Annette Bjergfeldt, một trong những giọng văn đương đại nổi bật của Đan Mạch, chia sẻ với Báo Libertatea (Libertatea) về gia đình, tình yêu và nhu cầu kết nối – những trục chính của tiểu thuyết „Cinematograful călător al domnului Saito”, vừa ra mắt bản tiếng Romania tại Nhà xuất bản Humanitas Fiction (Humanitas Fiction). Tác phẩm đã được dịch sang 18 ngôn ngữ, được Báo Politiken (Politiken) xếp vào nhóm sách hay nhất năm 2023 và là chung kết Giải thưởng Martha 2024 (Premiul Martha).

Truyện mở ra ở Buenos Aires năm 1910, khi bé Fabiola bị cha bỏ lại trong một hộp giày trước cổng Tu viện Sfânta Magdalena (Mănăstirii Sfânta Magdalena). Mười sáu năm sau, Fabiola sinh Lita; hai mẹ con trốn khỏi Argentina định tới Paris nhưng con tàu giấu mình lại thả họ xuống hòn đảo hẻo lánh Upper Puffin ở Canada. Tại đây, sau 80 bậc thang lên nhà trọ Bethlehem – trái tim cộng đồng với những cư dân lập dị – họ bước vào một thế giới rực rỡ, nơi cực quang, nhịp di cư của sinh vật Đại Tây Dương và các suất chiếu hằng năm của rạp phim lưu động của ông Saito dần thay đổi đời họ.

Sinh năm 1961, Bjergfeldt đồng thời là ca sĩ‑nhạc sĩ đoạt giải ở Đan Mạch, nghệ sĩ thị giác, giảng viên sáng tác, từng được đề cử Grammy. Bà khám phá năng lực kể chuyện trong tour bốn năm tại Hoa Kỳ, xen giữa các bài hát là những mẩu chuyện cho khán giả. Tiểu thuyết đầu tay „Când viața îți dă hipopotami” (2020) gây tiếng vang, còn cuốn thứ hai đưa tên tuổi bà ra thế giới; bản Romania do Flavia Teoc dịch. Phong cách viết giàu nhạc tính gắn với chứng đồng cảm giác, giúp mỗi trang vừa như một khúc ca vừa như một bức tranh.

Bjergfeldt nói mình là “điệp viên ngôn ngữ”, coi từ ngữ là chiếc cầu nối người với người. Bà lắp ghép nhân vật như trò ghép hình, không dùng dàn ý cứng mà để câu chuyện dẫn đường; buổi sáng là thời gian viết chính, đan xen nghiên cứu, bơi biển, cười đùa cùng bạn để ý tưởng tiếp tục chảy. Có ngày viết như bão tố, có ngày bản thảo “khóa cửa”; bản thảo được chia sẻ sớm với vài bạn hữu vì “không ai là một hòn đảo”.

Trung tâm tiểu thuyết là quan hệ mẹ‑con từ điểm nhìn đứa trẻ, phản chiếu đời riêng của tác giả: một người mẹ tự do mê khiêu vũ và một đứa con khao khát kết nối. Bối cảnh nữ giới mạnh mẽ nơi bà lớn lên nuôi dưỡng niềm tin dám thử điều “điên rồ”. Ngôi nhà trọ 24 phòng vận hành như lịch Advent, mở ra những số phận “lệch chuẩn” nhưng ấm áp; mọi người đều “hơi sứt mẻ” mà vẫn có nhiều điều để trao tặng. Tác giả nhấn mạnh ý nghĩa của “gia đình được chọn”, thứ tình thân mà Lita tìm thấy nơi Maggie và cộng đồng, bổ khuyết cho những thiếu vắng từ mẹ.

Bối cảnh ít công nghệ được chọn để nhắc ta ngẩng đầu khỏi màn hình và hiện diện với nhau. Theo bà, tình yêu là lối thoát duy nhất: hãy mở rộng nó tới động vật, cây cối và cả người xa lạ; đời và nghề có thăng trầm nhưng “hãy yêu điều mình làm”. Thông điệp bao trùm: mỗi người đều là “rạp chiếu du hành” của chính mình, hãy giữ lại cả mong manh, đổ vỡ lẫn niềm vui hằng ngày trong “bộ phim đời”. Sự vắng bóng người cha để lại khoảng trống song văn chương và nghệ thuật giúp ta thấu hiểu, chấp nhận thiếu sót, đi qua mất mát và nhận ra những phép màu nhỏ bé. Cuộc đời ngắn; ta chỉ có thời gian cho tình yêu.