quốc gia của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Groenland được giữ nguyên trong khuôn khổ thỏa thuận.
Về tài nguyên, các yêu sách của phía Mỹ từ độc quyền, ưu tiên đến được tạo điều kiện tiếp cận đều không được ghi nhận. Về hiện diện quân sự, mong muốn bổ sung ba căn cứ mới với quy mô tương tự Pituffik không được chấp thuận; không có điều khoản nào cho phép thêm căn cứ mới. Tổng kết, các đòi hỏi trọng yếu của Washington đều bị loại bỏ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hoan nghênh việc thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền Đan Mạch, tôn trọng luật pháp quốc tế và góp phần hạ nhiệt căng thẳng. Ông cũng nêu cam kết tiếp tục hợp tác với Đan Mạch và Groenland trong khuôn khổ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) qua các cuộc tập trận chung, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế chiến lược, nhất là về đất hiếm và khoáng sản thiết yếu thông qua Liên minh châu Âu.
Bối cảnh căng thẳng trước đó xuất phát từ việc chính quyền Donald Trump từng nêu khả năng “sử dụng vũ lực” để giành quyền kiểm soát ở Bắc Cực đầu năm 2026, gây lo ngại và phẫn nộ ở châu Âu và trong NATO. Chuyến thăm Groenland của phó tổng thống Mỹ JD Vance tháng 03/2025 bị Nuuk và Copenhagen coi là khiêu khích.
Theo nhà địa chính trị học Mikaa Blugeon-Mered, chuyên gia về Groenland tại Đại học Québec (Université du Québec), trao đổi với Đài Phát thanh Pháp Quốc tế (RFI), hầu hết mục tiêu chiến lược mà Donald Trump nêu từ tháng 12/2024 đã không xuất hiện trong thỏa thuận. Ông nhận định tổng thống Mỹ buộc phải lùi bước trên đa số điểm then chốt.
Về chủ quyền, không có bất kỳ diện tích nào của Groenland bị nhượng lại cho Hoa Kỳ, kể cả liên quan đến các căn cứ quân sự hiện diện trên lãnh thổ này. Chủ quyền quốc gia của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Groenland được giữ nguyên trong khuôn khổ thỏa thuận.
Về tài nguyên, các yêu sách của phía Mỹ từ độc quyền, ưu tiên đến được tạo điều kiện tiếp cận đều không được ghi nhận. Về hiện diện quân sự, mong muốn bổ sung ba căn cứ mới với quy mô tương tự Pituffik không được chấp thuận; không có điều khoản nào cho phép thêm căn cứ mới. Tổng kết, các đòi hỏi trọng yếu của Washington đều bị loại bỏ.
